Duits/Grammatica/Het bijvoeglijk naamwoord

Uit Wikibooks
Ga naar: navigatie, zoek

Duitse bijvoeglijke naamwoorden (adjectieven) kunnen volgens 3 verschillende declinaties worden verbogen, afhankelijk van wat eraan voorafgaat: een bepaald lidwoord, onbepaald lidwoord of helemaal geen lidwoord. We gebruiken hier telkens het adjectief jung (jong) als voorbeeld:

Geen lidwoord vooraf[bewerken]

In dit geval komt de uitgang van het adjectief min of meer overeen met de uitgang die het bepaalde lidwoord gehad zou hebben.

M V O Mv
Nom. junger Mann junge Frau junges Kind junge Leute
Gen. jungen Mannes junger Frau jungen Kindes junger Leute
Dat. jungem Mann junger Frau jungem Kind jungen Leuten
Akk. jungen Mann junge Frau junges Kind junge Leute

Let op: bij de datief meervoud krijgt het zelfstandig naamwoord nog een -n erbij!

Na een onbepaald lidwoord[bewerken]

Na de onverbogen vormen ein en kein krijgt het adjectief de uitgang die het bepaalde lidwoord gehad zou hebben. Is ein(...) of kein(...) echter verbogen, dan eindigt het daaropvolgende adjectief op -en:

M V O Mv
Nom. (k)ein junger Mann (k)eine junge Frau (k)ein junges Kind keine jungen Leute
Gen. (k)eines jungen Mannes (k)einer jungen Frau (k}eines jungen Kindes keiner jungen Leute
Dat. (k)einem jungen Mann (k)einer jungen Frau (k)einem jungen Kind keinen jungen Leuten
Akk. (k)einen jungen Mann (k)eine junge Frau (k)ein junges Kind keine jungen Leute

Bij de genitief krijgt het mannelijke en onzijdige woord waarop het adjectief slaat een -(e)s erbij. De uitgang -es wordt gebruikt als de klemtoon op de laatse lettergreep valt, -s als dit niet zo is.

Na een bepaald lidwoord[bewerken]

In dit geval krijgt het adjectief de uitgang -e in alle vormen van de nominatief enkelvoud en bij vrouwelijke en onzijdige woorden ook in de accusatief enkelvoud. In andere gevallen is de uitgang -en:

M V O Mv
Nom. der junge Mann die junge Frau das junge Kind die jungen Leute
Gen. des jungen Mannes der jungen Frau des jungen Kindes der jungen Leute
Dat. dem jungen Mann der jungen Frau dem jungen Kind den jungen Leuten
Akk. den jungen Mann die junge Frau das junge Kind die jungen Leute

Substantivering[bewerken]

In het Duits worden bijvoeglijke naamwoorden geregeld - vaker dan in het Nederlands - gesubstantiveerd, d.w.z. gebruikt als zelfstandig naamwoord door er een lidwoord voor te plaatsen. Dit wordt in het algemeen gedaan om naar personen te verwijzen. De uitgangen blijven hetzelfde: der Junge, die Alte (hier moeten dus de woorden Mann en Frau achter worden gedacht).

Informatie afkomstig van http://nl.wikibooks.org Wikibooks NL.
Wikibooks NL is onderdeel van de wikimediafoundation.