Gebruiker:Quichot/tuinieren3

Uit Wikibooks
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Mier[bewerken]

Lasius.flavus.jpg
Omschrijving {{{omschrijving}}}
Schade Afgebeten wortels en stengels. Opgegraven zaad.
Nut Alleen als mieren een plaag gaan vormen, ga je ze bestrijden. Mieren hebben ook een nuttige functie doordat ze graag bladluizen eten en ook schimmels worden door mieren gegeten.
Gevoelige planten Roos.
Natuurlijke vijanden
Preventieve maatregel Mieren hebben een hekel aan boerenwormkruid, goudsbloem, lavendel, marjolein en tijm. Ook kan je de bodem mulchen met tomatenblad, varens, veldsla. Plant lavendel bij de rozen.
Bestrijding Plantengier spuiten.
Lokkende planten
Meer info




Miljoenpoot[bewerken]

{{{tekst}}}
Omschrijving {{{omschrijving}}}
Schade Vraat aan planten en vruchten.
Nut Miljoenpoten spelen een belangrijke rol in een ecosysteem door het opruimen van grote hoeveelheden dood plantaardig materiaal.
Gevoelige planten Aardbei, bloemen en komkommer.
Natuurlijke vijanden Egel, kevers, kikkers en vogels.
Preventieve maatregel Bij langdurig nat weer kan een schadelijke vermeerdering optreden van miljoenpoten. Stuif gesteentenmeel op de planten.
Bestrijding Met halve aardappels of omgekeerde bloempotten kan je ze vangen en ergens loslaten waar ze geen kwaad kunnen doen.
Lokkende planten
Meer info




Mol[bewerken]

Halfgekookte ui met water over de molshoop of in de gang gieten (alleen bij overlast, mollen horen thuis in de bio/eko tuin)

Omschrijving {{{omschrijving}}}
Schade
Nut
Gevoelige planten gevoelig
Natuurlijke vijanden
Preventieve maatregel vooraf
Bestrijding tijdens
Lokkende planten
Meer info




Muis[bewerken]

Rosse woelmuis.
Omschrijving {{{omschrijving}}}
Schade De rosse woelmuizen eten plantaardig voedsel als zachte zaden, vlezige vruchten, bladeren, kruiden en boomschors (tot op vijf meter hoogte), aangevuld met paddenstoelen, mossen, wortels, knoppen en gras. Verder wormen en die zijn weer nuttig voor de tuin.
Gevoelige planten
Natuurlijke vijanden Uil, vos en wezel.
Preventieve maatregel Leg gedroogde stukjes zonnebloem voor de bloei in het muizengat. Plant witte klaver om bomen en keizerskroon of wolfsmelk als randbeplanting. Muizen houden ook niet van knoflook, narcis en hondstong.
Bestrijding
Lokkende planten
Meer info




Pad[bewerken]

Gewone pad.
Omschrijving {{{omschrijving}}}
Schade
Nut
Gevoelige planten
Natuurlijke vijanden
Preventieve maatregel
Bestrijding
Lokkende planten
Meer info




Paddenpoel[bewerken]

Perzikbladwesp[bewerken]

Omschrijving {{{omschrijving}}}
Schade
Nut
Gevoelige planten gevoelig
Natuurlijke vijanden
Preventieve maatregel vooraf
Bestrijding tijdens
Lokkende planten
Meer info




Pissebed[bewerken]

Pissebedden.
Omschrijving {{{omschrijving}}}
Schade Afgeknaagde kiemplanten en vreetgaten in blad, stengel en wortels van planten.
Nut
Gevoelige planten Kiemend zaad.
Natuurlijke vijanden Spitsmuis.
Preventieve maatregel Laat geen rottende delen liggen en verstuif gesteentenmeel.
Bestrijding Je kan vallen uitzetten van uitgeholde aardappels en vochtige jute zakken.
Lokkende planten
Meer info




Preimot[bewerken]

{{{tekst}}}
Omschrijving {{{omschrijving}}}
Schade Aan het blad zijn sporen van vraat te zien en er zijn gangen in de plant. De hartbladeren sterven af.
Nut
Gevoelige planten Prei en ui.
Natuurlijke vijanden
Preventieve maatregel Combinatieteelt met selderie en wortel. Gieten met heermoesgier bij de planten.
Bestrijding Het zieke blad afsnijden. Spuiten met heermoesgier.
Lokkende planten
Meer info




Preivlieg[bewerken]

Preivlieg veroorzaakt knobbeltjes op de steel van de prei, verwijder de aangetaste planten en vernietig ze.

