Veelvoorkomende misvattingen/Geschiedenis

Oudheid tot vroegmoderne geschiedenis

• Romeinse gladiatoren hadden niet als ritueel om "Gegroet keizer, zij die gaan sterven groeten u" te zeggen voor het begin van de strijd. Twee Romeinse historici hebben beschreven dat rond het jaar 52 n.Chr., een grote groep criminelen die werd veroordeeld om tot de dood te vechten in een grote nagespeelde zeeslag op een kunstmatig meer Keizer Claudius zo toespraken en dat hij hen daarop mogelijk vergiffenis heeft geschonken. Dat is het enige geregistreerde gebruik van deze zin in het Romeinse Rijk.

Vomitorium in een Romeins amfitheater in Toulouse

• Overgeven was geen onderdeel van Romeinse etiquette. In het Oude Rome werd een doorgang waardoor de menigte een stadium binnengingen en verlieten een vomitorium genoemd. Dit was dus geen plek die werd gebruikt om voedsel te purgeren tijdens het dineren.
• De Bibliotheek van Alexandrië werd niet verwoest door het moslimleger tijdens de verovering van die stad in 641. Volgens een veelvoorkomende misvatting gaf Kalief Omar opdracht tot de verwoesting gebaseerd op de redenering dat "als deze boeken in overeenstemming zijn met de Koran, hebben we ze niet nodig; en als ze tegen de Koran ingaan, vernietig ze dan" (of een variatie daarop). Dit verhaal verscheen pas honderden jaren na het incident in de literatuur (het best bekende werk werd geschreven door Bar-Hebraeus in de 13de eeuw) en hedendaagse vertellingen van de Arabische invasie noemen de verwoesting niet. Tegenwoordig zijn geleerden het er over het algemeen over eens dat de bibliotheek al eeuwen voor dit incident was verwoest. (Er wordt gedacht dat de Bibliotheek van Caesarea, waar veel Christelijk werk werd bewaard, rond deze tijd werd verwoest.)
• Het is waar dat de gemiddelde levensverwachting in de Middeleeuwen en daarvoor erg laag was in vergelijking met tegenwoordig; maar men moet hier niet uit afleiden dat de mensen gemiddeld rond de leeftijd van 30 jaar stierven. De lage levensverwachting is hoofdzakelijk toe te schrijven aan de hoge mate van kindersterfte; de levensverwachting van mensen die de volwassen leeftijd bereikten was veel hoger. Een 21-jarige man in middeleeuws Engeland, bijvoorbeeld, kon volgens een schatting gemakkelijk 64 jaar oud worden.
• Er is geen bewijs dat de Vikingen hoorns droegen op hun helmen. Dit beeld is ontstaan dankzij de scenografie van een productie van Der Ring des Nibelungen, een opera van Wagner uit 1876.
• De Vikingen dronken ook niet uit de schedels van door hen verslagen vijanden. Dit is gebaseerd op een verkeerde vertaling van het skaldische poëtisch gebruik van ór bjúgviðum hausa (takken van schedels) ter verwijzing naar drinkhoorns.
• Knoet de Grote commandeerde het getijde niet te keren in een arrogante waan. Zijn bedoeling die dag, als het incident al heeft plaatsgevonden, was waarschijnlijk om de andere leden van zijn raad te bewijzen dat geen enkele man almachtig is en dat iedereen moet toegeven aan de krachten die buiten zijn of haar controle liggen, zoals het getijde bijvoorbeeld.
• Er is geen bewijs dat ijzeren maagden zijn uitgevonden in de Middeleeuwen, laat staan dat ze werden gebruikt voor marteling. IJzeren maagden werden in de 18de eeuw samengesteld van verschillende artefacten uit musea, bedoeld om spectaculaire beelden te maken voor (commerciële) tentoonstellingen.
• Het pantser dat Europese soldaten droegen beperkte hen niet te bewegen en zorgde er ook niet voor dat er een kraan nodig was om ze op een zadel te hijsen. De soldaten vochten dikwijls te voet en konden zonder hulp bestijgen en afstijgen. Soldaten in pantser waren in werkelijkheid beweeglijker dan soldaten in maliënkolder, omdat deze veel zwaarder was en strak was vastgemaakt. Weliswaar waren de pantsers die werden gebruikt tijdens tournamenten een stuk zwaarder dan die die werden gebruikt tijdens oorlogen, wat mogelijk heeft bijgedragen aan deze misvatting.
• Of kuisheidsgordels, apparaten ontworpen om vrouwen te weerhouden van geslachtsgemeenschap, zijn ontworpen in de Middeleeuwen wordt door hedendaagse historici betwist. Van het merendeel van de kuisheidsgordels die vandaag de dag bestaan wordt verondersteld dat het namaak is of dat het anti-masturbatieapparaten zijn uit de 19de en 20ste eeuw. De anti-masturbatieapparaten werden gemaakt omdat men vroeger dacht dat masturbatie kon leiden tot krankzinnigheid en deze werden voornamelijk door ouders gekocht voor hun kinderen.

