Maatschappijleer/Parlementaire democratie/Drie blokuren politiek: hoe vrij zijn we eigenlijk?/Lesplannen

Uit Wikibooks
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

De lessen[bewerken]

In de lessen hieronder wordt de Nederlandse politiek, politieke stromingen en politieke partijen vanuit een vrijheidsperspectief te behandeld. Met behulp van dit kader wordt gekeken naar de principes van de democratie, het politieke bestel en de mogelijke alternatieven.

NB. sommige video's hebben reclames vooraf (npo). Het is raadzaam om de video van te voren klaar te zetten. Zie lijst met benodigdheden.

Beginsituatie leerlingen[bewerken]

De leerlingen:

  • doen mee en zijn gewend om van het (digi)bord te werken en aantekeningen te maken;
  • zijn bekend met shool- en klassenregels;
  • zijn bekend met de basisbegrippen uit de maatschappijleer;
  • hebben de eerste twee hoofdstukken uit Thema’s Maatschappijleer vmbo kgt al gehad;
  • kunnen op een paar na redelijk zelfstandig lezen in het lesboek en de hoofdzaken opschrijven;
  • hebben behoefte aan afgebakende vragen in de interactie;
  • hebben behoefte aan duidelijke opdrachten met visuele ondersteuning;
  • zijn gewend aan (samen)werkvormen

Les 1 - De Nederlandse politiek[bewerken]

Waar bemoeien politici zich mee?

Vakkennis en -vaardigheden Algemene vaardigheden
Aan het einde van de les kunnen de leerlingen:
  1. voorbeelden geven van algemene belangen;
  2. uitleggen wat het begrip democratie inhoudt en kenmerken van een parlementaire democratie noemen;
  3. uitleggen wat het begrip autocratie inhoudt en kenmerken van een autocratie noemen;
  4. vrijheden/rechten van de Nederlandse burgers benoemen en beschrijven;
  5. een beargumenteerde mening geven over de mate van vrijheid van de Nederlandse burger.
Tijdens de les werken de leerlingen aan:
  • cognitieve vaardigheden: structureren en schematiseren
  • sociale vaardigheden: samenwerken, luisteren, vragen stellen
Maatschappijleer begrippen Specifieke maatschappijleer vaardigheden
algemeen belang, ambtenaren, overheid, openbare orde, infrastructuur, welvaart en welzijn, democratie, grondrechten, media, autocratie (dictatuur), oppositiepartijen, verkiezingsfraude beargumenteren, onderzoeken en onderscheiden, waarden benoemen en vergelijken, conflicten beschrijven

Benodigdheden[bewerken]

Eventueel printen voor activerende werkvormen:[bewerken]

Procedure-doelen[bewerken]

Afgesproken (school)regels: leerling heeft (schrijf)materiaal bij zich, niet eten en alleen water drinken, telefoon helemaal stil en in de tas, tassen op de grond, jas aan de kapstok, pet in de tas, respectvolle omgang, een persoon tegelijk naar het toilet, lokaal netjes houden.
Welkom heten en presenties opnemen, lesagenda bespreken, lokaal in bus-opstelling achterlaten.
Les eindigt met een korte vooruitblik.

Lesplan 1: de Nederlandse politiek[bewerken]

Waar bemoeien politici zich mee?

min onderdeel leerlingen leerkracht werkvorm & materialen
0 entree gaan zitten pakken spullen voor zich ontvangen, begroeten dia: aandachtsrichter en inleiding
5 Leviathan: de staat als noodzakelijk kwaad kijken, volgen, meedenken, vragen stellen kort vertellen over Hobbes en zijn visie op de staat idem
10 verkenning: wat is er nodig voor vrijheid? voorstellen, herinneren, reflecteren, schrijven opdracht uitleggen, voorbeelden geven, ingaan op vragen dia: voorwaarden vrijheid
20 belangen: video-opdracht gericht kijken, aantekeningen maken, opdracht maken opdracht uitleggen, voorbeelden geven, ingaan op vragen dia: video-opdracht
30 democratie: de meerderheid bepaalt? maken aantekeningen, stellen vragen, geven visie op vraagstelling, beargumenteren vertellen over voorwaarden voor democratie, vragen stellen dia: voorwaarden democratie
40 werkvorm: parlementaire democratie samenwerken, analyseren, uitleggen opdracht uitleggen, voorbeelden geven, ingaan op vragen dia: werkvorm PD
60 autocratie luisteren, meedenken, meepraten, vragen stellen vragen stellen, voorbeelden geven, gesprek gaande houden dia: leider van Nederland
70 kenmerken autocratie luisteren, meedenken, meepraten, vragen stellen voorbeelden geven, bevragen, doorvragen dia: kenmerken autocratie
85 evaluatie (werkvorm) schrijven, mening geven, beargumenteren opdracht uitleggen, bevragen, ingaan op vragen, rondlopen, mensen aanwijzen om voor te lezen, gesprek leiden dia: evaluatie les 1
95 afsluiting spullen inpakken, werkplek netjes achter laten vooruitblik geven (in een zin), lokaal netjes achter laten

