Toki Pona/Les 18
Uit Wikibooks
De Officiële Woordenlijst
Hieronder staat de lijst van 118 officiële woorden van Toki Pona. Korte uitleg of ezelsbruggetjes staat tussen haakjes.
| a | t aah, oh, oei, ach (geeft emotie aan) |
| akesi | z reptiel, amfibie, dinosaurus, draak |
| ala | b niet, nee, on- z niets, ontkenning, nul t nee! |
| ale of ali | beiden zijn juist z alles, leven universum b al, ieder, compleet, heel |
| anpa | z onderkant, bodem, vloer b laag, onder |
| ante | z verschil b verschillend la of anders, aan de andere kant ww veranderen |
| anu | vw of |
| awen | ww wachten, blijven, houden b blijvend, permanent |
| e | d (introduceert een lijdend voorwerp) |
| en | vw en |
| ijo | z ding, iets, object b van iets w objectiveren |
| ike | b slecht, negatief, verkeerd, ongezond t oh jé! z slechtheid, kwaad, negativiteit ww slecht worden, slecht zijn, negatief effect hebben |
| ilo | z gereedschap, machine, ding met een specifiek doel |
| insa | z binnenkant, centrum, maag b binnen, intern (vgl. Engels inside) |
| jaki | b vies, smerig z vuil, vervuiling, vuilnis ww vervuilen t jakkes! |
| jan | z mens, persoon, wezen, iemand b menselijk, persoonlijk, iemand's ww personificeren, personaliseren, vermenselijken |
| jelo | b geel, licht-groen (vgl Engels yellow) |
| jo | ww hebben, bezitten, bevatten kama ontvangen, krijgen, nemen, bevatten |
| kala | z vis, zee-wezen |
| kalama | z geluid, herrie, stem ww herrie maken, luiden, bellen, instrument spelen |
| kama | ww komen, worden, arriveren, gebeuren, starten z gebeurtenis, aankomst, kans, begin b toekomstige, komende |
| kasi | z plant, blad, boom, kruid, hout |
| ken | ww kunnen, mogen, mogelijk maken, toestaan z mogelijkheid, toestemming la is het mogelijk dat |
| kepeken | ww gebruiken v met |
| kili | z fruit, zachte groente, champignon |
| kin | b ook, zelfs, inderdaad (benadrukt het woord ervoor) |
| kiwen | b hard, solide, steenachtig, gemaakt van steen of staal z hard ding, rots, steen, metaal, mineraal, klei |
| ko | z semi-harde substansie, zoals pasta, dikke zalf, poeder, lijm |
| kon | z lucht, wind, geur, geest b luchtig, gas-achtig |
| kule | z kleur, verf b kleurig ww kleuren, verven |
| kute | ww luisteren, horen |
| kulupu | z groep, gemeente, gemeenschap, gezelschap (vgl met club) b gemeenschappelijk, gedeeld, publiek |
| la | d (tussen bijwoord of bijzin en de zin) |
| lape | z slaap, rust ww slapen, rusten (vgl. met slapen) b slapend, rustend |
| laso | b blauw, blauw-goen |
| lawa | z hoofd bhoofd, leidend ww leiden, controleren, sturen |
| len | z kleren, kleding, stof |
| lete | z koude b koud, niet gaar ww afkoelen, verkleumen |
| li | d (Tussen ieder onderwerp en werkwoord, behalve bij mi en sina. Ook gebruikt om nieuw ww te introduceren voor het onderwerp.) |
| lili | b klein, jong, een beetje, kort, weinig ww inkorten, reduceren, krimpen |
| linja | z lang, dun, slap ding, bijv. een touw, haar, draad, koord, ketting |
| lipu | z plat en buigzaam ding, zoals papier, kaart, kaartje |
| loje | b rood (vgl. met rode) |
| lon | v in, op ww er zijn, present zijn, echt zijn, bestaan, wakker zijn |
| luka | z hand, arm |
| lukin | ww zien, kijken, lezen, uitkijken, kijken naar b visueel(vgl. het Engelse looking) |
| lupa | z gat, raam, opening |
| ma | z land, aarde, gebied |
| mama | z ouder, vader, moeder b ouderlijk, vaderlijk, moederlijk |
| mani | z geld, materiële rijkdom, kapitaal, geldeenheid, dollar (vgl. Engelse money) |
| meli | z vrouw, meisje, echtgenote, vriendin b vrouwelijk |
| mi | z ik, wij b mij, ons |
| mije | z man, jongen, echtgenoot, vriend b mannelijk |
| moku | z eten, voedsel, maaltijd ww eten, drinken, slikken, innemen, consumeren |
| moli | z dood ww sterven, doden b dood, dodelijk, fataal |
| monsi | z achterkant, achterwerk b achter |
| mu | t woef! miauw! boe! enz. (dierengeluid) |
| mun | z maan |
| musi | z plezier, spel, recreatie, kunst, vermaak ww spelen, plezier hebben, amuseren |
| mute | b veel, heel erg, verschillende, meer (vgl multi) z aantal ww vermeerderen |
| nanpa | z nummer a -ste -de (rangtelwoorden) |
| nasa | b gek, dom, stom, raar, vreemd ww gek maken |
