Leer jezelf ecologisch tuinieren/Orchis

Uit Wikibooks
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Ecologisch tuinieren

Orchis mascula cptv.jpeg
Inleiding
De tuinkalender
Register
Wat zijn planten
Algemene begrippen
Sorteringslijsten
Grondbewerking
Plantkunde
Vermeerderen
Plantenfamilies
Geslachten
Soorten
Plantenziekten
Problemen
Het dierenleven
De moestuin
De kruidentuin
De boomgaard
De siertuin
De speeltuin

Orchis is een geslacht uit de Orchideeënfamilie. Het geslacht komt met zo'n 125 soorten voor in Europa, Noord-Afrika en Noord-Amerika.

De Griekse filosoof Theophrastus was in 300 v. Chr. de eerste die het geslacht besprak. Vanwege de vorm van de dubbele wortelknol gaf hij de naam Orchis (όρχις), wat teelbal betekent. Een hardnekkig bijgeloof hield vol dat vrouwen die de hardere en sappigere knol van de twee aten een zoon zouden krijgen. De Duitse naam Knabenkraut is hier ook op gebaseerd.

Kenmerken

Bij de bloei verwelkt één van de knollen, de andere is voor de volgende bloeiperiode bestemd (wisselknollen). Het duurt lang voordat een exemplaar uit dit geslacht tot bloei komt. Vroeger werd gedacht dat de planten zeven tot negen jaar nodig hebben van kieming tot bloei. Ondertussen is vast komen te staan dat die tijd veel korter is: de harlekijn (Orchis morio) kan al in drie tot vier jaar zover komen.

De zaden zijn zeer talrijk en klein, vaak maar 1/4 mm groot en een miljoenste gram zwaar. Ze bevatten zo weinig nutriënten dat de hulp van een schimmel nodig is voor ontkieming en het verkrijgen van voedsel. Deze vorm van mutualistische symbiose heet mycorrhiza.

De wortels bevatten een voedzaam, zetmeelachtig polysacharide. Door ze te drogen en te vermalen wordt een fijn wit poeder verkregen dat salep heet. Salep is ook de naam van de drank waarin het poeder verwerkt is, die origineel in Turkije en de Levant werd vervaardigd. Vóór de komst van koffie en thee verspreidde het gebruik ervan zich naar het westen van Europa. De drank werd ook als geneesmiddel en afrodisiacum gebruikt.

Soorten
Wikimedia Commons Meer afbeeldingen over dit onderwerp vindt u in Categorie Orchis op Wikimedia Commons
Wikipedia Wikipedia heeft een encyclopedisch artikel over Orchis
Informatie afkomstig van http://nl.wikibooks.org Wikibooks NL.
Wikibooks NL is onderdeel van de wikimediafoundation.