Les 2 - Politieke stromingen[bewerken]

Welke soorten vrijheid kennen we?

Vakkennis en -vaardigheden Algemene vaardigheden
Aan het einde van de les kunnen de leerlingen:
  1. beschrijven over welk soort ideeën een ideologie gaat;
  2. de drie politieke hoofdstromen noemen;
  3. het verschil uitleggen tussen links en rechts en tussen progressief en conservatief;
  4. standpunten over vrijheid van drie hoofdstromingen verwoorden;
  5. het eigen perspectief op vrijheid beschrijven en beargumenteren.
Tijdens de les werken de leerlingen aan:
  • cognitieve vaardigheden: structureren en schematiseren
  • sociale vaardigheden: samenwerken, luisteren, vragen stellen
Maatschappijleer begrippen Specifieke maatschappijleer vaardigheden
ideologie, waarden en normen, verdeling van welvaart, machtsverdeling, progressief (vooruitstrevend), conservatief (behoudend), reactionair (terug naar vroeger), links (gelijkwaardigheid), rechts (eigen verantwoordelijkheid), liberalisme, socialisme, confessionalisme beargumenteren, onderzoeken en onderscheiden, waarden benoemen en vergelijken, conflicten beschrijven

Benodigdheden
Zie boven.

Procedure-doelen
Zie boven.

Lesplan 2: politieke stromingen[bewerken]

min onderdeel leerlingen leerkracht werkvorm & materialen
0 entree gaan zitten pakken spullen voor zich verwelkomen, begroeten, absenties registreren dia: aandachtsrichter
5 inleiding: ideologie als utopie luisteren, volgen, opdracht maken vertellen over ideologie, voorbeelden geven, opdracht uitleggen, op vragen ingaan dia: ideologie als utopie
20 kenmerken ideologie luisteren, volgen, aantekeningen maken vertellen over ideologie (waarden, normen, rol overheid, idealen Franse Revolutie), voorbeelden geven, op vragen ingaan dia: kenmerken van een ideologie
30 links en rechts beredeneren (welke waarden en vrijheden passen bij links en/of rechts) uitleggen, voorbeelden geven, bevragen, gesprek gaande houden dia: links en rechts
40 progressief en conservatief standpunten beargumenteren (progressief en/of conservatief) voorbeeld geven van een uitgesproken progressief en conservatief standpunt, vervolgens standpunten bespreken dia: progressief en conservatief
50 stromingen in de politiek de vier vrijheden aan de politieke stromingen toekennen, beargumenteren vertellen over de vier vrijheden van Roosevelt, toelichten, bevragen dia: stromingen in de politiek
60 werkvorm: verschillende soorten vrijheid volgen, vragen stellen, opdracht uitvoeren, analyseren, standpunt innemen, beargumenteren, samenwerken dilemma bespreken (discriminatieverbod vs vrijheid meningsuiting) binnen context vrij-van/vrij-tot, opdracht uitleggen, ingaan op vragen, twee-/drietallen maken dia: vormen van vrijheid
75 werkvorm bespreken reflecteren, luisteren, reageren, discussiëren, beargumenteren leerlingen laten spreken, vragen stellen, ingaan op vragen idem
85 evaluatie reflecteren, schrijven/formuleren, pitchen opdracht uitleggen, namen invoeren (onlinenaamloten), tijd bewaken dia: evaluatie les 2
95 afsluiting spullen inpakken, werkplek netjes achter laten vooruitblik geven (in een zin), lokaal netjes achter laten

Les 3 - Politieke partijen[bewerken]

Wie hebben in Nederland de macht?