Pruimenmot[bewerken]

{{{tekst}}}
Omschrijving {{{omschrijving}}}
Schade Gaatjes in het vel van de pruim en vreetsporen binnenin. Verder uitwerpselen in de gangen en pruimen die afvallen.
Nut
Gevoelige planten Pruim.
Natuurlijke vijanden vogels.
Preventieve maatregel Zieke vruchten oprapen en verwijderen.
Bestrijding
Lokkende planten
Meer info




Regenworm[bewerken]

Omschrijving {{{omschrijving}}}
Schade
Nut
Gevoelige planten gevoelig
Natuurlijke vijanden
Preventieve maatregel vooraf
Bestrijding tijdens
Lokkende planten
Meer info




Ritnaald[bewerken]

{{{tekst}}}
Omschrijving {{{omschrijving}}}
Schade Afgevreten wortels en jonge planten. In aardappel en wortel zichtbare gaten.
Nut
Gevoelige planten Aardappel, sla.
Natuurlijke vijanden Loopkever, mol, pad, spitsmuis en vogels.
Preventieve maatregel Houd de grond goed los.
Bestrijding Vallen maken van halve aardappel of wortel. Gebruik sla als lokplant die je, als ze verwelkt, voorzichtig uitgraaft en de ritnaalden vangt en aan de vogels voert.
Lokkende planten
Meer info




Rups[bewerken]

Bij aanraking van de koningspagerups verschijnen als afweermeganisme de twee oranje hoorntjes.
Omschrijving {{{omschrijving}}}
Schade
Nut
Gevoelige planten Veel planten zijn gevoelig voor rupsenvraat.
Natuurlijke vijanden Vogels.
Preventieve maatregel Twee keer per jaar spuiten met kruidenoplossing en/of maerl.
Bestrijding Vogels lokken.
Lokkende planten Veel rupsen hebben een favoriete plant. Zo laat wat brandnetels staan om het koolwitje weg te lokken van je koolgewassen.
Meer info




Schaap[bewerken]

Omschrijving {{{omschrijving}}}
Schade
Nut
Gevoelige planten gevoelig
Natuurlijke vijanden
Preventieve maatregel vooraf
Bestrijding tijdens
Lokkende planten
Meer info


Wikibooks: Huisdierengids schaap


Schildluis[bewerken]

Wollig dopluis in een moerbei. Één van de 7000 soorten schildluizen.
Omschrijving {{{omschrijving}}}
Schade Er blijven korsten van harde schildjes van de luis op de takken en stammen achter. Verder is er zuigschade.
Nut
Gevoelige planten Vruchtbomen vooral appel, peer en perzik. Verder roos.
Natuurlijke vijanden
Preventieve maatregel Stammen insmeren met Preicobact.
Bestrijding Stammen afborstelen.
Lokkende planten
Meer info




Slak[bewerken]

Segrijnslak.
Omschrijving {{{omschrijving}}}
Nut Veel soorten zijn belangrijke opruimers die ten onrechte als schadelijk worden gezien.
Gevoelige planten Alle jonge planten.
Natuurlijke vijanden Vogels
Preventieve maatregel Slakken houden niet van dennennaalden en houtskool, rottend eikenblad en eikenschors. Strooi die tussen je dierbare plantjes. Afwerende planten zijn verder hysop, knoflook, mosterd, oostindische-kers, salie, tijm, ui.
Bestrijding Graaf een conservenblikje met een bodem bier in de grond, de slak wordt daardoor aangetrokken, valt erin en verdrinkt. Dierenvrienden kunnen merels en andere slakkenetende vogels (vooral Franse ;-) lokken door veel slakken te laten leven.
Lokkende planten
Meer info




Spint (mijt)[bewerken]

