Duits/Grammatica/Der Genitiv

Uit Wikibooks
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Duits

Inleiding
  1. Inhoud
Lessen
  1. Alfabet, geslacht en getallen
  2. Ontmoeting, handige woorden
  3. De klok, de week, het weer, groeten
  4. Het weer verder
  5. Dagen
  6. Maanden
  7. Sagen, sein, können, haben: tegenwoordige tijd
Grammatica Naamwoorden
  1. Zelfstandig naamwoord en co
  2. Geslacht van het zelfstandig naamwoord
  3. Meervoud van het zelfstandig naamwoord
  4. Lidwoord
  5. Bezittelijk voornaamwoord
  6. Aanwijzend voornaamwoord
  7. Bijvoeglijk naamwoord
  8. Persoonlijk voornaamwoord
Grammatica Werkwoorden
  1. Werkwoorden
  2. HabenSeinWerden
  3. Klankwissel in de stam in de tegenwoordige tijd
  4. Regelmatig (zwak) in de tegenwoordige tijd
  5. Voltooid deelwoord
  6. Modale werkwoorden
  7. Scheidbare werkwoorden
  8. Lijdende vorm
  9. Konjunktiv
Grammatica Naamvallen
  1. Der Nominativ
  2. Der Genitiv
  3. Der Dativ
  4. Der Akkusativ
  5. Samenvattende tabel lidwoorden
Toetsen
  1. Toetsenbank Duits
Overig
  1. Zinsbouw
  2. Platform voor leraren
Auteurs
  1. Ischa1
  2. Bdcooman
  3. en vele anderen


Grammatica - Der Nominativ (1e) - Der Genitiv (2e) - Der Dativ (3e) - Der Akkusativ (4e) - Tabel van de lidwoorden

De genitief (2e naamval) wordt gebruikt als:

  • er een bezitsrelatie wordt uitgedrukt
Bepaald lidwoord Onbepaald lidwoord
Das Buch des Mannes. (Het boek van de man.) Das Buch eines Mannes. (Het boek van een man.)
Die Jacke der Frau. (De jas van de vrouw.) Die Jacke einer Frau. (De jas van een vrouw.)
Der Vater des Kindes. (De vader van het kind.) Der Vater eines Kindes. (De vader van een kind.)
  • een van de voor-/achterzetsels uit onderstaande tabel voor het lidwoord of achter het zelfstandig naamwoord staat
Voorzetsel Voorbeeld
während Während des Urlaubs. (Tijdens de vakantie.)
wegen Wegen des Wetters. (Vanwege het weer.)
statt Statt des Autos nehmen wir lieber das Fahrrad. (In plaats van de auto nemen wij liever de fiets.)
trotz Trotz der Verletzung, ging er doch. (Ondanks de verwonding, ging hij toch.)

Adjectief[bewerken]

We gaan hieronder telkens uit van het adjectief jung (jong):

M V O Mv
Geen lidwoord jungen Mannes junger Frau jungen Kindes junger Leute
Onbepaald lidwoord eines jungen Mannes einer jungen Frau eines jungen Kindes keiner jungen Leute
Bepaald lidwoord des jungen Mannes der jungen Frau des jungen Kindes der jungen Leute

Het zelfstandig naamwoord waarop het adjectief betrekking heeft krijgt de uitgang -(e)s als het mannelijk of onzijdig is. De uitgang -es wordt gebruikt bij een woord dat slechts uit één lettergreep bestaat, de -s voor woorden met meerdere lettergrepen. Bijv: des Mannes, des Kindes, maar: des Wetters.

Telwoorden[bewerken]

Telwoorden blijven in beginsel onverbogen in de genitief. In zo'n geval wordt gebruikgemaakt van een constructie met de datief. Bijvoorbeeld: Ein Vater von sieben Kindern of Eine Mutter von zwei Kindern. Het formele Duits kent echter twee bijzondere genitiefvormen voor de telwoorden zwei en drei. Bijvoorbeeld: Ein Vater zweier Kinder en Eine Mutter dreier Kinder. In de Duitse spreektaal worden deze vormen niet gebruikt.

De genitief in de praktijk[bewerken]

Tegenwoordig is het in Duitsland gebruikelijk om in de (informele) spreektaal een datiefconstructie te gebruiken in plaats van de genitief. Een Duitser kan dus net zo goed: Das Haus von meinem Vater zeggen als Das Haus meines Vaters. Het gebruik van de datief waar eigenlijk een genitiefconstructie moet worden gebruikt, wordt echter in het standaard Duits als fout en onverzorgd gezien. Het komt ook een beetje als steenkolenduits over. De voorkeur ligt te allen tijde bij het gebruik van de genitief.

Schema[bewerken]

Bepaald lidwoord Onbepaald lidwoord
M des eines
V der einer
O des eines

Het lidwoord dat bij het zelfstandig naamwoord hoort krijgt bij de mannelijke en onzijdige genitiefvormen een -(e)s op het einde. De -es wordt gebruikt bij woorden van maar één lettergreep.

Grammatica - Der Nominativ (1e) - Der Genitiv (2e) - Der Dativ (3e) - Der Akkusativ (4e) - Tabel van de lidwoorden
Informatie afkomstig van http://nl.wikibooks.org Wikibooks NL.
Wikibooks NL is onderdeel van de wikimediafoundation.