Computersystemen/Spanningsbron
Doelstellingen
[bewerken]Onderstaande doelstellingen komen in meer of mindere mate aan bod. De grijze doelstellingen komen hier niet aan bod. Dat zijn bv. praktijkoefeningen die aansluiten bij deze theorie, maar die in dit Wikibook niet behandeld worden. Of bv. theorie die in een ander hoofdstuk wordt behandeld.
Uit het leerplan van Applicatie- en Databeheer [1], een deel van leerplandoel 23:
- LPD 23: De leerlingen lichten de opbouw en werking van een computersysteem met zijn basiscomponenten en optionele componenten toe.
- Aansluitingen en connectoren
- Functie van controller en driver
- Lexicon. De basiscomponenten van een computersysteem zijn: moederbord, processor,intern geheugen (werkgeheugen, cache geheugen, systeemgeheugen, CMOS), koeling, voeding, grafische kaart, klok.
- Lexicon. De optionele componenten van een computersysteem zijn hardwarecomponenten die dienen voor invoer, uitvoer of opslag
- Wenk. Enkel de gangbare actuele basiscomponenten en optionele componenten van een computersysteem worden besproken. Je kan ook sensoren als mogelijk invoerapparaat voor een smartphone behandelen.
Uit het leerplan Toegepaste Informatica van de richting Informaticabeheer [2]:
- 1.3.3 Het principe van stroom via usb toelichten.
- 1.3.7 De kenmerken en toepassingsgebieden van een aantal moderne batterijtypes toelichten en vergelijken.
- 1.5.5 Gelijk- en wisselspanning correct uitmeten.
- 3.5.5 De kenmerken en het nut van een UPS toelichten.
- 3.1.14 De functie van de belangrijkste componenten van een netwerk toelichten, onder meer werkstation, server, repeater, access point, switch, router, gateway, noodbatterij, backbone, SAN, NAS.
Er zijn verschillende spanningsbronnen om elektronica te laten werken. Door de toename van mobiele toepassingen (laptop, tablet, smartphone, IoT) wordt de ontwikkeling van batterijen belangrijk. Door de afhankelijkheid van netwerken wordt een noodstroomvoeding (UPS, noodstroomaggregaat) ook belangrijk. In het toekomstig, wispelturig(er) elektriciteitsnet (wind, zonnepanelen,...) zullen batterijen, elektronica en software (beheer, monitoring, voorspelling,...) een belangrijke rol spelen in het beheer ervan.
Elektrische grootheden
[bewerken]-
PSU
-
Digitale meter
-
AC/DC
-
AC vs DC
In elektrische schakelingen zijn spanning en stroom fundamentele grootheden. Samen bepalen ze hoeveel vermogen zal worden opgenomen en hoeveel energie er zal worden verbruikt. Vandaar een korte introductie (voor meer info: zie het WikiBook Computersystemen > Elektriciteit). Omdat we de elektriciteit zelf niet kunnen zien, wordt bij uitleg gebruik gemaakt van een hydraulische analogie
: hoe zou het eruit zien als elektriciteit hetzelfde als water zou zijn?
De spanning U (in volt, V) is het verschil in elektrisch potentiaal tussen twee punten (a.h.w. de drijvende kracht die elektrische ladingen in beweging kán brengen). Met een hydraulische analogie zou je dit kunnen bekijken als een waterton die op hoogte staat: het water in de ton staat onder druk en kan, wanneer er een opening is, naar buiten stromen.
De stroom I (in ampère, A) is de hoeveelheid elektrische lading die per seconde door een geleider stroomt. Met een hydraulische analogie maak je een opening in de waterton: het water stroomt naar buiten en het debiet (bv. liter per seconde) komt overeen met de stroom.
Het vermogen is de hoeveelheid energie die per tijdseenheid zal worden omgezet: P = U * I, uitgedrukt in watt (W). Het vermogen hangt dus zowel af van de spanning, als de stroom. Vaak ligt de spanning (ongeveer) vast op 230 V. Als je een elektrisch vuurtje aansluit van 2000 Watt, dan kan je de opgenomen stroom berekenen als I = P / U. Als je het op een "kleinere" stand zet, dan daalt het vermogen en zal bijgevolg ook de opgenomen stroom dalen. Opgelet: niet ieder apparaat neemt direct het vermelde opgenomen vermogen op. Een power supply unit van een computer die 850 W vermeldt, zal afhankelijk van de belasting (bv. kantoorwerk versus zware game) niet die volle 850 Watt nodig hebben.