{{{tekst}}}
Omschrijving {{{omschrijving}}}
Schade Bij 'Rode spint' zijn onder tegen het blad mijtenkolonies te zien en treedt een bruinachtige verkleurig op, het weefsel valt weg en het blad valt af. Bij gewone spintmijt zijn er kleine witte vlekken en fijn spinsel aan de onderzijde van het blad. Bij aardbei is een misvorming van het blad, bloemen en knoppen te zien.
Nut
Gevoelige planten Aardbei, boon, chrysanten, hennep, hortensia, komkommer, paprika, passiebloem, pompoen, vruchtbomen en kasculturen.
Natuurlijke vijanden Roofmijt en roofwants.
Preventieve maatregel Alle biologische verzorging helpt prventief. Geef compost en gesteentenmeel. Een kruidenoplossing van brandnetel en heermoes helpt ook evenals mulchen. Aardbei in mengteelt met ui en knoflook. Kassen luchten, ook 'koude' kassen of bakken moeten af en toe gelucht worden.
Bestrijding Zieke plantdelen vernietig je. Spuit met een koude watrestraal in de zon de aangetaste plant af en behandel daarna met de kruidenoplossing. Indien ernstig kan ook een Zeep-spiritus oplossing worden gespoten.
Lokkende planten
Meer info




Thrips[bewerken]

Een paar van de 5000 soorten.
Omschrijving {{{omschrijving}}}
Schade Lichte vlekken op het blad, onderkant ziet er vies uit. Tripsen voeden zich met sappen uit cellen van verscheidene soorten planten en dieren door gaatjes in de cel te prikken en de inhoud op te zuigen.
Nut Andere soorten tripsen voeden zich met sappen uit andere insecten of mijten en worden nuttig bevonden.
Gevoelige planten Erwt en ui. Vooral bij warm weer.
Natuurlijke vijanden
Preventieve maatregel Zorg voor teeltwisseling en luchtige standplaatsen. Houd de gewassen gelijkmatig vochtig en zaai vroeg in het jaar.
Bestrijding
Lokkende planten
Meer info




Uienvlieg[bewerken]

Maden van de uienvlieg.
Omschrijving {{{omschrijving}}}
Schade De maden vreten de bollen en het blad van binnenuit aan waarna rotting volgt.
Nut
Gevoelige planten Knoflook, prei en ui.
Natuurlijke vijanden
Preventieve maatregel Cominatieteelt met wortel. Vermijdt gebruik van stinkende mest. Vermijdt zaai tijden de vlucht van de vlieg (april/mei).
Bestrijding Stuif gesteentenmeel over de pootuitjes en gebruik kruidenthee van alsem en boerenwormkruid. Aangetaste planten verbranden.
Lokkende planten
Meer info




Valse meeldauw[bewerken]

Zie Meeldauw

Veenmol[bewerken]

Veenmol.
Omschrijving {{{omschrijving}}}
Schade Afgevreten wortels en knollen.
Nut Soms ook nuttig, eet andere insecten, maar ook de wormen.
Gevoelige planten Vooral jonge zaaisels in de bak of kas.
Natuurlijke vijanden Merel, mol, spitsmuis, spreeuw.
Preventieve maatregel Gangen opgraven en de nesten vernielen om plagen te voorkomen. Een glas ingraven tot de rand helpt om ze te vangen. Ze vallen er in en kunnen er niet meer uit klimmen.
Bestrijding
Lokkende planten
Meer info




Vleermuis[bewerken]

Omschrijving {{{omschrijving}}}
Schade
Nut
Gevoelige planten gevoelig
Natuurlijke vijanden
Preventieve maatregel vooraf
Bestrijding tijdens
Lokkende planten
Meer info




Vlieg[bewerken]

Vlieg.
Omschrijving {{{omschrijving}}}
Schade
Nut
Gevoelige planten
Natuurlijke vijanden
Preventieve maatregel Plant basilicum, boerenwormkruid en notenbomen om vliegen te weren. Vooral een walnoot bij het terras is aan te bevelen.
Bestrijding
Lokkende planten
Meer info




Vlinder[bewerken]

Omschrijving {{{omschrijving}}}
Schade
Nut
Gevoelige planten gevoelig
Natuurlijke vijanden
Preventieve maatregel vooraf
Bestrijding tijdens
Lokkende planten
Meer info




Vruchtbladroller[bewerken]

Omschrijving {{{omschrijving}}}
Schade
Nut
Gevoelige planten gevoelig
Natuurlijke vijanden
Preventieve maatregel vooraf
Bestrijding tijdens
Lokkende planten
Meer info




