Nieuwgrieks/Syntax/Nevenschikking

Uit Wikibooks
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Inleiding[bewerken]

Het onderscheid dat het Grieks maakt bij de nevenschikkende voegwoorden loopt niet geheel parallel aan het onderscheid dat het Nederlands maakt.

Greece flag 300.png

Voor het gebruik van deze voegwoorden levert dit echter geen bijzondere gezichtspunten.

συμπλεκτικός συνδέσμος (aaneenschakelend)[bewerken]

μιλούσε κι έγραφε hij zat te praten en te schrijven
μόνο αυτός δεν παίζει και δε χαίρεται in zijn eentje speelt hij niet en heeft hij geen plezier
ούτε μιλούσε ούτε έγραφε hij sprak niet en hij schreef niet
μη μιλάς και μη χαζεύεις spreek niet en zit niet rond te kijken
μήτε να δεις, μήτε ν’ακούσεις τέτοιο κακό zoiets slechts zie en hoor je niet

αντιθετικός συνδέσμος (tegenstellend)[bewerken]

eenvoudige tegenstelling[bewerken]

πονούσε πολύ, αλλά δεν έλεγε σε κανέναν τίποτε hij leed veel, maar zei tegen niemand iets
μια μέρα όμως δε βάσταζε op een dag echter hield hij het niet (meer) vol
πόνεσε πολύ, κι όμως δεν είπε τίποτε hij heeft veel geleden, maar hij heeft het tegen niemand gezegd
αυτά λέγονται, μα δε γίνονται dat zeggen ze, maar dat zal niet gebeuren
δεν είναι κακό, μα και καλό δεν είναι dat is niet slecht, maar goed is het ook niet
δε ζήτα τίποτε άλλο, παρά να της αφήσουν το παιδί της ze vraagt niets anders dan dat haar kind haar met rust) laat
δε θα κάνουμε συζήτηση, μόνο θα σου πω δυο λόγια we zullen er niet over discussiëren, ik wil je slechts twee woorden zeggen

samengestelde tegenstelling[bewerken]

όχι μόνο πήγε, αλλά και έμεινε όλο το καλοκαίρι ik gíng niet alleen, maar ik bleef ook heel de zomer
οχί μόνο δεν ήρθε, μα ούτε έγραψε κανένα γράμμα niet alleen dat hij niet kwam, maar hij schreef ook geen enkele brief

διαχωριστικός συνδέσμος (onderscheidend)[bewerken]

όλη μέρα έγραφε ή διάβαζε ολομόναχος heel de dag zat hij in zijn eentje te lezen of te schrijven
δεν είπε τίποτε, είτε γιατί δεν ήξερε είτε γιατί φοβόταν hij zei niets, ofwel omdat hij niets wist, ofwel omdat hij bang was
Soms wordt het voegwoord weggelaten bij het gebruik van θέλω.
θέλετε, δέντρα, ανθίσετε, θέλετε μαραθείτε wilt, bomen, bloeien, wilt verwelken
θες έφταιγα εγώ, θες έφταιγε εκείνος, στο στέλος κάναμε τίποτε of ik nou de schuld had of hij, uiteindelijk deden we niets
Of zelfs:
έχει δεν έχει ανάγκη, πρέπει να μείνει μαζί μας of het nou noodzakelijk is of niet, hij moet bij ons blijven

συμπληρασματικός συνδέσμος (redengevend)[bewerken]

όπως φαίνεται, ήρθαν όλοι. Λοιπόν, τι περιμένουμε; zoals blijkt, kwamen ze allen. Dus, waarop wachten we?
δεν έβρισκαν ούτε αμάξι ούτε ζώα· αναγκάστηκαν λοιπόν να γυρίσουν με τα πόδια ze vonden geen wagen noch een rijdier; ze moesten dus te voet terugkeren
μπα! κοντεύουν μεσάνυχτα· καλυνύχτα λοιπόν nou zeg, het is bijna middernacht; welterusten dus
έλατε μέσα μαζί μου. Ώστε συμφιλιωνόμαστε; kom bij me binnen dus we verzoenen ons?
οι γωνίες σε κάθε τρίψωνο έχουν άθροισμα δύο ορθές. Άρα στο ορθογώνιο τρίγωνο οι δυο οξείες γωνίες είναι ίσες με μία ορθή de hoeken van elke driehoek hebben als som twee rechte (hoeken). Derhalve zijn in een rechthoekige driehoek de twee scherpe hoeken (samen) gelijk aan één rechte (hoek)
δε θυμώνει ποτέ. Έπειτα, πώς να μη θαυμάζεις τέτοιο άνθρωπο! hij wordt nooit boos. Dus hoe verbaas je je niet over een dergelijk mens!
Informatie afkomstig van http://nl.wikibooks.org Wikibooks NL.
Wikibooks NL is onderdeel van de wikimediafoundation.