Italiaans/Les01

Uit Wikibooks
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Italiaans

Inleiding

  1. Inleiding op de cursus

Lessen

  1. Alfabet en uitspraak
  2. Regelmatige werkwoorden
  3. Lidwoorden en venire
  4. Voltooid tegenwoordige tijd en delend lidwoord
  5. Wederkerende werkwoorden
  6. Bijvoeglijk naamwoord, bezittelijk voornaamwoord
  7. Andare, teksten lezen en klokkijken
  8. Getallen, tenere en dovere
  9. Voorzetsel, rimanere, uscire en stare
  10. Meewerkend voorwerp, vraagwoorden en dare
  11. Bijwoord, onbepaald voornaamwoord, toekomende tijd
  12. Gebiedende wijs, rangtelwoorden
  13. Verleden tijd
  14. Vergelijking en bere
  15. Ci en ne
  16. Onvoltooid deelwoord
  17. Persoonlijk voornaamwoord
  18. Congiuntivo en passivum
  19. Condizionale en voegwoorden
  20. Afsluitend examen
  21. Einde

Toetsen

  1. Toets les 2 en 3
  2. Eindexamen
  3. Luistertoets

Overig

  1. Nuttige woorden
  2. Grammatica
  3. Grammatica-overzicht
  4. Woordenlijst
  5. Cultuur en eetgewoonten van Italië
  6. Huurcontract
  7. Meningen
  8. Antwoordenboek

Auteurs

  1. Dion
  2. Hansmuller


<Inhoudsopgave - Inleiding - Les 1 - Les 2>

Onderwerp[bewerken]

In les 1 (Lezione Uno of La prima lezione) van de cursus Italiaans worden alfabet, uitspraak en klemtoon behandeld. Er komt geen toets over les 1, maar dit is wel zeer belangrijke stof.

Alfabet met uitspraak[bewerken]

A ('aa') B ('bie') C ('tsjie')
D ('die') E ('ee') F ('effe')
G ('dzjie') H ('acca') I ('ie')
J (i lunga, [ie loenga]) K (la kappa) L ('elle')
M ('emme') N ('enne') O ('oo')
P ('pie') Q ('koe') R ('erre')
S ('esse') T ('tie') U ('oe')
V ('woe') W (doppia/o vu, vu doppia/o [doppia woe] enz.) X ('ieks')
Y (i greca, ipsilon, [i greeka] of [iepsielon]) Z (la zeta, [la dzèta])

Merk op:

  • Aan de klank van sommige letters wordt ie toegevoegd: B (uitspraak 'bie'), C('tjsie'), D ('die'), P ('pie'), T (tie), X (ieks').
  • De meeste woorden in het Italiaans eindigen met een klinker.
  • Enkele benamingen van letters zijn afgeleid uit het Grieks, zoals 'kappa'(K) en 'zeta'(Z).
  • De y heeft twee benamingen, ipsilon ( uitspraak 'iepsielon', Nederlands: 'ypsilon') en 'i greca' ('Griekse i', uitspraak: 'ie greeka', Nederlands: 'i-grec').
  • De w heet doppia v (uitspraak: doppie-ja woe, dubbele v), vergelijkbaar met het Franse 'double v' en het Engelse 'double u'.
  • De letters kunnen tenzij boven anders aangegeven, zowel mannelijk als vrouwelijk zijn! Dus we mogen bijvoorbeeld zowel 'la b' (uitspraak la bie) als 'il b' (uitspraak iel bie) zeggen. Er bestaat een voorkeur voor de vrouwelijke letter, dus la b. La lettera (de letter) is ook vrouwelijk.

Van oorsprong Italiaanse woorden worden geschreven met maar 21 letters. De k, w, x, y in vreemde woorden worden zoveel mogelijk vervangen door respectievelijk c, v, s en i. Bijvoorbeeld capoc (kapok), chilometro (kilometer, chi= kie omdat zonder h ci = tsjie), vodca (wodka), senofobia (xenofobie) maar yogurt (yoghurt). De j wordt niet meer gebruikt in de moderne spelling van Italiaanse woorden.

