Verklarende woordenlijst biologie voor het secundair onderwijs/P

Uit Wikibooks
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

A · B · C · D · E · F · G · H · I · J · K · L · M · N · O · P · Q · R · S · T · U · V · W · X · Y · Z


- P -
Pinocytose

P-generatie - pacemaker - paleontologie - palissadeparenchym - palynologie - pancreas - papillairspier - parasiet - parasitisme - parasympathisch zenuwstelsel - parenchym - paringsgedrag - parthenogenese - passieve immunisatie - pasteurisatie - pathogeen - PCB - pCO2 - pectinase - pectine - penicilline - penis - pepsine - pepsinogeen - peptase - peptidase - peptidebinding - perifeer zenuwstelsel - perikaryon - peristaltiek - peritonium - permeabel - peroxidase - persistente stof - pessarium - pesticide - pH - pigmentcel - pijpbeen - pikorde - pil - pinocytose - pioniersfase - piramide - placenta - placentahormoon - plant - plasma - plasma-eiwit - plasmacel - plasmagroei - plasmide - plasmodesma - plasmolyse - plastide - pleura - ploïdiemutatie - pneumothorax - pO2 - poikilotherm - poliep - pollen - polyandrie - polycondensatie - polyfaag - polygynie - polymeer - polymorfisme - polypeptide - polyploïd - polysacharide - poollichaampje - poortader - populatie - populatiedichtheid - populatiegenetica - populatiegroei - portier - postsynaptisch membraan - predatie - predator - prenatale diagnostiek - presynaptisch membraan - prikkel - prikkeldrempel - prikpil - primaire geslachtskenmerk - primaire productie - primaire structuur - primaire urine - primaat - prion - pro-enzym - producent - profase - progestageen - progesteron - prokaryoot - prolactine - prometafase - promotor - prooidier - proplastide - prostaat - protease - proteïne - protist - protocol - protoplasma - protozoa - protrombine - provitamine - puberteit - puntmutatie - pupil - pupilreflex - purine - pylorus - pyrimidine

P-generatie[bewerken]

of parentale-generatie

Dit is de oudergeneratie bij de klassieke erfelijkheidsproeven van Mendel. Deze bestaat uit twee individuen die beiden homozygoot zijn voor het erfelijk kenmerk waarin ze van elkaar verschillen.

pacemaker[bewerken]


Zie Wikipedia

paleontologie[bewerken]


Zie Wikipedia

palissadeparenchym[bewerken]


Zie Wikipedia

palynologie[bewerken]


Zie Wikipedia

pancreas[bewerken]


Zie Wikipedia

papillairspier[bewerken]


Zie Wikipedia

parasiet[bewerken]


Zie Wikipedia

parasitisme[bewerken]


Zie Wikipedia

parasympathisch zenuwstelsel[bewerken]


Zie Wikipedia

parenchym[bewerken]


Zie Wikipedia

paringsgedrag[bewerken]


Zie Wikipedia

parthenogenese[bewerken]


Zie Wikipedia

passieve immunisatie[bewerken]


Zie Wikipedia

pasteurisatie[bewerken]


Zie Wikipedia

pathogeen[bewerken]


Zie Wikipedia

PCB[bewerken]


Zie Wikipedia

pCO2[bewerken]

pectinase[bewerken]


Zie Wikipedia

pectine[bewerken]


Zie Wikipedia

penicilline[bewerken]


Zie Wikipedia

penis[bewerken]

De penis is het mannelijk copulatieorgaan, maar is tevens één van de uitscheidingsorganen . De penis is een buisvormig orgaan rond de urinebuis en bestaat grotendeels uit zwellichamen, die bij seksuele opwinding kunnen uitzetten (zie erectie). De penis eindigt in een verbreding de eikel, die omgeven wordt door de voorhuid.


Zie Wikipedia

Wikimedia Commons Meer afbeeldingen over dit onderwerp vindt u in Categorie Human penis op Wikimedia Commons

pepsine[bewerken]


Zie Wikipedia

pepsinogeen[bewerken]


Zie Wikipedia

peptase[bewerken]

zie pepsine
Zie Wikipedia

peptidase[bewerken]


Zie Wikipedia

peptidebinding[bewerken]


Zie Wikipedia

perifeer zenuwstelsel[bewerken]


Zie Wikipedia

perikaryon[bewerken]


Zie Wikipedia

peristaltiek[bewerken]