Vogel[bewerken]

Een nieuwsgierige huismus.
Omschrijving {{{omschrijving}}}
Schade In sommige periodes zijn vogels lastig omdat de vruchten opeten die we eigenlijk voor onszelf bestemd hebben.
Nut Vogels zijn leuk om naar te kijken, we genieten van hun zang, ze vespreiden (soms over grote afstand) zaden en veel vogels eten een enorme hoeveelheid (schadelijke en hinderlijke) insecten en andere beesten. Je lokt ze dus door te zorgen dat ze kunnen nestelen. Maak onderkomens zoals vogelhuisjes.
Gevoelige planten Vooral gewassen met zacht, rijp fruit (kersen, bessen, druiven, e.d.) zijn het doelwit.
Natuurlijke vijanden
Preventieve maatregel Lang voordat de vruchten rijp zijn kan je stukjes aluminiumfolie, trildraad of zwarte garendraden in de struiken hangen. Vogelnetten helpen het best, maar is helaas moeilijk bij bomen als bijvoorbeeld de kers. Span de netten strak over een houten geraamte zodat de vogels niet verstrikt raken. Vooral zwarte of groene netten zijn af te raden, blauwe zijn beter omdat de vogels dat vanuit de lucht aanzien voor water en dus niet zullen landen (en nu maar hopen dat de reiger niet op je aardbeien netje land.
Kattekruid lokt katten wat ook vogels afschrikt al wordt er dan soms wel een gegrepen.
Bestrijding Vogels bestrijdt je natuurlijk niet.
Lokkende planten
Meer info




Wittevlieg[bewerken]

Witte vlieg aan de onderzijde van een blad.
Omschrijving {{{omschrijving}}}
Schade Zuigvlekken aan het blad en roetdauw door afscheiding. Waar te nemen door kolonies witte, gevleugelde insecten aan de onderzijde van het blad.
Nut
Gevoelige planten Vooral in de bak of kas bij tomaten en komkommer, buiten op kool.
Natuurlijke vijanden Sluipwesp.
Preventieve maatregel De bak en kas regelmatig goed luchten. Zaai afrikaantjes.
Bestrijding Spuiten met brandnetelaftreksel en koud water.
Lokkende planten
Meer info




Woelmuis[bewerken]

Woelmuis.
Omschrijving {{{omschrijving}}}
Schade
Nut
Gevoelige planten
Natuurlijke vijanden
Preventieve maatregel Plant narcissen rond (fruit)bomen.
Bestrijding
Lokkende planten
Meer info




Woelrat[bewerken]

Woelrat.
Omschrijving {{{omschrijving}}}
Schade
Nut
Gevoelige planten
Natuurlijke vijanden
Preventieve maatregel Plant narcissen rond (fruit)bomen.
Bestrijding
Lokkende planten
Meer info




Wolluis[bewerken]

Wolluis op een cactus.
Omschrijving {{{omschrijving}}}
Schade Planten groeien niet, blad wordt geel en valt af.
Nut
Gevoelige planten Bijna alle planten.
Natuurlijke vijanden
Preventieve maatregel Lok lieveheersbeestje en sluipwesp. Laat oostindische kers tegen de stam van een boom opklimmen.
Bestrijding
Lokkende planten
Meer info




Wortelvlieg[bewerken]

Bestand:Gezocht
Wortelvlieg.
Omschrijving {{{omschrijving}}}
Schade Roodbruine vraatgangen in wortels die gaan stinken terwijl het blad verkleurt en afsterft.
Nut
Gevoelige planten Vooral wortels en soms ook dille, karwij, kervel, peterselie, selderie.
Natuurlijke vijanden
Preventieve maatregel Zorg voor cominatie met ui en een winderige open plek. Gebruik geen stalmest en zaai vroeg. Ook salie weert de wortelvlieg.
Bestrijding Je kan sterk ruikende kruiden zoals boerenwormkruid, dille of lavendel tussen de rijen leggen. Verder begieten met een kruidenaftreksel van knoflook en uienschillen.
Lokkende planten
Meer info




Zwarte luis[bewerken]