Het verbruik is de hoeveelheid energie over een bepaald tijdsinterval: E = P * t, uitgedrukt in wattuur (Wh).
Er zijn verschillende soorten spanningen en bijgevolg stromen:
- Zo levert een stopcontact typisch een wisselspanning
van 230 V, waarbij de stroomrichting (meestal sinusvormig) periodiek (bv. 50 keer per seconde) wijzigt (alternating current). - Elektronica verwacht vaak een gelijkspanning
, waarbij de stroomrichting hetzelfde blijft (direct current). Afhankelijk van de toepassing is de benodigde gelijkspanning vaak verschillend (bv. 5 V, 12 V, 20 volt).
Let op voor onderstaande, typische fouten:
- De eenheid van energie is wel degelijk Wh, of de afgeleide kWh. Het is dus niet kW/h, zoals je kent van km/h.
- Dit toestel verbruikt 200 watt per uur is fout!
- Ofwel zeg je Dit toestel neemt een vermogen op van 200 watt, ofwel zeg je Dit toestel verbruikt in 1 uur 200 Wh.
- Vermogen zegt nl. hoe snel je energie verbruikt, terwijl energie zegt hoeveel je verbruikt over een bepaalde tijd.
- Vermogen is dus zoals snelheid (bv. 100 km/h) en verbruik zoals de afgelegde afstand (bv. 100 km). Met énkel de snelheid weet je niet hoeveel afstand er zal afgelegd zijn.
- Wat zou het meest verbruiken? Het opwarmgedeelte van een microgolfoven of het displaytje?
- Misschien denk je aan het opwarmgedeelte, want dat displaytje kan toch niet veel verbruiken? Maar dan verwar je verbruik met opgenomen vermogen. Stel dat het opwarmgedeelte 1000 W is en het displaytje 10 W.
- Verbruik opwarmgedeelte voor bv. 15 minuten per dag (0,25 u) is E = P * t = 1000 * 0,25 = 250 Wh.
- Verbruik display voor 24 uur per dag is E = P * t = 11 * 24 = 264 Wh
- In dit specifieke geval zal dus dat kleine displaytje meer verbruiken, alhoewel het maar een klein vermogen opneemt. Maar de tijd speelt bij het verbruik van energie natuurlijk een belangrijke rol.
- Opgelet: die draden uit de muur staan onder stroom! is fout! Ze staan nl. onder spanning, pas wanneer je die aanraakt kan er een stroom zijn en die zal je als een elektrisch schok voelen.
| Tip | Grootheid | Eenheid | Formule | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Naam | Afkorting | Tip grootheid | Naam | Afkorting | ||
| Elektrische druk | Spanning | U | Unterschied of verschil | volt | V | |
| Elektronendebiet | Stroom | I | Intensiteit | ampère | A | |
| Snelheid | Vermogen | P | Power | watt | W | |
| Hoeveelheid | Energie | E | Energy | wattuur | Wh | |
Uiteraard kan je ook afgeleide eenheden gebruiken, waarvan de meest gebruikte kilo = k, met als waarde 1000 = 103 en milli = m, met als waarde 0,001 = 10-3 zijn. Zo kan je bv. kWh of mA tegenkomen.
Elektrostatische ontlading (ESD)
[bewerken]-
Kat en static cling

-
ESD-waarschuwingssymbool
-
Schoenen om ESD te voorkomen
-
Zakje om ESD te voorkomen
Bij spanning hadden we het over 'ladingen' wat je mogelijks doet denken aan de ontlading die je voelt als je een wollen trui uittrekt. Of na een autoritje stap je uit en van zodra je een voet op de grond zet voel je een schok. Het menselijk lichaam kan in droge (isolerende) lucht en op een isolerende ondergrond zeer hoge spanningen aannemen. Men kan zich dan opladen door schuifelen, zonder dat je merkt dat je “opgeladen bent”.
