Oudgrieks/Lidwoorden
Uit Wikibooks
Het Oudgriekse lidwoord komt ongeveer overeen met het Nederlandse bepaalde lidwoord (de, het). Oorspronkelijk was het, net als in het Nederlands, een aanwijzend voornaamwoord waarvan de betekenis verzwakt is.
[bewerken] Verbuiging
Net als de voornaamwoorden, zelfstandige en bijvoeglijke naamwoorden, wordt het Oudgriekse lidwoord verbogen volgens naamval, getal en geslacht. Hierin volgt het de eerste klasse van de adjectieven bijna volledig.
| Mannelijk | Vrouwelijk | Onzijdig | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Enkelvoud | Tweevoud | Meervoud | Enkelvoud | Tweevoud | Meervoud | Enkelvoud | Tweevoud | Meervoud | |
| Nominatief | ὁ (ho) | τώ (tṓ) | οἱ (hoi) | ἡ (hē) | τά (tā́) τώ (tṓ) |
αἱ (hai) | τό (tó) | τώ (tṓ) | τά (tá) |
| Accusatief | τόν (tón) | τώ (tṓ) | τούς (toús) | τήν (tḗn) | τά (tā́) τώ (tṓ) |
τάς (tás) | τό (tó) | τώ (tṓ) | τά (tá) |
| Genitief | τοῦ (toû) | τοῖν (toîn) | τῶν (tôn) | τῆς (tês) | ταῖν (taîn) τοῖν (toîn) |
τῶν (tôn) | τοῦ (toû) | τοῖν (toîn) | τῶν (tôn) |
| Datief | τῷ (tôi) | τοῖν (toîn) | τοῖς (toîs) | τῇ (têi) | ταῖν (taîn) τοῖν (toîn) |
ταῖς (taîs) | τῷ (tôi) | τοῖν (toîn) | τοῖς (toîs) |
OPMERKINGEN:
- Aangezien men bij een aanspreking geen lidwoorden gebruikt, kent het Oudgriekse lidwoord geen vocatief.
- De vormen zonder begin-τ (ὁ, ἡ, οἱ en αἱ) hebben geen accent. Zij zijn proclitica.
[bewerken] Etymologische noot
In het Proto-Indo-Europees, evenals in het vroege Grieks, was wat wij het lidwoord noemen een aanwijzend voornaamwoord. De vormen met begin-τ komen voort uit PIE vormen met als stam *to-. Zij zijn stamverwant met het Nederlandse "die, dat", "de" en "deze, dit". De vormen die beginnen met een spiritus asper komen voort uit PIE vormen met als stam *so-. Deze stam komt terug in het Nederlandse "zo" en in het tweede deel van "deze".
[bewerken] Zie ook
- Syntaxis van het lidwoord: gebruik, weergave en plaatsing van het Oudgriekse lidwoord.
<--hier onderhoudsmededelingen-->
