Oudgrieks/Blok 1/1-Grammatica: het werkwoord
Uit Wikibooks
Het Griekse werkwoord is een belangrijk onderdeel van de zin en een uitgebreid onderdeel van de taal. In de tekst kwam een aantal werkwoorden voor. Hieronder staan er een paar:
- ἐστίν (r.1)
- καλοῦσιν (r.3)
- ἔχουσιν (r.4)
- εἰσίν (r.6)
- πλεῖ (r.7)
- λύει (r.8)
- βλέπουσι (r.11)
Misschien was het je al opgevallen dat sommige werkwoorden op dezelfde letters eindigen (niet lettend op de accenten): πλεῖ en λύει eindigen allebei op -ει. De twee :καλοῦσιν en :ἔχουσιν eindigden ook op hetzelfde: -ουσιν.
Griekse werkwoorden worden al naar gelang getal en persoon (eerste persoon, ik; tweede persoon, jij; derde persoon, hij/zij/het) vervoegd. De uitgangen -ει en -ουσιν zijn die van respectievelijk "derde" enkelvoud en "derde" meervoud. Werkwoorden die terugslaan op een onderwerp in de derde persoon hebben dus één van deze twee uitgangen: net als naamwoorden in een woordgroep congrueren werkwoorden met het onderwerp. De werkwoorden in de tegenwoordige tijd of praesens worden in actieve vorm in dat getal en geslacht altijd op deze twee uitgangen vervoegd, mits het werkwoord regelmatig is. Bij het vervoegen wordt de uitgang achter de stam van het werkwoord geplaatst (ἔχ-, λύ-, βλέπ-. Dus:
[bewerken] Praesens actief
| enkelvoud | meervoud | |
| eerste | ||
| tweede | ||
| derde | λύει | λύουσι(ν) |
*Vanwege het kleine aantal uitzonderingen in de vervoegingen van λύ- wordt dit werkwoord vaak gebruikt voor het weergeven van vervoegingen; zo ook hier.
**Vóór medeklinkers vervalt vaak de -ν aan het eind van de uitgang van het derde meervoud. Vergelijk ...βλέπουσι τό... (r.11) en ...βαίνουσι πρός....
[bewerken] Het werkwoord zijn
Net als in het Nederlands is het werkwoord "zijn" in het Grieks onregelmatig. Dit is te zien aan het feit dat de woorden ἐστίν en εἰσίν niet eindigen op respectievelijk -ει en -ουσιν, terwijl het hier wel gaat om derde personen enkel- en meervoud.
| enkelvoud | meervoud | |
| eerste | ||
| tweede | ||
| derde | ἐστί(ν) | εἰσί(ν) |
*Net als bij de regelmatige werkwoordsuitgang voor de derde persoon, -ουσιν, vervalt vóór medeklinkers vaak de -ν aan het eind van de uitgang van de vormen ἐστίν en εἰσίν
| ← Blok 1/Les 1/Grammatica: nominativus en accusativus (vervoegingen) || Blok 1/Les 1/Grammatica: het werkwoord Blok 1/Les 1/Grammatica: oefeningen → |
 |
Deze pagina is vrijgegeven onder de GNU Free Documentation License (GFDL) en nog niet onder CC-BY-SA. Klik hier voor meer informatie.
Wilt u deze tekst gebruiken onder de Creative Commons CC-BY-SA licentie? |