Er kan een ladingsvereffening
optreden: elektrische lading verplaatst zich van een lichaam met hogere potentiaal naar een lichaam met lagere potentiaal wanneer beide elektrisch verbonden worden. Met een hydraulische analogie zou je kunnen verwijzen naar de wet van de communicerende vaten
.
Stel dat je bezig bent met het verwisselen van spanningsgevoelige geheugenchips bij computers of het solderen van bepaalde elektronische componenten, dan is het duidelijk dat dit deze chips geen goed doet. In de elektronica gebruikt men de term ESD (Electrostatic Discharge, elektrostatische ontlading
). Componenten die hier gevoelig aan zijn, worden aangeduid als ESD‑gevoelig (Electrostatic Sensitive Device).
Daar ESD een defect kan veroorzaken aan de elektronica, doe je er goed aan dit te mijden. Met een wollen trui aan werken aan elektronica is geen goed idee. Om schade te vermijden kan men zich vooraf ontladen, bijvoorbeeld door een geaard metalen voorwerp (zoals een radiator) aan te raken. Op het vlak van fabricage en assemblage van elektrische apparaten wordt veel aandacht besteed aan het voorkomen van het elektrostatisch opladen van machines en personeel. Met geaarde gereedschappen, polsbanden en schoenzolen die met aarde zijn verbonden en elektrisch licht geleidende vloerbedekking, verpakkingsmaterialen en stoelzittingen wordt de strijd tegen ESD aangebonden. [3]
Opmerking: voor ESD is geen klassieke spanningsbron nodig. De spanning ontstaat door opgebouwde statische lading, met typisch hoge spanningen, maar zeer kleine hoeveelheden energie en zeer korte stroompulsen. De energie-inhoud is dus klein, maar de piekstromen en spanningen kunnen lokaal toch schade veroorzaken aan gevoelige componenten. Als spanningsbron om elektronica te laten werken is ESD daarom niet geschikt. Strikt genomen past dit niet volledig binnen het hoofdstuk over spanningsbronnen, maar het wordt hier vermeld omdat het verband houdt met elektrische lading en spanning.
PSU
[bewerken]Een PSU
(Power Supply Unit
) vormt de wisselspanning van het lichtnet
(in Europa 230V op 50Hz) om naar een reeks gelijkspanningen (+12V, -12V, +5V, -5V, +3,3V). Deze gelijkspanningen zijn oa. nodig voor het moederbord en de opslagmedia. Bij high end systemen is er vaak ook een aparte voedingskabel vanaf de PSU naar de processor en/of de grafische kaart.
Enkele kenmerken:
- Totaal vermogen. Dit moet overeenstemmen met de configuratie zoals processor, moederbord, grafische kaart en opslagmedia. Licht overdimensioneren kan zeker geen kwaad (bv. bij een extra harde schijf in de toekomst).
- Vermogen per rail. Staar je niet alleen blind op het totaal maximaal vermogen, maar bekijk dit ook per rail. Zo merk je bij de afbeelding met specificaties een totaal vermogen van 350W, maar bij de 3,3V & 5V rail maar 180W.
- De vormfactor. Een ATX-voeding zorgt ervoor dat je deze kan inbouwen in een ATX-computerkast en aansluiten op een ATX-moederbord. Er bestaat een 20- en 24-pin variant. Vaak kan je bij de 24-pin er 4 losmaken, zodat je deze ook op een 20-pin moederbord kan gebruiken. Door het volgen van deze standaard ben je behoorlijk vrij in jouw keuze. Sommige merkpc's maken gebruik van een merkeigen PSU. Bij een defect moet je een nieuwe PSU via hen aanschaffen en door deze vendor lock-in
kan de prijs behoorlijk hoog uitvallen.
Een onstabiel systeem kan o.a. komen door een slechte of ondergedimensioneerde voeding. Je kan deze uitmeten met een klassieke voltmeter, maar er bestaan ook speciale PSU-testers. Als je de pinouts uitmeet met een voltmeter, dan meet je steeds een spanningsverschil, waarbij je normaal uitmeet t.o.v. de aarding. Meten tussen -5V en 0V zal zo -5V geven. Tussen 5V en 5V zal dit 0V zijn (en niet 10V). Tussen +12V en -12V zal dit 24V zijn (en niet 0V).
