Français/Les/Basale grammatica

Uit Wikibooks
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Grammatica: Geslachten van zelfstandige naamwoorden[bewerken]

In het Frans hebben alle zelfstandige naamwoorden een grammaticaal geslacht dat of mannelijk (m) of vrouwelijk (v) is.

De meeste zelfstandige naamwoorden die een persoon of dier aanduiden hebben zowel een mannelijke als een vrouwelijke vorm. Een voorbeeld hiervan zijn de twee woorden voor "de acteur" in het Frans l'acteur (m) en l'actrice (v). De twee woorden voor "de kat" zijn le chat (m) en la chatte (v).

Daarentegen zijn er ook zelfstandige naamwoorden die gaan over personen of dieren waarvan het geslacht vast staat ongeacht het werkelijke geslacht van die persoon of dat dier. Een voorbeeld hiervan is la personne (v) (de persoon), die altijd vrouwelijk van geslacht is, zelfs al heeft dit woord betrekking op je oom! Le professeur (m) (de professor) is altijd mannelijk, ook al heeft dit woord betrekking op een vrouwelijke professor of leraar!

De zelfstandige naamwoorden die een ding uitdrukken zonder een duidelijk geslacht (bijvoorbeeld objecten en abstracte concepten) hebben slechts één vorm. Deze vorm kan mannelijk en vrouwelijk zijn. Voorbeelden hiervan zijn la voiture (de auto) die alleen vrouwelijk is en le stylo (de pen) die alleen mannelijk is.

Here is a chart which depicts some tendencies of French nouns. Eventually, you will be able to guess the gender of a noun based on tricks like this:

Voorbeelden van geslachten van zelfstandige naamwoorden
mannelijk   gebruikelijke uitgangen met
mannelijke zelfstandige naamwoorden
le cheval het paard -age le fromage de kaas
le chien de hond -r le professeur* de leraar
le livre het boek -t le chat de kat
le bruit het geluid -isme le capitalisme het kapitalisme
vrouwelijk gebruikelijke uitgangen met
vrouwelijke zelfstandige naamwoorden
la colombe de duif -ie la boulangerie de bakerij
la chemise het shirt -ion la nation de natie
la maison het huis -ite/-ité la fraternité het broederschap
la liberté de vrijheid -nce la balance de weegschaal
-lle la fille het meisje
-nne l’indienne de indiaan

Noot: Professeur kan worden afgekort als prof, waarbij de lange vorm professeur altijd mannelijk is, maar prof kan zowel mannelijk (le prof) als vrouwelijk (la prof) zijn.

Helaas zijn er vele uitzonderingen op de regels in het Frans die alleen aangeleerd kunnen worden. Er zijn ook woorden die hetzelfde gespeld worden, maar afhankelijk van hun betekenis mannelijk of vrouwelijk zijn. Een voorbeeld hiervan is le livre (m) wat het boek betekent, maar la livre (v) betekent het pond! Ook zijn er woorden die vreemd overkomen, zoals la foi (het geloof) dat vrouwelijk is, terwijl le foie (de lever) mannelijk is. Om deze horde te nemen die door veel beginners als erg lastig wordt ervaren, is het noodzaak om het geslacht tezamen te leren met het woord zelf. Wanneer je aan een zelfstandig naamwoord denkt in het Frans, denk er dan altijd ook het bijbehorende lidwoord bij (le of la). Dit lijkt nu misschien lastig, maar het is absoluut essentieel in de Franse taal zoals we later zullen zien!

Grammatica: Bepaalde en onbepaalde lidwoorden[bewerken]

Het bepaald lidwoord[bewerken]

In het Nederlands gebruiken we de bepaalde lidwoorden "de" en "het".

In het Frans wordt het bepaald lidwoord aangepast afhankelijk van kenmerken van het zelfstandig naamwoord, te weten:

  1. Geslacht
  2. Meervoud
  3. Eerste letter van het woord

Er zijn drie bepaalde lidwoorden en een afkorting. "le" wordt gebruikt voor mannelijke zelfstandig naamwoorden, "la" voor vrouwelijke, "les" voor zelfstandige naamwoorden in meervoudsvorm en "l'" wordt gebruikt wanneer het zelfstandig naamwoord met een klinker of een stille "h" begint.

enkelvoud vrouwelijk la la fille de dochter
mannelijk le le fils de zoon
enkelvoud dat start met een klinkerklank l’ l’enfant het kind
meervoud les les filles de dochters
les fils de zonen
les enfants de kinderen

Meervoud, uitspraak en uitzonderingen[bewerken]

De meervoudsvorm van de meeste zelfstandig naamwoorden wordt gevormd door het toevoegen van een -s. Echter wordt die -s op het eind niet uitgesproken. Het is het lidwoord dat de luisteraar laat weten of het zelfstandig naamwoord enkelvoud of meervoud is.

Noot: De meeste enkelvoudige zelfstandige naamwoorden eindigen niet met een -s. De -s wordt toegevoegd voor de meervoudsvorm van een zelfstandig naamwoord. Een uitzondering hierop vormt Fils. Wanneer de enkelvoudsvorm van een zelfstandig naamwoord eindigt op -s, verandert dit niet in de meervoudsvorm van het woord.

le fils
de zoon
les fils
de zonen
un fils
een zoon
des fils
zonen
le cours
de cursus
les cours
de cursussen
un cours
een cursus
des cours
cursus

De laatste medeklinker wordt vrijwel altijd niet uitgesproken, tenzij deze gevolgd wordt door een -e (of andere klinker). Fils (uitgesproken als feece) is een uitzondering op deze regel.

Elision[bewerken]

Elision (weglating) heeft betrekking op de laatste onbeklemtoonde klinker direct voor een andere woord dat begint met een klinker. De bepaalde lidwoorden le en la worden ingekort tot l' indien deze direct voor een andere woord staan dat begint met een klinker of een stille "h". Wanneer deze wordt uitgesproken, wordt de klank van de klinker weggelaten.

  • (le) ami - l'ami - lahmee - de (mannelijke) vriend
  • (la) amie - l'amie - lahmee - de (vrouwelijke) vriend
  • (le) élève - l'élève - lay lev - de student
  • (la) heure - l'heure - leur - het uur/de tijd

Elision komt niet voor bij een aangeblazen h:

  • (le) héros - le héros - een held

In aanvulling op het bepaald lidwoord, de elision komt ook voor met andere woorden, zoals que, je, le, ce, ne en de. De details met betrekking tot deze woorden worden in een later deel van dit boek behandeld.

Het onbepaald lidwoord[bewerken]

In het Nederlands kennen we het woord "een" als onbepaald lidwoord. "Enige" wordt als een onbepaald lidwoord in meervoudsvorm gebruikt.

Ook onbepaalde lidwoorden krijgen in het Frans een andere vorm afhankelijk van het geslacht en meervoud. Het lidwoord "een" betekent letterlijk "één".

enkelvoud vrouwelijk une une fille een dochter
mannelijk un un fils een zoon
meervoud des des filles enige dochters
des fils enige zonen
Informatie afkomstig van http://nl.wikibooks.org Wikibooks NL.
Wikibooks NL is onderdeel van de wikimediafoundation.