| nasin | z weg, manier, gebruik, straat, pad, doctrine, systeem, methode |
| nena | z bult, neus, heuvel, berg, knop |
| ni | b deze, die, dat |
| nimi | z woord, naam |
| noka | z been, voet |
| o | d O (gebiedende wijs of aanroepend) t hé! (iemands aandacht trekken) |
| oko | z oog |
| olin | z liefde b lief ww (een persoon) liefhebben |
| ona | z zij, hij, het, zij (meervoud) b haar, zijn, hun |
| open | ww openen, aanzetten |
| pakala | z blunder, ongeluk, vergissing, vernietiging, schade, breuk ww verpesten, ruïneren, breken, kapot maken, uit elkaar vallen, pijn doen, verwonden, knoeien t shit! godverdomme! |
| pali | z activiteit, werk, project, daad b actief, werkend, werk-gerelateerd ww doen, maken, bouwen, werken, creëeren, functioneren |
| palisa | z lang, meestal hard voorwerp, bijv. een stok, tak |
| pana | ww geven, plaatsen, zenden, laten, veroorzaken z uitwisseling, overdracht |
| pi | d van, behoort aan |
| pilin | z gevoelens, emotie, hart ww voelen, denken, aanraken |
| pimeja | b zwart, donker z duisternis, schaduw ww verduisteren |
| pini | z einde, punt b afgeronde, beëindigde, verleden, (lang) geleden ww eindigen, sluiten, eindigen, afzetten |
| pipi | z insect, spin |
| poka | z zijkant, heup v naast, (samen) met b naburig |
| poki | z container, doos, kom, kop, mok, glas |
| pona | z goede, eenvoud, positivisme bgoed, simpel, positief, aardig, korrekt, juist t geweldig! goed! OK! cool! joepie! ww verbeteren, maken, repareren, goed maken (vgl. bonus) |
| sama | b zelfde, gelijk, gelijkwaardig, soortgelijk v als, dan |
| seli | z vuur, warmte, hitte b heet, warm, gekookt ww opwarmen, koken, verhitten |
| selo | z buitenkant, buiten, oppervlakte, huid, schelp, bast, vorm, schil |
| seme | a wat, welke, wie (vragend voornaamwoord) |
| sijelo | z lichaam, fysiek |
| sike | z cirkel, wiel, bal, ronde, bol globe b rond, cyclisch |
| sin | b nieuw, fris, ander, meer ww vernieuwen, renoveren, opwekken |
| sinpin | z voorkant, borst, romp, gezicht, muur |
| sitelen | z foto, afbeelding, plaatje ww tekenen, schrijven |
| sona | z wetenschap, wijsheid, intelligentie, begrip ww weten, begrijpen, weten hoe kama leren, studeren |
| soweli | z dier, landzoogdier, schattig beest |
| suli | b groot, lang, volwassen, belangrijk ww vergroten, verlengen z maat, grootte |
| suno | z zon, licht |
| supa | z horizontaal opppervlakte, bijv. meubel, tafel, stoel, kussen, vloer |
| suwi | z snoep, zoet eten b zoet, lief ww zoet maken |
| tan | v van, door, omdat, sinds z oorsprong, oorzaak |
| taso | b enkel, slechts v maar |
| tawa | v naar, tot, teneinde, toe, want ww gaan (naar), lopen, reizen, verplaatsen, vertrekken, bewegen z beweginh, transport b mobiel, bewegend |
| telo | z water, vloeistof, sap, saus ww wassen met water, water geven |
| tenpo | z tijd, periode, moment, duur, situatie (vgl. tempo) |
| toki | z taal, spraak, toespraak, communicatie b verbaal, sprekend ww zeggen, spreken, kletsen, communiceren t hallo! hoi! |
| tomo | z gecontrueerde ruimte, zoals, huis, kamer, gebouw b stedelijk, huishoudelijk |
| tu | b twee z duo, paar ww verdubbelen, in twee delen |
| unpa | z sex, sexualiteit b erotisch, sexueel ww sex hebben, slapen met |
| uta | z mond b oraal |
| utala | z conflict, competitie, verdeeldheid, gevecht, oorlog, slag, arument, fysiek of lichamelijk geweld ww slaan, aanvallen, strijden tegen |
| walo | b wit, lichte kleur z wit ding, witheid, lichtheid |
| wan | b één, een z onderdeel, element, deel, gedeelte ww verenigen, een maken (Vgl. Engelse one) |
| waso | z vogel, gevleugeld dier (Vgl. Franse oiseau) |
| wawa | z energie, sterkte, kracht b sterk, intens, dynamisch, zeker, fel ww versterken |
| weka | b weg, absent, kwijt z absentie ww weggooien, verwijderen, eruit werken |
| wile | ww willen, nodig hebben, wensen, moeten, zouden z wens, noodzaak, wil, nood b noodzakelijk |
[bewerken] Verklaring
- z: zelfstandig naamwoord
- b: bijwoord of bijvoeglijk naamwoord
- d: deelt zin in twee
- ww: werkwoord
- t: tussenwerpsel
- v: voorzetsel
- kama: samengesteld werkwoord voorafgegaan aan kama
- la: woord voorafgegaan aan la
- vw: voegwoord
- a: ander, speciaal woord