-
ATX
-
Niet-standaard
-
Server
-
Specificaties
-
Voedingsconnectoren
-
Pinouts ATX
-
20- en 24-pins
-
PSU-tester
Ter info enkele belangrijke opmerkingen bij de pinouts van ATX:
- De zwarte kleur staat symbool voor de aarding (en dus 0V) en wordt soms aangegeven door GND, COM of massa.
- Vroeger had je een aan-uit-schakelaar om de pc aan te zetten (zoals bij een lichtschakelaar). Nu wordt gewerkt met een soft switch, waardoor de ATX-controller het PS_ON-signaaal aanzet om de volledige voeding aan te schakelen. Om de voeding aan te zetten zonder moederbord/pc moet je een "verbinding" maken tussen groen (PS_ON) en zwart, bv. met een jumper cable of paperclip.
- Het duurt een fractie van een seconde vooraleer alle spanningen stabiel zijn. Om te beletten dat de pc opstart in deze periode, zal de voeding pas een PWR_OK-signaal genereren als alle spanningen stabiel zijn. Pas na dit signaal begint de rest van de pc aan zijn opstartproces.
- De SB-vermelding zorgt dat een standby-functie van de computer mogelijk is of zodat de pc via Wake-on-LAN
terug gewekt kan worden.
Batterij
[bewerken]Een batterij
(of accu) is ook een spanningsbron, omdat deze een elektrische spanning afgeeft waarvan de grootte bij het aansluiten van een elektrische belasting niet (veel) afneemt. Met andere woorden, als er een stroom gaat lopen blijft de spanning tussen de twee aansluitpunten van de spanningsbron gelijk. De stroomsterkte die de spanningsbron levert, wordt bepaald door de aangesloten belasting.
Met een hydraulische analogie wordt soms verwezen naar een pomp die gebruikt kan worden om water te laten stromen, maar het concept van "opslag van energie" is hier niet zo aanwezig. Een andere analogie is een spaarbekken
waar je water in opslaat.
Kenmerken
[bewerken]Onderstaande kenmerken zijn van toepassing als specificaties van een batterij, waarvan sommige kenmerken enkel toepasbaar zijn op oplaadbare batterijen. Sommige kenmerken zijn duidelijk te bepalen (bv. bronspanning), maar andere minder gemakkelijk (bijv. de levensduur). De meest bekende kenmerken zijn wellicht de bronspanning de capaciteit, de wattuur en de state of health.
-
State of Charge
-
Plus- en minpool
-
6 V batterijen in serie
-
Gezwollen batterij
- De bronspanning
(in V) is de spanning tussen de klemmen van de accu in onbelaste toestand. Bij een nieuwe batterij is die spanning vaak iets groter dan wat officieel vermeld staat. Een batterij is leeg als de gemeten bronspanning te laag is om een apparaat te laten werken (bv. een batterij van 1,5 V waar je 1 V meet). Door het serieel schakelen
van batterijen kan de totale bronspanning verhoogd worden: de plus-pool van de ene batterij wordt dan doorgelust naar de andere. - De capaciteit van (oplaadbare) batterijen, uitgedrukt in ampère-uur
of Ah (een eenheid voor elektrische lading, niet van energie!) is de totale hoeveelheid lading die bij 1 ampère in 1 uur heeft gestroomd. Zo kan een 100 Ah accu 20 uur lang 5 ampère leveren (bij 20° C). Op wegwerpbatterijen laten fabrikanten dat meestal achterwege. Door het parallel schakelen
van batterijen, kan je de totale capaciteit
verhogen: de plus-polen worden dan aan elkaar gekoppeld en de min-polen ook. - De wattuur drukt uit hoelang je een bepaald vermogen van een batterij kan afnemen. Een 100 Wh batterij laat toe om 10 W voor 10 uren af te nemen.