Uitspraak[bewerken]

De uitspraak van het Italiaans is erg simpel en consequent, maar niet alle gesproken verschillen tussen woorden komen tot uiting in de schrijfwijze. De Italiaanse spelling volgt de uitspraak zo veel mogelijk (fonetisch), met als extreem voorbeeld cesperiano = Shakesperiaans (naar de Engelse schrijver/dichter Shakespeare).

De klemtoon van volgende afwijkende combinaties is vet aangegeven.

  • ce = tsje, bv. cerco (ik zoek, uitspraak tsjerko)
  • ci = tsjie, bv. cioccolata (chocolade), cit (stad), ciao (hoi tegen vrienden, kinderen en toeristen, [tsjiaw])
  • ge = dsje, bv. Gerardo (Gerard, uitspraak Dsjerardo, met korte o)
  • gi = dzjie, bv. mangiare (eten), girare (afslaan, draaien)

→ Wanneer er tussen de 'c' en de 'i' of de 'g' en de 'i' een 'h' wordt geplaatst, ontstaat een keelklank: chi, che, ca, co,... = ki, ke, ka, ko,... ghi, ghe, ga, go,... = gi, ge, ga, go,... (voorbeeld: ghetto, met gh zoals de Franse, Engelse en Duitse G. Bv. ghiaccio (ijs = bevroren water, gi-a-tsjo)), chiacchierare (babbelen, uitspraak 'kijakjerare'). De g heeft nooit de harde raspende klank zoals in de meeste delen van Nederland.

Uit de regels voor ce en ci volgen:

  • sce = sje, vb. conoscere (weten, kennen, leren kennen, konosjere)
  • sci = sji, vb. lo sciopero (de staking, lo sjiopero)

Verder

  • gli = lji, vb. tagliatelle (de tagliatelle, tal-jia-telle)

→ Opgepast voor dubbele klinkers: niet alle Nederlandse tweeklanken zijn dit ook in het Italiaans.

  • ie = ie-e, bv. grazie (dank je/u, [gra-tsie-ee])
  • ui = oe-ie, bv. gratuito (gratis, [graa-toe-ieto]).
  • eu = e-oe, [ew] bv. Europa ([Ewropa]), euro ([ewro])

→ Om de uitspraak van de letter c makkelijk te onthouden is er een ezelsbruggetje: Kaa, Koo, Koe, TSJe, TSJie (ca, co, cu, ce, ci). De C klinkt altijd als een K , tenzij er een e of i na komt.

Klemtoon[bewerken]

Meestal moet men uit het hoofd leren waar de klemtoon (vet aangegeven) in het woord ligt, over het algemeen ligt de klemtoon op de voorlaatste lettergreep, maar ook vaak op de twee na laatste lettergreep. Voor sommige zaken zijn er regels, bijvoorbeeld bij de werkwoorden.

Voorbeeld: 'parlare' (spreken, praten) in de onvoltooid tegenwoordige tijd

parlo (ik spreek), parli (jij spreekt), parla (zij/hij/het spreekt) & parlano (zij spreken)
→ In het enkelvoud en de 3de persoon meervoud ligt de klemtoon altijd op de eerste lettergreep bij de regelmatige werkwoorden op -are, -ire en -ere.
parliamo (wij spreken), parlate (jullie spreken)
→In de 1ste en 2de persoon meervoud ligt de klemtoon altijd op de derde laatste lettergreep.

Als de klemtoon op de laatste lettergreep valt, wordt dit door een accent aangegeven.

Net als in het Nederlands, zijn er in het Italiaans woorden waarvan de klemtoon in het spraakgebruik aan het verschuiven is. Zo kun je tegenwoordig zowel "soddisfa" horen als "soddisfa" (vroeger de enige correcte uitspraak, betekenis "hij/zij/het voldoet, is bevredigend").

<Inhoudsopgave - Inleiding - Les 1 - Les 2>
Informatie afkomstig van http://nl.wikibooks.org Wikibooks NL.
Wikibooks NL is onderdeel van de wikimediafoundation.