Ido/Les één
Uiterlijk
< Ido
Unesma leciono (Eerste les)
Alfabet
[bewerken]Het alfabet van het Ido is: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z. Hetzelfde als het Nederlands dus, maar dan zonder É Ë Ï Ó Ö en Ü.
Uitspraak
[bewerken]| Letter | Spreek uit als |
|---|---|
| a | bah |
| b | bah |
| c | tsaar |
| d | dam |
| e | met |
| f | fiets |
| g | goal |
| h | het |
| i | ie |
| j | journaal |
| k en q | kat |
| l | la |
| m | maan |
| n | na |
| o | oo |
| p | pot |
| r | Peru |
| s | sap |
| t | rat |
| u | oe |
| v | vijf |
| w | waait |
| x | sterkste |
| y | jas |
| z | ze |
| Lettercombinatie | Spreek uit als |
|---|---|
| ch | tjoek |
| qu | kwik |
| sh | shampoo |
-o en -i
[bewerken]- Woorden voor enkele objecten eindigen op -o. Domo = huis, butiko = winkel, urbo = stad.
- Woorden voor meerdere objecten eindigen op -i. Domi = huizen, butiki = winkels, urbi = steden.
- Achter namen van personen, plaatsen of dingen hoort geen -o. Wel worden bekende plaatsen vaak anders genoemd in het Ido: "Kanada" = Canada, "Nederlando" = Nederland, "Britania" = Engeland/Brittannië.
"La"
[bewerken]"De/het" is la in het Ido. "La amiko" = de vriend(in), Soms worden het afgekort tot l'.
Er is geen woord voor "een". Dus "amiko" kan "vriend(in)" of "een vriend(in)" betekenen.
-a en -e
[bewerken]- Woorden die een detail geven over een object eindigen op -a. Simpla = simpele, bona = goede, facila = makkelijke.
- Woorden die een detail geven over een actie eindigen op -e.
- Je kunt dit soort woorden zowel voor als achter het andere woord zetten. bona koquisto en koquisto bona betekenen allebei "goede kok".
Vergelijken
[bewerken]- plu = meer, min = minder, maxim = meest, minim = minst: Plu simpla = simpeler, min bona = minder goed, minim bona = slechtst, maxim simpla = simpelst.
- kam = als (in de zin van vergelijking). plu simpla kam = simpeler als.
- de = van (in de zin van een groep). maxim bona de ... = beste van ...
- tam = net zo. tam ... kam = net zo ... als.