- De levensduur (State of health of SoH
) drukt uit hoe de situatie van de batterij is t.o.v. zijn ideale conditie. Bij een net aanschafte batterij kan bv. de design capacity van 42750 mWh gehaald worden, dus SoH=100%. Een oudere batterij haalt qua full charge capacity misschien maar 34781 mWh, dus een SoH van 34781 / 42750 = 81%. Deze SoH hangt af van de omstandigheden (o.a. temperatuur) waarin de batterij wordt bewaard, geladen en ontladen. Ook het aantal laadcycli speelt een rol. - De laad/ontlaadefficiëntie geven respectievelijk aan hoeveel van de energie bij het laden wordt opgeslagen en welk deel van de opgeslagen energie bij het ontladen benut kan worden. Als deze bijvoorbeeld 50-92% zijn, zal van de energie die bij het laden toegevoerd wordt, 50% in de accu terechtkomen (de rest gaat verloren als restwarmte). Bij gebruik van de accu zal 92% van de opgeslagen energie benut kunnen worden en zal de overige 8% verloren gaan als restwarmte.
- De prijs is uiteraard een belangrijk kenmerk, vaak bekeken als energie/prijs: hoeveel energie krijg ik voor een bepaald bedrag. Dit wordt dan uitgedrukt in Wh/EUR.
- De energiedichtheid
(in Wh/kg of Wh/l) is de hoeveelheid energie per massa- of volume-eenheid en is dus belangrijk bij mobiele toepassingen. Dit wijst dus op de maximale energie die er per kg of per liter kan worden in opgeslagen. - De vermogensdichtheid
(in W/kg) wijst op het maximale vermogen dat per kilogram kan geleverd kan worden. De vermogensdichtheid lijkt goed op de energiedichtheid, maar het zijn zeker geen synoniemen. Voor sommige toepassingen (bv. de loodaccu van een auto) is niet superveel energie nodig (een lage energiedichtheid is niet erg), maar moet er wel kortstondig een hoog vermogen kunnen aangeboden worden (een hoge vermogensdichtheid is dus wel nodig). - Zelfontlading is een vervelende eigenschap van een accu, waardoor de elektrische lading langzaam verdwijnt, zonder dat de accu gebruikt wordt. Met een hydraulische analogie
zou je de accu kunnen vergelijken met een emmer: wat je er in stopt kan je er ook weer uithalen. Als je echter te lang wacht verdwijnt (bij een emmer: verdampt) de inhoud. - Het aantal laadcycli dat de batterij kan verdragen, zonder dat de capaciteit
of bronspanning
te veel vermindert. Bij sommige types batterijen telt het twee keer ontladen en terug opladen maar als één laadcycli. Dit is bv. als je de helft van de batterij ontlaadt door gebruik, daarna terug volledig oplaadt, om deze daarna terug voor de helft te ontladen en om deze tenslotte terug volledig op te laden. - De SoC (State of charge
) drukt in een percentage uit hoe vol de batterij geladen is. Dit wordt gebruikt door het BMS (Battery management system
) om te weten hoeveel er nog geladen of ontladen kan worden.
Let goed op de gebruikte eenheden! Bij de capaciteit van oplaadbare batterijen is de eenheid ampère-uur, dus Ah en niet A/h! En bij energiedichtheid is de eenheid Wh/kg of Wh/l en niet W/h/kg of W/h/l!
Toepassingsgebieden
[bewerken]Als je de toepassingsgebieden van een batterij bekijkt, kan je dat doen op basis van het formaat of op basis van de technologie.
Het formaat is soms gestandaardiseerd, wat toelaat dat diegene die apparaten maken hun batterijhouder hierop kunnen ontwerpen.
- Een knoopcel
is een schijfvormige batterij, ongeveer ter grootte van een knoop. Knoopcellen worden toegepast in veel draagbare elektronische apparaten die een zeer gering stroomverbruik hebben. Voorbeelden hiervan zijn: de BIOS-batterij op het moederbord, horloges, rekenmachines, afstandsbedieningen, hoortoestellen, allerlei speelgoed en dergelijke. - Van de cilindervormige batterijen zijn de meest bekende waarschijnlijk de AA en AAA batterijen. Afhankelijk van hoeveel ruimte er is wordt de grotere AA (bv. bij een fietslamp) of de kleinere AAA (bv. bij een afstandsbediening) gebruikt.