Omschrijving {{{omschrijving}}}
Schade
Nut
Gevoelige planten gevoelig
Natuurlijke vijanden
Preventieve maatregel vooraf
Bestrijding tijdens
Lokkende planten
Meer info




Volgende hoofdstuk>


Ecologisch tuinieren

Moestuin in september (vegetable garden).jpg
Inleiding
De tuinkalender
Register
Wat zijn planten
Algemene begrippen
Sorteringslijsten
Grondbewerking
Plantkunde
Vermeerderen
Plantenfamilies
Geslachten
Soorten
Plantenziekten
Problemen
Het dierenleven
De moestuin
De kruidentuin
De boomgaard
De siertuin
De speeltuin
Wist je dat je in de moestuin echt geen energieverslindende gestookte kas nodig hebt? Met broeiheuvels of een kweekbak kom je er ook wel.
Een uit de kluiten gewassen moestuin in september →
.

Inleiding[bewerken]

Lekkere groenten uit eigen tuin, wie wil dit niet? Als je eenmaal het verschil geproefd hebt met de smakeloze kas/vriescel producten en jouw verse (verser kan niet), zongerijpte, biologische groenten en fruit weet je waarom je al die energie erin stopt.
Want dat moet je je wel realiseren, zeker een wat grotere moestuin eist veel onderhoud. Als je er voor kiest om op een ecologische manier te tuinieren (en dus niet bij elk ongewenst kruidje of beestje de gifspuit te grijpen) moet er veel handwerk verricht worden. Schoffelen, wieden en verzorgen.
Maar als je dan die microscopisch kleine zaadjes ziet uitgroeien tot reusachtige boerenkolen voel je de voldoening van dat werk.
Heb je alleen de beschikking over een balkon, kies dan wat kleine producten. Bijvoorbeeld een tomatenplant in een grote pot, een druif die je misschien bovenlangs kan leiden, knoflook in een bak aan de reling en ook boontjes vragen niet veel ruimte. Neem een grote cementbak en stort die vol aarde. Steek er drie (bamboe)stokken in die je van boven bij elkaar bind als en soort wigwam. Bij elke stok stop je 3-5 zaadjes in de grond en dan wacht je tot de stengels boven de punt uitgroeien overladen met bonen die zo de pan in kunnen. Bind de stengels af en toe vast om ze te leiden.
Sommige mensen zijn in het bezit van een plat dak waar ze op kunnen komen. Daar kun je een prachtige daktuin van maken. Let wel op dat je de bedekking niet kapot maakt en dat je de boel niet te zwaar belaadt. Eigenlijk is dit specialistenwerk, maar een plantje hier en daar en een leuk zithoekje geven geen problemen.
Je kan natuurlijk ook op zoek gaan naar een volkstuin(tje). Niet te ver weg want er zijn periodes dat je er dagelijks heen moet. Stel je wel goed op de hoogte van eventuele regels, want sommige volkstuinen willen bijvoorbeeld niet dat je je buren 'besmet' met jouw prachtige brandnetels die je gebruikt als spuitmiddel (gier), voor de thee of als soep.

Teeltwisseling[bewerken]

Teeltwisseling wordt ook wel vruchtwisseling genoemd. Omdat blad-, wortel- en bloemgewassen ieder hun eigen soort voeding uit de grond halen is het beter niet elk jaar op dezelfde plek te telen. De grond raakt dan uitgeput. Kool zal gebreken en ziektes gaan vertonen en ook aardappelen mogen maar één jaar op dezelfde plaats blijven staan.
De beschikbare ruimte wordt in tien bedden verdeeld. De grijs gekleurde kunnen eventueel vervallen als je ruimte beperkt is. Als je een lange, smalle ruimte hebt leg je de bedden gewoon op een rij. Maak de bedden niet breder dan 150 cm met daartussen een klein looppad, houtsnippers staat erg mooi al moet je die elk jaar bijvullen. Zo kan je van beide kanten bij de gewassen.
Ieder jaar schuif je alles een bed op. De genoemde gewassen zijn natuurlijk maar een indicatie. Kijk in de tuinkalender welke de goede buren zijn en plant bijvoorbeeld afrikaantjes bij de aardappelen.
Probeer in te schatten (daar moet je wel ervaring in krijgen) wat je van elk gewas denkt te gaan gebruiken. Een klein rijtje pluksla bijvoorbeeld geeft al de hele zomer genoeg voor een bijna dagelijkse salade. Meestal wordt veel te veel van één soort gezaaid. Probeer ook uit te vinden welke gewassen vroeg en welke laat volwassen en/of geoogst worden om de late alvast tussen de vroege te zaaien. Let daarbij natuurlijk wel op de goede buren.

