Schilderen/Afmetingen en vormen

Uit Wikibooks
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

De afmetingen en de vorm van je schilderij zijn bepalend voor je werkwijze en het eindresultaat.

Vorm[bewerken]

De vorm van je schilderij zal één van de bepalende factoren in de stemming van het schilderij zijn. Een vierkant schilderij brengt een gevoel van stabiliteit over. Een langwerpig liggend schilderij kan rustgevendheid uitstralen. Een langwerpig vertikaal doek geeft eerder spanning. Er zijn ook ronde ovale en afmetingen mogelijk. Bijzondere vormen zijn ook de driehoek, zeshoek, vierkante doeken met een gat erin, etc. Deze bijzondere vormen zijn vrij kostbaar in aanschaf. Omdat de vorm zo bijzonder is, wordt het effect echter gauw plat of kitscherig. De vorm gaat dan afleiden van het onderwerp.

1735 Canaletto Bacino di San Marco in Venedig anagoria.JPG
Wilhelm August Rieder - Kind.jpg
Canaletto
Wilhelm August Rieder, ca. 1850
Canaletto maakte een ovaal schilderij van Venetië. Het ovaal leent zich goed voor een landschap. Waarschijnlijk hing het in een interieur op een bijzondere plaats, wellicht suggereerde het daar een raam. Het is een levendig schilderij, met al die bootjes met hun masten op het water. Zelfs op de voorgrond is druk op de kade. Rieder schilderde daarentegen een rustig schilderij, hoewel er in de compositie wel spanning en diepte zit. De ogen van het onderwerp zitten wel precies in het midden, maar het hoofd is slechts een klein deel van het hele schilderij. De ontblote schouder komt naar voren, maar de aandacht wordt daarvan afgeleid door de indringende blik van het onderwerp.



Oopjen Coppit (1611-1689), by Rembrandt.jpg
Princess Augusta, c.1802.jpg
Ceanpea.jpg
Rembrandt (1606–1669)
William Beechey (1753–1839)
Jan Hamsik, 2004
Een langwerpig vertikaal doek leent zich natuurlijk uitstekend om een persoon ten voeten uit te schilderen. Hier drie voorbeelden van vrouwen. Rembrandt schilderde Oopjen Coppit in haar donkere kleed, waarbij alle aandacht uitgaat naar haar gezicht bovenin het schilderij. Ze staat in een geheimzinnig aandoende ruimte, met nog net een voet op de tegels. In het schilderij van de Engels prinses, meer dan 150 jaar later geschilderd, wordt de aandacht over alle delen van het schilderij geleid. Misschien komt dat ook omdat de prinses naar opzij blikt, terwijl Oopjen de toeschouwer direct lijkt aan te kijken. In het meest moderne schilderij, nog 150 jaar later, staat de vrouw ook de toeschouwer aan de kijken, in een verleidelijke pose. Haar ogen zijn niet geschilderd, maar je weet toch dat ze kijkt. Het portret is niet ten voeten uit geschilderd, maar vanaf de kuiten. Door de interessante houding is ook de restvorm, om de vrouw heen, boeiend.


Grootte van papier voor aquarel[bewerken]

Aquarelpapier is in diverse formaten in bloks te koop (aan de randen gelijmd), maar ook als losse vellen. Als je erg nat werkt, kan je beter niet op een blok werken, omdat dit toch kan gaan bobbelen. Koop dan liever lossen vellen en span die op. Hoe je dat moet doen, staat in het hoofdstuk Papier. Bloks zijn ook te koop als ringband, dus niet gelijmd. Die hebben een vrij klein formaat en zijn erg handig voor vakanties of uitstapjes.

De afmetingen van enkele in de handel te verkrijgen blokken staan uitgedrukt in cm in onderstaande tabel.

10x14,8 (briefkaartformaat)
10,5x15 (briefkaartformaat)
12,5x18
14,8x21
18x24
18x25
18x26

21x29
23x30,5
23x31
24x30
24x32
26x36
27x35
29,7x42

30x40
30,5x45,5
30x42
31x41
35,5x51
36x48
36x51

40x50

Losse vellen zijn in onderstaande afmetingen te koop.

43x61

50x65
50x70
56x76

64x101

70x100

Voor de grootverbruiker is aquarelpapier op rol te koop met een breedte van 1 of 1,5 m tot 10 meter lang.

Grootte van doeken of panelen voor olieverf[bewerken]

Een groot paneel of doek zal je dwingen om veel verf te gebruiken, vaak afstand te nemen, en wellicht ook dikkere kwasten te gebruiken.

Er zijn veel verschillende afmetingen doeken op spieraam te koop. Onderstaande lijst geeft de beschikbare maten van het merk Artisan, met de maten in cm. Als je een afwijkende maat zou willen gebruiken, moet je het zelf maken, bijvoorbeeld met in de handel verkrijgbare spielatten (zie daarvoor het hoofdstuk Doek). Als je wilt schilderen op paneel kan je uiteraard het paneel op elke maat zagen die je wilt.

Kies niet al te kleine afmetingen, maar begin bijvoorbeeld met 40x50 cm. Een te klein doek leidt namelijk tot de petieterig werken, tenzij je gaat fijnschilderen op de millimeter.

10x10
13X18
18X24
20X20
20X40
20X50
24X30

30X30
30X40
30X60
30X80
30X100
30X120

40X40
40X50
40X60
40X80
40X100
40X120

50X50
50X60
50X70
50X100
50X120

60X60
60X70
60X80
60X90
60X120

70X70
70X80
70X90
70X100
70X120
70X140

80X80
80X90
80X100
80X120

90X90

100X100
100X120
100X140
100X150

120X150

Vooral de handel in schildersmaterialen Martin Brinkhuis (zie de Bronnen voor een link naar de website), heeft van het eigen merk MB extra grote afmetingen in doek. Van Beek heeft ook enkele grote doeken in het eigen merk te koop.

100X160
100X180
100X200

110X110

120X120
120X140
120X160
120X180
120X200

130X130

140X140
140X160
140X180
140X200

150X150
150X200

160X160
160X200

180X180

190X190

200X200

Ananta Mandal in Kolkata Babughat, 2013.jpg
Gideonpainting.jpg
Archives of American Art - Abraham Lishinsky - 2236.jpg
Ananta Mandal werkt op een klein doek, waarschijnlijk met aquarel
Gideon Infront werkt op een groot doek
Abraham Lishinsky werkt op een enorm groot formaat
Drie kunstenaars met heel verschillende formaten en werkwijzen
Informatie afkomstig van http://nl.wikibooks.org Wikibooks NL.
Wikibooks NL is onderdeel van de wikimediafoundation.