- Van de blokvormige batterijen is de 9-volt batterij wellicht de bekendste. Deze wordt vaak gebruikt bij walkie talkies en rookdetectoren.
- Helaas zijn niet alle batterijen/accu's gestandaardiseerd wat de uitwisselbaarheid verkleint en de vendor lock-in
vergroot. Denk bv. aan fiets- en laptopaccu's. In sommige situaties is de accu zelfs niet eens (of moeilijk) te vervangen. In dat opzicht kan het interessant zijn om iFixit
te bezoeken, om de repareerbaarheid te weten.
Bij de technologie is er heel wat onderzoek, door de vraag vanuit de mobiele wereld (laptop, gsm, smartphone, tablet,...), de mobiliteit (elektrische fietsen, auto's, bussen, ...) en hernieuwbare energie. De ideale batterij bestaat niet en dus is het vaak een afweging van situatie tot situatie: zo zal bij een thuisbatterij het gewicht minder belangrijk zijn dan bij de elektrische fiets. Je kan ver gaan in de vergelijking tussen de verschillende types
, hier wordt de lijst beperkt:
- Een loodaccu
is vooral bekend als startaccu voor een klassieke ('fossiele') auto en deze kan in korte tijd hoge stroom leveren. De voordelen zijn o.a.: de eenvoud, relatief goedkoop te maken en relatief gemakkelijk te recycleren. - Een alkalinebatterij
is een niet-oplaadbare batterij die vaak gebruikt wordt voor speelgoed, flitslampen van camera's en mp3-spelers. De alkalinebatterij is een batterij met goede prestaties, zelfs bij lage temperaturen. Ook hebben deze batterijen een hoog opslagvermogen en een lange levensduur. - Een Lithium-ion-accu
of Li-ion-accu is een accu die vaak in consumentenelektronica, elektrische mobiliteit wordt gebruikt, vooral vanwege de hoge energiedichtheid. Een nadeel is dat dit type niet te ver ontladen mag worden en daarom is deze voorzien van een regelsysteem (BMS, battery management system
). Er zijn gevallen van explosie en brand door hoge temperaturen.
-
Diverse batterijen: 3R12, R20, R14, R6, R03, R61, 8R23, 6R61, knoopcellen
-
Binnenkant van een 9V batterij
-
Loodaccu
-
Nokia Li-ion
Accuparken in Europa
In de toekomst kunnen batterijen er mee voor zorgen dat het elektriciteitsnet niet in mekaar stort door de moeilijk voorspelbare elektriciteitsstromen uit windmolens en zonnepanelen. Nu al zijn ze handig voor het stabiliseren van de netfrequentie, daar ze in milliseconden kunnen reageren. In Noord-Duitsland is de grootste batterij van Europa in werking gezet: 10.000 lithium-ion batterijen met een totaal vermogen van 48 MW. Dat klinkt veel maar is nog geen 2% van wat er in Europa staat aan middelen (opslag en stroomcentrales) om het hoogspanningsnet in evenwicht te houden. Bovendien is de kost van ongeveer 30 miljoen euro niet min en na een uur op vol vermogen zijn de batterijen al leeg. In Vlaanderen is er een accupark in Ruien (een investering van ca. 11 miljoen euro) en in Dilsen-Stokkem.
(nl) Vlaanderen krijgt accupark van 25 megawatt. Tweakers.net (2018-06-26). (nl) Grootste stroombatterij in Europa moet black-outs helpen voorkomen. VRT NWS (2018-05-11).
De auto als mobiele energiecentrale
V2x is nu nog een ietwat cryptische term, maar de techniek zal in de nabije toekomst mogelijk in iedere auto en laadpaal zitten. Het is de verzamelterm voor elektrische auto's (vehicle) die energie kunnen terugleveren, dankzij een bidirectionele omvormer. Je kunt je auto dan op je huis (v2home), aan je bedrijf (v2business), aan het elektriciteitsnet (v2grid) of aan een klassiek toestel (v2load, bv. laptop opladen) koppelen.