Teeltwissel.PNG

Braak[bewerken]

Bed 1
Braak laten liggen betekent dat er na de oogst van het jaar ervoor, een jaar weinig tot niets op het bed geteeld wordt. Strooi compost uit en verwijder elk opkomend (on)kruid plantje. Zo maak je het bed redelijk (on)kruidvrij voor volgend jaar.
Groenbemesting is ook een mogelijkheid. Je zaait het bed breedwerpig in met blauwe, witte of gele lupine, serradella, phacelia, gele mosterd of boekweit of een mengsel daarvan. Deze planten brengen voeding (stikstof) in de grond, sterven af en kunnen weg geschoffeld worden.
In het najaar maak je op dit bed de nieuwe hopen voor het inkuilen en plant hier de geselecteerde gewassen voor de zaadwinning van volgend jaar.

Boon[bewerken]

Bed 2
Bonen zijn te verdelen in stambonen die laag blijven en geen steun nodig hebben en stokbonen die zich langs stokken omhoog winden. Verder zijn er de slabonen (ook wel sperzie- of prinsesseboon genoemd) die met de peul in groen stadium worden gegeten en droogbonen waarvan de peulen vliezig zijn en alleen de zaden worden gegeten. Bonen houden van een zonnige, enigszins beschutte plek. Zoek een mooie dag uit om te zaaien, bij koud en nat weer tijdens de kieming is de opkomst minder. Maak voor de stokbonen staken en zet daaronder en tussen de stambonen. Ook aardbeien doen het goed met bonen en zijn oogst gereed voordat de bonen de boel overschaduwen. Als alles geoogst is laat je dit bed braak liggen (zie 1). De jonge aardbeiplanten en gewortelde stekken poot je over naar bed 3 en de oude planten schoffel je weg.
Als in de teeltwijze gesproken wordt over de boon wordt daar onder verstaan:

Aardappel[bewerken]

Bed 3(+7)
Aardappelen kunnen minstens wel een bed voor zichzelf gebruiken. Het dichte bladerdek laat sowieso niet veel andere gewassen toe te groeien. Wel kan na de vroege oogst in juni andijvie (niet voor de 21ste in verband met doorschieten) geplant worden of gezaaid voor de winter teelt. aardbei is een goede buur van andijvie, dus kan je die in het najaar alvast overplanten. In het voorjaar zaai je op bed 3 de bonen en als je bed 7 ook gebruikt hebt daar de erwten.

Wortel[bewerken]

Bed 4(+8)
Tot de wortelfamilie behoren:

Zet op deze bed(den) ook gewassen uit de uien- en raapfamilie. Natuurlijk ook weer wat van de goede buren en gewassen die insecten en ziektes weren.

Ui[bewerken]

Bed 4(+8)
De uienfamilie wordt om en om in het wortelbed geplaatst. Ze bestaat uit:

Raap[bewerken]

Bed 4(+8)
Gewassen uit de raapfamilie worden op het bed met de wortels en uien gezaaid. Tot deze familie behoren:

Sla[bewerken]

Bed 5
Sla heeft veel verzorging nodig (vooral in de droge periode). Op dit bed komt de slafamilie die bestaat uit:

Komkommer[bewerken]

Bed 5
Weliswaar zijn het goede buren van de meeste sla soorten, maar door de aard van deze gewassen passen ze beter in de (koude) kas of bak (warmte minnend) of op een aparte plek in de (moes)tuin vanwege hun omvang. Gewassen uit de komkommer familie zijn:

Erwt[bewerken]

Bed 6
De meeste gewassen uit deze familie zijn in augustus oogstrijp dus kan je hier ook gewassen planten (goede buren) die later groot worden. Onder de erwtenfamilie wordt verstaan:

Kool[bewerken]

Bed 9
Gewassen uit de koolfamilie zijn voorbeelden die in het begin langzaam groeien en laat oogstrijp zijn. Ze groeien optimaal bij voldoende vocht, niet te hoge temperatuur en een goede bemesting. Vooral de sluitkolen stellen hoge eisen en gedijen het best op wat zwaardere gronden. Zet hier in het begin vroege gewassen tussen.

