Wikibooks:Wachtruimte/Lage rughernia

Dit boek of deze pagina staat (tijdelijk) in de wachtruimte wegens een gebrek aan voortgang en/of minimale inhoud van het boek. Wil je dit onderwerp verder uitbreiden? Voeg dan je kennis toe aan het boek en verplaats het daarna weer terug naar de hoofdnaamruimte.

---

Subpagina's:

Een lage rughernia of hernia nuclei pulposi is een probleem in de onderrug. Het gebeurt wanneer een tussenwervelschijf uitpuilt of scheurt en op een zenuw drukt. Dat kan zorgen voor pijn in de rug of in het been. Het komt het vaakst voor bij volwassenen, maar kan soms ook bij tieners voorkomen.

Wat is een tussenwervelschijf?

Onze rug bestaat uit wervels, dat zijn botjes die op elkaar liggen. Tussen de wervels zitten tussenwervelschijven. Deze schijven werken als kussentjes of schokdempers. Ze zorgen ervoor dat de rug kan buigen, draaien en bewegen zonder pijn.

Een tussenwervelschijf heeft twee delen:

• Nucleus pulposus – het zachte binnenste deel, als een soort gel.
• Annulus fibrosus – de stevige buitenkant die de gel op zijn plek houdt.

Bij een hernia drukt het zachte binnenste deel door de buitenkant heen. Dit kan op een zenuw drukken, waardoor er pijn en andere klachten ontstaan.

Oorzaken

Een hernia kan door verschillende oorzaken ontstaan:

Veroudering van de schijven

Naarmate je ouder wordt, worden de schijven minder stevig en kunnen ze gemakkelijker scheuren of uitpuilen.

Zwaar werk of verkeerd tillen

Tillen met de rug in plaats van met de benen kan extra druk geven op de tussenwervelschijven.

Langdurig zitten

Vooral op een slechte stoel of in een verkeerde houding.

Ongevallen of plotselinge bewegingen

Bijvoorbeeld een val of een verkeerde draai tijdens sporten.

Erfelijkheid

Sommige mensen hebben van nature zwakkere tussenwervelschijven.

Leefstijl

Roken en weinig bewegen zorgen ervoor dat de schijven sneller slijten.

Symptomen

Een hernia kan verschillende klachten geven, afhankelijk van waar hij zit en hoe erg hij is.

Rugpijn

Zeurende of stekende pijn in de onderrug. De pijn wordt erger bij zitten, bukken, tillen of plotselinge bewegingen.

Pijn in het been

Soms tot aan de voet; dit heet ischias. De pijn kan prikken, branden of scherp aanvoelen.

Tintelingen en gevoelloosheid

Je kunt een doof gevoel of tintelingen in het been of de voet hebben.

Spierzwakte

De spieren in het been kunnen zwakker worden. Soms wordt het moeilijker om te lopen of de voet op te tillen.

Noodsignalen (spoed!)

Als iemand problemen krijgt met plassen of poepen, of helemaal geen gevoel meer heeft in de billen, is het een noodgeval. Dit heet cauda equina-syndroom en er is direct een operatie nodig.

Diagnose

De dokter doet een aantal dingen om te kijken of iemand een hernia heeft:

Lichamelijk onderzoek

Kijkt hoe je loopt en beweegt.

Voelt je spieren en controleert je reflexen.

Test of je benen nog goed reageren met speciale bewegingen, zoals de Lasègue-test (been omhoog tillen).

Beeldvorming

MRI-scan: laat zien waar de hernia zit en of een zenuw wordt ingedrukt.

CT-scan: soms gebruikt als MRI niet kan.

Röntgenfoto: laat meestal geen hernia zien, maar sluit andere problemen uit.

Behandeling

Gelukkig geneest een hernia vaak vanzelf, vooral als je goed beweegt en oefeningen doet.

Eerst proberen zonder operatie (conservatief)

Rust en activiteit: niet te veel bedrust, maar wel rustig bewegen.

Medicijnen: pijnstillers, ontstekingsremmers of medicijnen tegen zenuwpijn.

Fysiotherapie: speciale oefeningen voor rug- en buikspieren en advies over houding en beweging.

Injecties: soms krijgt iemand een injectie in de rug om pijn te verminderen.

Operatie

Een operatie is nodig als:

de pijn, ondanks behandeling, erg lang aanhoudt,

er spierzwakte of gevoelsverlies optreedt, of

er een noodgeval is zoals cauda equina-syndroom.

Soorten operaties

• Microdiscectomie: de hernia wordt via een kleine operatie verwijderd.
• Laminectomie: een deel van het bot wordt verwijderd om de zenuw meer ruimte te geven.

Prognose

Veel mensen voelen zich binnen 6 tot 12 weken beter met oefeningen en medicijnen. Een operatie kan de pijn bij ernstige gevallen sneller laten verminderen.

Soms komt een hernia weer terug (5-15% van de gevallen).

Preventie

Je kunt het risico op een hernia verkleinen door:

• Goed te tillen: met de benen, niet met de rug.
• Sterke spieren te ontwikkelen, door de rug- en buikspieren te trainen.
• Gezond te leven: veel bewegen, een gezond gewicht handhaven, niet roken.
• Altijd een goede houding aan te nemen: opletten bij zitten, staan en tillen.

Interessante feiten

• Niet elke hernia geeft pijn; soms ontdekt de dokter het per ongeluk.
• Een hernia kan ontstaan bij jonge mensen, maar komt vaker voor bij volwassenen tussen de 30 en 50 jaar.
• Ischias komt vaak door een lage rughernia.