(nl) De auto als mobiele energiecentrale. Tweakers.net (2022-05-21).
USB
[bewerken]USB kan zowel gebruikt worden voor de overdracht van data, als het voorzien van een apparaat van een beperkt vermogen. Er zijn dan twee pinnen/kabeltjes voorzien voor stroom (aarding en 5 Volt) en twee voor de eigenlijke data. Eenvoudige apparaten hebben voldoende aan dat beperkt vermogen en kunnen dus via USB de nodige stroom krijgen (bv. muis, toetsenbord, USB-stick, webcam, HDD, opladen van smartphone,...). Men spreekt dan over buspowering. Soms wordt een Y-USB-kabel voorzien wanneer een enkele USB-poort onvoldoende vermogen kan leveren (bv. bij sommige externe HDDs). Voor apparaten met een groot vermogen (bv. printer, scanner, HDD) is USB vaak ontoereikend en moet een aparte spanningsbron voorzien worden (selfpowering).
-
Configuratie USB A en B
-
Opengemaakte USB-kabel
-
Y-USB-kabel
Adapter
[bewerken]Een netvoedingsadapter
is een toestel dat de netspanning omzet in een lagere spanning, meestal gelijkspanning, bijvoorbeeld voor het opladen van een mobiele telefoon, laptop of tablet.
De belangrijkste specificaties slaan op de input (bv. 230V wisselspanning op 50 Hz) en output (bv. 12V gelijkspanning en 500mA). De uitgangsspanning moet exact overeenkomen met wat het apparaat vraagt, maar de vermelde stroom op de adapter mag meer zijn t.o.v. de waarde die het apparaat vermeldt (maar niet minder).
Noodstroomvoeding
[bewerken]Noodstroomvoeding
is de voeding van een elektrisch netwerk, die in bedrijf komt zodra...
- ... de gebruikelijke primaire voeding uitvalt.
- ... de frequentie van de wisselspanning teveel afwijkt van de gebruikelijke frequentie (in Europa 50 Hz).
- ... de spanning teveel afwijkt van de gebruikelijke spanning (in Europa 230 V).
Binnen een netwerk neemt bv. de server een prominente rol in. Bij problemen met de primaire voeding kan het zijn dat er elektronica defect gaat of data verloren gaat. Dankzij een noodstroomvoeding kan de server nog een tijdje doorwerken of op zijn minst netjes afsluiten (bv. transacties afwerken, RAM bewaren op een opslagmedium, HDD tot stilstand brengen).
Als noodstroomvoeding wordt vaak een UPS (en:uninterruptible power supply
) gebruikt, die intern een batterij heeft. Hoe groter die batterij, hoe langer men zonder primaire voeding kan. Als men ook langere periodes wil kunnen overbruggen, zal men dit combineren met een noodstroomaggregaat
.
-
Voorkant UPS
-
Achterkant UPS
-
500kVA-UPS
-
Dieselmotor
Stroomstoring Amsterdam leidt tot problemen bij datacenter
Een stroomstoring in Amsterdam heeft tot problemen bij het datacenter van TransIP geleid, waardoor diensten en sites van klanten tijdelijk offline waren. Een systeemstoring in combinatie met de weigering van een back-upgenerator zorgde voor problemen. De storing had ook impact op de site van Hardware.info, na de storing wilde een webserver niet herstarten. Vooral de commentaren bij het artikel zijn interessant om te weten in hoeverre je je kan wapenen bij problemen met de stroomvoorziening.
(nl) Stroomstoring Amsterdam leidt tot problemen bij TransIP. Tweakers.net (2017-01-17).
- ↑ Leerplan Informatica- en communicatiewetenschappen B + S - 3de graad - D-finaliteit
- ↑ Meer informatie op leerplan D/2015/7841/003
- ↑ Het vermijden van ESD komt aan bod in het Tweakers.net videoreport "Bezoek aan de Philips-fabriek in Polen". Ook een auto kan vanwege de wrijving met de lucht een hoge spanning verkrijgen net als een elektriseermachine
. Met een "aardende" geleidende strip die over de grond sleept kan men dit tegengaan. Het gaat bij deze aarding om kleine stromen en hoge spanningen.