Bewaren[bewerken]

Bed 10
Dit bed gebruik je voor inkuilen van bewaargroenten en de planten die je hebt uitgeplant voor zaadwinning.

Selderie[bewerken]

De selderiefamilie past wel ergens tussen. Bij de bonen, wortels of sla vindt het wel een plekje. Let op goede/slechte buren. Tot de familie behoren:

Granen[bewerken]

Granen vergen veel plaats. Als je genoeg plek hebt pas je bij granen een aparte vruchtwisseling toe. Elk jaar zaai je een ander graan op die plek. Tarwe, haver, rogge en gerst wisselen elkaar af. Het vijfde perceel laat je braak liggen of zaai een groenbemester.

Goede en slechte buren[bewerken]

Het meest bekende voorbeeld van goede buren is de wortel en de ui. De wortel lokt de wortelvlieg en stoot de uienvlieg af. De ui lokt de uienvlieg en stoot de wortelvlieg af. Zo helpen ze elkaar in het zoveel mogelijk beschermen tegen schadelijke insecten.
Maar niet alleen dat is het geval bij goede en slechte buren. Ook in de groei kunnen ze elkaar helpen of juist bestrijden. Zaai en plant goede buren dus bij elkaar en de als slechte buren aangegeven gewassen een stuk uit elkaar.
Vlinderbloemigen (bijvoorbeeld bonen en erwten) hebben wortelknolletjes die samen met stikstof bindende bacteriën stikstof uit het luchtmengsel voor planten opneembaar maken. Stikstof is nodig voor de groei van snelle groeiers als bijvoorbeeld komkommers en kool.
Er zijn een aantal algemene regels op te noemen:

  • De een wil beschutting en de ander geeft die (augurken en mais).
  • De een geeft stikstof waar de ander dat nodig heeft.
  • De een wortelt diep en de ander haalt de voeding uit de bovenste aardlaag.
  • De een geeft een stof af waar de vijanden van de ander niet van houden.
  • Sommige planten werken algemeen zuiverend (ui en knoflook).

Welk gewas een goede of slecht buur is van de ander lees je in de uitgebreide beschrijvingen van de gewassen die je kan vinden via het register.
Vaak wordt in de kalender bij de goede/slechte buren met één woord een hele groep aangeduid (zie teeltwisseling)

Verzorging[bewerken]

Aanaarden[bewerken]

Aanaarden.PNG
Aardappel groene knollen (Solanum tuberosum).jpg

Sommige gewassen moeten tijdens de groei aangeaard worden. Meestal is dit omdat het eetbare deel boven de aarde gaat groeien en beschermd moet worden tegen zonlicht. Bijvoorbeeld aardappelen worden groen en vormen een hoog gehalte aan solanine en zijn dan ongeschikt om te eten. Solanine is een sterk gif. Het wordt door koken niet afgebroken, wel verdwijnt het meeste door schillen en goed pitten.
Om groenkleuring te voorkomen wordt regelmatig aarde tegen de plant opgeschoven. Je kan dat met de hand doen of een hark gebruiken en daarmee aarde naar de plant toe trekken.

Bonenstaken[bewerken]

Bonenstaken.PNG

Stambonen hebben geen steun nodig, ze vormen een soort struik, maar staakbonen zijn sterker. Sommige soorten (bruine en witte boon) zijn alleen in de stam uitvoering. Staakbonen hebben ook een hogere opbrengst, maar je moet wel staken plaatsen.
Zet (bamboe)stokken van minstens 2,5 meter stevig in de grond op de bovenstaande manier en maak op de kruispunten bovenaan een horizontale staak vast. Rondom elke staak plant je 7 bonen die je later uitdunt op 5. Bonen zijn linkswindend (tegen de zon in) en als ze loswaaien moet je ze dus linksom vastzetten. Zaai een paar extra bonen in een potje als reserve.