Zie Wikipedia
Peristaltische beweging = De knijpende beweging van een buisvormig orgaan. Bij peristaltiek trekken de lengtespieren en de kringspieren in de wand van dit buisvormige orgaan samen.

peritonium[bewerken]


Zie Wikipedia

permeabel[bewerken]


Zie Wikipedia

peroxidase[bewerken]


Zie Wikipedia

persistente stof[bewerken]

Biologisch slecht afbreekbare stof, die zich kan ophopen in het milieu.

pessarium[bewerken]


Zie Wikipedia

pesticide[bewerken]


Zie Wikipedia

pH[bewerken]


Zie Wikipedia

pigmentcel[bewerken]


Zie Wikipedia

pijpbeen[bewerken]


Zie Wikipedia

pikorde[bewerken]


Zie Wikipedia

pil[bewerken]

De pil: zie anticonceptiepil
Zie Wikipedia

pinocytose[bewerken]


Zie Wikipedia

pioniersfase[bewerken]


Zie Wikipedia

pioniersoort[bewerken]


Zie Wikipedia

piramide[bewerken]

Zie voedselpiramide
Zie Wikipedia

placenta[bewerken]


Zie Wikipedia

placentahormoon[bewerken]

Zie HCG
Zie Wikipedia

plant[bewerken]


Zie Wikipedia

plasma[bewerken]


Zie Wikipedia

plasma-eiwit[bewerken]

Eiwit in het bloedplasma. De belangrijkste plasma-eiwitten zijn albumine, fibrinogeen en globuline.

plasmacel[bewerken]


Zie Wikipedia

plasmagroei[bewerken]

De plasmagroei is het toenemen van de celmassa tijdens de G1-fase van de cellcyclus.

plasmide[bewerken]


Zie Wikipedia

plasmodesma[bewerken]


Zie Wikipedia

plasmolyse[bewerken]


Zie Wikipedia

plastide[bewerken]

Samenhang tussen de types van plastiden


Zie Wikipedia

pleura[bewerken]


Zie Wikipedia

ploïdiemutatie[bewerken]

Zie genoommutatie

pneumothorax[bewerken]


Zie Wikipedia

pO2[bewerken]

poikilotherm[bewerken]

Zie koudbloedig
Zie Wikipedia

poliep[bewerken]


Zie Wikipedia

pollen[bewerken]

Zie stuifmeel
Zie Wikipedia

polyandrie[bewerken]


Zie Wikipedia

polycondensatie[bewerken]


Zie Wikipedia

polyfaag[bewerken]


Zie Wikipedia

polygynie[bewerken]


Zie Wikipedia

polymeer[bewerken]


Zie Wikipedia

polymorfisme[bewerken]


Zie Wikipedia

polypeptide[bewerken]


Zie Wikipedia

polyploïd[bewerken]


Zie Wikipedia

polysacharide[bewerken]


Zie Wikipedia

poollichaampje[bewerken]


Zie Wikipedia

poortader[bewerken]


Zie Wikipedia

populatie[bewerken]


Zie Wikipedia

populatiedichtheid[bewerken]


Zie Wikipedia

populatiegenetica[bewerken]


Zie Wikipedia

populatiegroei[bewerken]

Toename of afname van het aantal individuen in een populatie, in de loop van de tijd of generaties.

portier[bewerken]

Zie maagportier
Zie Wikipedia

postsynaptisch membraan[bewerken]


Zie Wikipedia

predatie[bewerken]


Zie Wikipedia

predator[bewerken]


Zie Wikipedia

prenatale diagnostiek[bewerken]


Zie Wikipedia

presynaptisch membraan[bewerken]


Zie Wikipedia

prikkel[bewerken]


Zie Wikipedia

prikkeldrempel[bewerken]


Zie Wikipedia

prikpil[bewerken]


Zie Wikipedia

primaire geslachtskenmerk[bewerken]


Zie Wikipedia

primaire productie[bewerken]

In een ecosysteem vormen de planten de producenten. Planten zetten via fotosynthese een fractie van de zonne-energie om in chemische energie (vooral in de vorm van ATP en glucose). Dit is de bruto primaire productie (BPP). Een gedeelte daarvan wordt door de planten zelf opnieuw verbruikt voor hun eigen stofwisseling. Wat overblijft stapelt de plant op onder de vorm van biomassa en dat uit zich door groei bij de plant. Deze toename in biomassa is de netto primaire productie (NPP). Alle biomassa bij de consumenten en de reducenten wordt rechtstreeks ( consumenten eerste orde) of onrechtstreeks ( consumenten hogere orde) door gebruik te maken van deze NPP.

