Veilig op het internet/Spam

Spam (ook: ongewenste post, ongewenste reclame) is e-mail die op grote schaal ongevraagd wordt toegestuurd. Ook kunnen sommige berichten op sociale media als spam worden aangemerkt, evenals reclameboodschappen of aanbevelingen op websites, onder andere op fora.

Er bestaan drie belangrijke redenen voor het versturen van spam:

Adverteren, het proberen te verkopen van producten.
Phishing: het hengelen naar persoonlijke gegevens of voorkeuren, om die vervolgens te misbruiken.
Pogingen tot fraude.

In tegenstelling tot persoonlijke gerichte berichten, wordt spam verstuurd aan een grote groep personen, die onevenredig veel groter is dan de potentiële doelgroep. Het is met hagel schieten in de hoop dat ten minste enkele geadresseerden toehappen. De economische bestaansreden van spam is terug te vinden in de zeer lage kosten voor het versturen van e-mail of het plaatsen van een ongewenste reactie op een website. Een spammer kan rendabel miljoenen spamberichten versturen om slechts één product te verkopen.

Gevaren

Spam is niet echt gevaarlijk, prettig is het allerminst:

Orde scheppen in een enorme toevloed van mails neemt veel tijd in beslag, en er bestaat een kans dat ook goede mails verwijderd worden.
Spammails gebruiken internet onnodig. Dit is vooral een probleem voor de providers; het merendeel van de verstuurde mails is spam.
Spam kan wel gevaarlijk zijn als er een link of bijlage in is opgenomen. Klik daar niet op! Het kan bijvoorbeeld gaan om mails die afkomstig lijken te zijn van pakketbezorgers, maar in werkelijkheid phishing mails zijn. Hetzelfde geldt voor aanbiedingen.

Probleem voorkomen

In het algemeen: klik nooit op links of bijlages, tenzij je geverifieerd hebt dat de afzender echt degene is die hij/zij lijkt te zijn, en van wie je weet dat die betrouwbaar is. Zie ook hoofdstuk Phishing.

Maak een "veilig" e-mailadres aan

Maak een adres aan, waar bijvoorbeeld uw naam in zit, en beschouw dit als een "spamvrij adres". Gebruik bij voorkeur geen hotmail-adres. Geef dit door aan collega's, en gebruik dit om in te loggen in grote, betrouwbare sites (waarvan u zeker bent dat u er geen spam van krijgt).
Maak een tweede adres aan, liefst zonder uw naam erin, en gebruik dit om te registreren op fora, en om in te geven op andere sites waarvan te verwachten is dat het e-mailadres zal gebruikt worden voor spam.
Maak eventueel een derde of vierde adres aan. Zo heeft u een zakelijk adres, privé-adres en een of meerdere 'rotzooiadressen'.

Houd uw veilige e-mailadres veilig

Vul dit adres zo weinig mogelijk in op webformulieren;
Indien je toch een spammail krijgt, probeer dan niet uit te schrijven. Zo weet de spammer dat iemand het mail-adres gebruikt (handig indien alle mailadressen stelselmatig afgelopen worden), plaats de verzender eventueel op je blokkeerlijst.
Geef op internet niet zomaar dit mailadres door (zelfs op bonafide sites), spiders (zoekrobots die het internet afstruinen) herkennen de typische structuur van het e-mailadres, en onthouden dit adres. Plaats je e-mail daarom bijv. als gebruiker [at] hotmail.com , of gebruiker#nospam#@hotmail.com (verwijder de #nospam#). Mensen kunnen dit nog lezen, de spiders herkennen dit niet als e-mail.
Forward zgn. 'kettingmails' (met een leuke foto, of een powerpoint) niet door, als er in de ketting één malafide persoon zit (of een persoon met spyware), dan kunnen alle e-mailadressen in de mail gespamd worden.
Houd ook de adressen van anderen veilig. Wanneer U een e-mail verstuurt naar meerdere personen, voeg deze dan niet in bij het aan (to)-veld of het cc(carbon copy)-veld, maar bij het bcc (blind carbon copy)-veld. De inhoud van het bc-veld wordt aan geen van de ontvangers van uw email getoond, waardoor deze adressen 'veilig' blijven. Vul bij het aan (to)-veld uw eigen adres in. Hiermee zorgt U ervoor dat ieder ontvanger alleen uw mailadres ziet en niet dat van de andere ontvangers. Hiermee voorkomt U het verzamelen (harvesten) van mailadressen door anderen. Wanneer het wel nodig is dat iedereen de adressen van elkaar ziet kunt u vanzelfsprekend het cc-veld gebruiken.

Technische hulpmiddelen

Gebruik een spamfilter. Deze filters bestaan zowel voor e-mailprogramma's, zoals Outlook (Express) of Thunderbird, als voor mailservers. Tegenwoordig installeren veel providers spamfilters op hun servers. Deze proberen op verschillende manieren spam te herkennen:
- mails afkomstig van zgn. "blacklists";
- het voorkomen van termen als "creditcard", "lose weight");
- het onderzoeken of de mail spamfilters wil misleiden, door het vermijden van sommige termen (zie hierboven), bijv. "hardc0re p0rn";
- een grote hoeveelheid HTML-code, opnieuw gebruikt door de spammers om de filters te misleiden;
Yahoo! heeft een techniek ontwikkeld om een gedeelte van de spam te onderscheppen: domain keys. Deze techniek is strikt genomen geen antispammethode, maar een manier om te kunnen verifiëren of de afzender inderdaad degene is die hij pretendeert te zijn.

Herken zelf spam

In spam-mails worden geneesmiddelen (viagra, ter vergroting van bepaalde lichaamsdelen, om gewicht af te vallen), wordt-snel-rijk formules, diploma's, ... verkocht.
De spammer probeert de spamfilters te misleiden, door bijvoorbeeld woorden lichtjes om te vormen: d r u g s, vIa.gra, ...;
U kent de verzender niet, ook al probeert die familiair over te komen, bijv. Hey, yesterday we ....