Volgende hoofdstuk>


Ecologisch tuinieren

Hyssopus-officinalis-flowers.jpg
Inleiding
De tuinkalender
Register
Wat zijn planten
Algemene begrippen
Sorteringslijsten
Grondbewerking
Plantkunde
Vermeerderen
Plantenfamilies
Geslachten
Soorten
Plantenziekten
Problemen
Het dierenleven
De moestuin
De kruidentuin
De boomgaard
De siertuin
De speeltuin
Wist je dat kruiden heel lang werden (en in de kruidengeneeskunde nog steeds worden) gebruikt om hun geneeskracht? Veel allopathische (reguliere) geneesmiddelen worden op basis van stoffen die in kruiden voorkomen (synthetisch) gefabriceerd.
Hysop is een gewas waarvan beweerd wordt dat het een geneeskrachtige etherische olie bevat. →
.
Volgende hoofdstuk>


Ecologisch tuinieren

Flores.gif
Inleiding
De tuinkalender
Register
Wat zijn planten
Algemene begrippen
Sorteringslijsten
Grondbewerking
Plantkunde
Vermeerderen
Plantenfamilies
Geslachten
Soorten
Plantenziekten
Problemen
Het dierenleven
De moestuin
De kruidentuin
De boomgaard
De siertuin
De speeltuin
Wist je dat de maanstand van invloed is op de groei van gewassen? Logisch want ook het (grond)water wordt door de maan beïnvloed.
Daarom doen bloem-, vrucht-, zaad-, blad- en bol/stengelgewassen het beter als je ze zaait of plant in de periode van wassende maan en wortel- en knolgewassen in de tijd van afnemende maan.
Wat te doen in welk seizoen? →
.

Wanneer wat?[bewerken]

In deze uitgebreide tuinkalender alles over het tijdvak van onderhoud, snoeien, zaaien, planten, oogsten en bewaren. Verder wordt aangegeven welke gewassen (niet) lief voor elkaar zijn, welke beestjes en ziektes ze weren en/of lokken en het eventuele bestrijden daarvan. Klik in de betreffende maand op de gewassen en lees wat je moet doen aan teelt en/of verzorging.
Planten en bloemen voor de siertuin die niet als (ondersteuning voor) groenten gebruikt worden zijn in de kalender niet met name genoemd. Meestal worden deze in april of mei gezaaid. Afwijkende zaaitijden worden wel vermeld. Meer uitleg lees je bij zaaitijd in het hoofdstuk De siertuin.

Open book nae 02.svg De werkzaamheden in genoemde maanden zijn in een gemiddeld seizoen van Noord-Nederland tot Zuid-België. Soms moet er dus een beetje worden aangepast.


Januari[bewerken]

Hausbuch Wolfegg 11r Saturn.jpg Louwmaand januari is een vrij rustige maand in het tuingebeuren.

Divers werk:

Wassende maan Afnemende maan

Zaaien

Verzorgen

Oogsten

Vermeerderen

Oogsten

Vermeerderen

Februari[bewerken]

Hausbuch Wolfegg 12r Jupiter.jpg Sprokkelmaand februari verwijst naar de oude Germaanse vruchtbaarheidsfeesten. De Romeinen vierden Lupercalia, reinigings- en vruchtbaarheidsfeesten ter ere van de wolfsgod Lupercus. In dezelfde periode vierden de Germaanse stammen langs de Romeinse grenzen een ontuchtig vrouwen- en vruchtbaarheidsfeest. De Romeinen vonden dit heidense riten en duidden deze feesten aan met de naam Spurcalia, naar het Latijnse woord spurcus dat smerig betekent. Van dit woord is het Oudnederlandse woord sprokkelen een etymologische afleiding.

Divers werk:

Wassende maan Afnemende maan

Zaaien

Verzorgen

Oogsten

Vermeerderen

Zaaien

Verzorgen

Oogsten

Vermeerderen

Maart[bewerken]

Hausbuch Wolfegg 13r Mars.jpg Lentemaand maart is vernoemd naar Mars, de Romeinse god van de oorlog. In het oude Rome noemde men de maand Martius en was ze de eerste maand van het jaar.

Divers werk:

Wassende maan Afnemende maan

Zaaien

(Uit)planten

Verzorgen

Oogsten

Vermeerderen

Zaaien

(Uit)planten

Vermeerderen

Informatie afkomstig van http://nl.wikibooks.org Wikibooks NL.
Wikibooks NL is onderdeel van de wikimediafoundation.