De netto primaire productie van een ecosysteem kan dus vastgesteld worden door de toename van de totale plantenbiomassa in dat ecosysteem te meten (in ton per hectare en per jaar).

Interactieve afbeelding over NPP

primaire structuur[bewerken]

Eiwitten hebben een driedimensionale vorm. Die driedimensionale vorm is cruciaal voor het goed functioneren van het eiwit. Deze vorm wordt bepaald door de onderlinge aantrekking- en afstotingkrachten van de opeenvolgende aminozuren in de eiwitketen. Deze interactiekrachten spelen op vier niveaus, die primaire, secundaire, tertiaire en quaternaire structuren genoemd worden. Voor een volledige beschrijving hiervan: zie eiwitstructuur.

De primaire structuur is gewoon de aminozuursequentie: de volgorde waarin de soms wel duizenden aminozuren via peptidebindingen aan elkaar gehecht werden.
Zie Wikipedia

primaire urine[bewerken]

Zie voorurine
Zie Wikipedia

primaat[bewerken]


Zie Wikipedia

prion[bewerken]


Zie Wikipedia

pro-enzym[bewerken]


Zie Wikipedia

producent[bewerken]


Zie Wikipedia

profase[bewerken]

De profase is de eerste fase van de celdeling en dit zowel bij de mitose als bij de meiose.
Tijdens de profase

In recente vakliteratuur wordt het verdwijnen van het kernmembraan en het aanhechten van de centromeren van de chromosomen aan de spoeldraden gesitueerd in de prometafase.

Zie Wikipedia

Afbeeldingen van Wikimedia Commons[bewerken]

Wikimedia Commons Meer afbeeldingen over dit onderwerp vindt u in Categorie prophase op Wikimedia Commons

progestageen[bewerken]


Zie Wikipedia

progesteron[bewerken]


Zie Wikipedia

prokaryoot[bewerken]

Een prokaryote cel is een cel zonder kern.Het DNA bevindt zich niet in een door een membraan afgescheiden compartiment (de cel kern) binnen de cel , maar zwerft los door de cel. Ook ontbreken gewoonlijk andere organellen.
Zie Wikipedia

prolactine[bewerken]


Zie Wikipedia

prometafase[bewerken]

Deze fase situeert zich tussen de profase en de metafase van de celdeling in. Tijdens de prometafase lost het kernmembraan op. De microtubuli van de spoeldraden dringen door in de kern. Op beide chromatiden van elk chromosoom ontwikkelt zich bij het centromeer een aanhechtingsstructuur: het kinetochoor. De microtubuli van het spoellichaampje hechten zich hieraan vast.

In de Nederlandstalige middelbare schoolboeken worden deze twee processen (verdwijnen van celmembraan en aanhechting van de chromatiden aan de spoeldraden) bij de profase gesitueerd. (De prometafase wordt dus niet als aparte fase behandeld.)

Afbeeldingen van Wikimedia Commons[bewerken]

promotor[bewerken]


Zie Wikipedia

prooidier[bewerken]


Zie Wikipedia

proplastide[bewerken]


Zie Wikipedia

prostaat[bewerken]


Zie Wikipedia
een klier die onder de blaas zit bij de man. Deze klier produceert een aantal hulpstoffen die aan het sperma worden toegevoegd. De prostaat voorkomt dat er sperma in de blaas kan stromen.

protease[bewerken]


Zie Wikipedia

proteïne[bewerken]


Zie Wikipedia

protist[bewerken]


Zie Wikipedia

protocol[bewerken]


Zie Wikipedia

protoplasma[bewerken]


Zie Wikipedia

protozoa[bewerken]


Zie Wikipedia

protrombine[bewerken]


Zie Wikipedia

provitamine[bewerken]


Zie Wikipedia

puberteit[bewerken]


Zie Wikipedia

puntmutatie[bewerken]


Zie Wikipedia

pupil[bewerken]


Zie Wikipedia

pupilreflex[bewerken]


Zie Wikipedia

purine[bewerken]


Zie Wikipedia

pylorus[bewerken]


Zie maagportier

pyrimidine[bewerken]


Zie Wikipedia


A · B · C · D · E · F · G · H · I · J · K · L · M · N · O · P · Q · R · S · T · U · V · W · X · Y · Z


Informatie afkomstig van http://nl.wikibooks.org Wikibooks NL.
Wikibooks NL is onderdeel van de wikimediafoundation.