Vakkennis en -vaardigheden Algemene vaardigheden
Aan het einde van de les kunnen de leerlingen:
  1. uitleggen wat de rol van politieke partijen is;
  2. het verschil tussen politieke partijen, belangengroepen en actiegroepen beschrijven;
  3. standpunten van VVD, PvdA en CDA noemen;
  4. benoemen, beschrijven en beargumenteren wie er in Nederland veel macht hebben;
  5. een beargumenteerde mening geven over wie de uiteindelijke macht hebben in Nederland.


Tijdens de les werken de leerlingen aan:
  • cognitieve vaardigheden: structureren en schematiseren
  • sociale vaardigheden: samenwerken, luisteren, vragen stellen
Maatschappijleer begrippen Specifieke maatschappijleer vaardigheden
politieke partij, actiegroepen, belangenorganisaties, ideologie, one-issuepartijen, protestpartijen, populistische partijen, PvdA Partij van de Arbeid, CDA Christen Democratisch Appèl , VVD Volkspartij voor Vrijheid en Democratie, solidariteit, uitkeringen, referendum, progressief, conservatief, links, rechts beargumenteren, onderzoeken en onderscheiden, waarden benoemen en vergelijken, conflicten beschrijven

Benodigdheden
Zie boven.

Procedure-doelen
Zie boven.

Lesplan 3: politieke partijen[bewerken]

min onderdeel leerlingen leerkracht werkvorm & materialen
0 entree binnen komen, plaatsnemen en spullen pakken verwelkomen, absenties opnemen dia: aandachtsrichter
5 inleiding: politiek partijen luisteren, volgen/meedenken, aantekeningen maken, vragen stellen vertellen, voorbeelden geven, ingaan op vragen dia: de eerste politieke partijen
15 werkvorm: groepen in de samenleving samenwerken, benoemen, beschrijven, analyseren, ordenen opdracht uitleggen, voorbeelden geven, ingaan op vragen, twee-/drietallen maken dia: groepen in de samenleving
25 nabespreken: actie- en belangengroepen meedenken, vragen stellen nabespreken, verschil uitleggen, voorbeelden geven dia: actie- en belangengroepen
30 werkvorm: politieke partijen samenwerken, benoemen, beschrijven, analyseren, ordenen, sorteren opdracht uitleggen, voorbeelden geven, ingaan op vragen dia: politieke partijen
40 werkvorm: politieke partijen (standpunten VVD, PvdA & CDA) samenwerken, benoemen, beschrijven, analyseren, ordenen opdracht uitleggen, naderhand de belangrijkste standpunten van de VVD, PvdA en CDA bespreken dia: VVD, PvdA & CDA
45 nabespreken: stromingen en politieke partijen meedenken, vragen stellen nabespreken, uitleggen, voorbeelden geven dia: politieke partijen
50 wat doen politieke partijen? meedenken, analyseren, vragen stellen, aantekeningen maken verschillende functies bespreken, wie doet wat?, wat doen burgers zelf? dia: wat doen politieke partijen?
60 zelf doen of uit handen geven? vragen uitwerken, dilemma beschouwen: hoe wordt het (goed) gedaan? opdracht toelichten (collectieve actie probleem), vragen behandelen, rondlopen dia: zelf doen of uit handen geven?
70 evaluatie: kort betoog over macht in Nederland (taalsteun) een kort betoog schrijven aan de hand van een schrijfplan opdracht uitleggen, checklisten toelichten, vragen beantwoorden, tijd bewaken dia: betoog schrijven
85 evaluatie: lezen en beoordelen andermans betoog doorgeven naar rechts, betoog lezen en beoordelen aan de hand van checklist opdracht uitleggen, vragen beantwoorden, tijd bewaken dia: idem
95 afsluiting van de serie kort reageren op de vragen in de terugblik, spullen inpakken, werkplek netjes achter laten gericht vragen stellen a.d.h.v. dia, lokaal netjes achter laten dia: terugblik
Informatie afkomstig van http://nl.wikibooks.org Wikibooks NL.
Wikibooks NL is onderdeel van de wikimediafoundation.