Leer jezelf ecologisch tuinieren/Guldenroede

Uit Wikibooks
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Ecologisch tuinieren

Solidago gigantea01.jpg
Inleiding
De tuinkalender
Register
Wat zijn planten
Algemene begrippen
Sorteringslijsten
Grondbewerking
Plantkunde
Vermeerderen
Plantenfamilies
Geslachten
Soorten
Plantenziekten
Problemen
Het dierenleven
De moestuin
De kruidentuin
De boomgaard
De siertuin
De speeltuin

Guldenroede (Solidago) is een geslacht van meer dan 100 soorten uit de composietenfamilie (Asteraceae). Vrijwel alle soorten hebben gele bloemen. Het geslacht komt van nature voor in Noord-Amerika. Een aantal soorten komt echter ook in Europa en Noord-Afrika voor.

Soorten

De in België en Nederland voorkomende soorten hebben alle gele bloemhoofdjes die in rijen gerangschikt zijn.

Het geslacht wordt in het Engels Goldenrod genoemd en in het Duits Goldruten. De botanische naam Solidago is afgeleid van solidus = stevig en ago = maken. Deze naam is waarschijnlijk terug te voeren op het gebruik van de plant als remedie tegen nierproblemen.

Sommige tuiniers beschouwen de soorten als onkruid, anderen planten ze juist aan vanwege de heldergele bloemen. Europese tuinliefhebbers adopteerden de plant eerder dan Noord-Amerikanen, In Noord-Amerika werd het geslacht pas rond 1980 populair als tuinplant.

De Canadese guldenroede werd in Europa geïntroduceerd als tuinplant, en komt nu in heel West-Europa in het wild voor. In Duitsland wordt deze plant beschouwd als een invasieve soort, die autochtone plantensoorten bedreigt. Tegelijkertijd is de plant vanwege de nectarrijke bloesems die tot laat in het jaar bloeien in mengculturen populair als waardplant voor insecten die ook plaagdieren bestrijden.

Waardplant

De bloemen worden gegeten door de larven van een aantal Lepidoptera-soorten. Dit geslacht is waardplant voor onder andere:

De Eupithecia vulgata voedt zich ook met de bladeren

De bloemen bevatten veel nectar. De planten worden dan ook door veel soorten insecten bezocht. en hybride met het geslacht Aster, bekend als × Solidaster heeft lichtgele bloemen en is geschikt als droogbloem. Een aantal andere hybriden zijn:

  • Solidago 'Golden Dwarf' is 25-30cm hoog, en bloeit van juli tot september met piramidale bloemtrosjes.
  • Solidago 'Golden Gate' is een 100 cm hoge hybride met lichtgele bloemen.
  • Solidago 'Goldschleier' is een 100 cm hoge hybride met heldergele bloemen die van augustus tot oktober bloeit.
  • Solidago 'Golden Mosa' is pm 70 cm hoog, heeft iets donkerder gele tot licht geelgroene bloemen en bloeit in augustus-september.
  • Solidago 'Golden Wings' is met zijn 150-180 cm een wat hogere soort, bloeiperiode augustus tot september.
  • Solidago 'Laurin' is een 30-80 cm hoge plant met goudgele bloemen, bloeiperiode augustus tot september.
  • Solidago 'Leraft' is 80 cm hoog, bloeiperiode augustus tot september.
  • Solidago 'Strahlenkrone' is 60-80 omhoog, bloeiperiode augustus tot september, met goudgele bloemen.
Trivia

In de Verenigde Staten is de guldenroede de staatsplant van Kentucky (geadopteerd 16 maart 1926) en Nebraska (geadopteerd 4 april 1895). Het was ook de staatsbloem van Alabama (geadopterd op 6 september 1927) maar hier werd het later vervangen door Camellia. Guldenroede is recentelijk benoemd tot staatsbloem van South Carolina.

Gebruik

Guldenroede-soorten kunnen als decoraties gebruikt worden. Ook kan er thee van gezet worden.

De plant bevat Saponine, looizuur en etherische oliën. In de natuurgeneeskunde wordt het bloeiende kruid van de Echte guldenroede bij nierklachten gebruikt. Ook wordt het gebruikt bij het genezen van wonden, krampen, ontstekingen, reuma en jicht.

Uitvinder Thomas Edison experimenteerde met de guldenroede om te proberen rubber te produceren, iets wat planten in dit geslacht bevatten. Hij kweekte om de rubber per plant te maximaliseren, en bereikte planten die 3-4 m hoog waren en tot 12% rubber bevatten. De rubber uit dit proces was taai en van goede kwaliteit. Voorbeelden van zijn rubber zijn nog in zijn museum te bewonderen, en nog steeds elastisch en niet verteerd. Hoewel hij een jaar voor zijn dood zijn uitvinding aan de Amerikaanse regering overdroeg, kwam guldenroede rubber nooit voorbij het experimentele stadium.

Misverstand

In de Verenigde Staten heerst het misverstand dat de Guldenroedes hooikoorts veroorzaken. Het misverstand wordt vermoedelijk veroorzaakt doordat de heldergele bloemen in dezelfde periode gaan bloeien als die van Alsemambrosia. De pollen van guldenroede zijn echter te zwaar om door de lucht ver te verspreiden.

Externe link
Wikimedia Commons Meer afbeeldingen over dit onderwerp vindt u in Categorie Solidago op Wikimedia Commons
Wikipedia Wikipedia heeft een encyclopedisch artikel over Guldenroede
Informatie afkomstig van http://nl.wikibooks.org Wikibooks NL.
Wikibooks NL is onderdeel van de wikimediafoundation.