Middeleeuwse weergave van een bolvormige Aarde.

• Middeleeuwse Europeanen geloofden niet dat de Aarde plat was; al sinds de Griekse filosofen Plato en Aristoteles werd door Europese intellectuelen algemeen geloofd in een bolvormige Aarde. In navolging hiervan werden de inspanningen van Christopher Columbus om steun te vergaren voor zijn reizen niet gehinderd doordat men dacht dat de Aarde plat was, maar vanwege gegronde zorgen dat Indië verder weg was dan hij dacht. Als Amerika niet had bestaan, was hij vrijwel zeker weten zonder voorraad komen te zitten voordat hij Azië zou hebben bereikt.
• Columbus is nooit aangekomen op grondgebied dat tegenwoordig deel uitmaakt van de Verenigde Staten; de meeste van zijn landingen tijdens de vier reizen, waaronder de eerste op 12 oktober 1492 (die vandaag de dag nog de basis vormt voor Columbusdag), waren op eilanden in het Caribisch Gebied. Columbus was ook niet de eerste Europeaan in Amerika: ten minste één ontdekkingsreiziger, Leif Ericson, ging hem voor toen hij het eiland bereikte dat tegenwoordig Newfoundland heet en onderdeel is van Canada. Ook hij bereikte nooit het vasteland.
• Marco Polo importeerde geen pasta uit China, dit is een misvatting die ontstond dankzij het Macaroni Journal, gepubliceerd door een vereniging van voedselbedrijven die pastaconsumptie in de Verenigde Staten wilden promoten. Marco Polo beschrijft een soort voedsel dat lijkt op "lagana" in zijn boek Il Millione, maar hij gebruikt een term waar hij al mee bekend was. Durumtarwe, en dus pasta, zoals het tegenwoordig bekend staat, werd door de Arabieren uit Libië geïntroduceerd, toen zij  aan het einde van de 7de eeuw Sicilië binnenvielen, volgens de nieuwsbrief van de Amerikaanse National Macaroni Manufacturers Association, ongeveer zes eeuwen voordat Marco Polo naar China reisde.
• In tegenstelling tot het bekende beeld van de Pilgrim Fathers, droegen de eerste kolonisten van de Plymouth Colony niet alleen maar zwarte kleding en hun hoeden waren korter en ronder  dan de hoeden met riem waarmee ze tegenwoordig vaak worden afgebeeld. Ze droegen kleding die gebaseerd was op de Britse mode uit die periode. Zowel mannen als vrouwen droegen dezelfde soort schoenen, kousen, kappen, jassen en hoeden in verschillende kleuren, waaronder rood, geel, paars en groen. Volgens historicus James W. Baker van de Plimoth Plantation, is het traditionele beeld gevormd in de 19de eeuw, toen riemen werden gezien als embleem van eigenaardigheid.
• De vrouwen beschuldigd van hekserij tijdens de heksenprocessen van Salem in Massachusetts, VS, werden niet tot de brandstapel veroordeeld; zo'n 15 stierven in de gevangenis, terwijl 19 werden opgehangen en één werd doodgedrukt.
• Marie Antoinette heeft nooit gezegd "laat ze taart eten" toen ze hoorde dat de Franse boerenstand verhongerde wegens een gebrek aan brood. De zin werd voor het eerst gepubliceerd in de  Bekentenissen van Rousseau toen Marie pas negen jaar oud was en de meeste geleerden denken dat Rousseau de zin zelf heeft bedacht, of dat deze is gezegd door Maria Theresia, de vrouw van Lodewijk XIV. Zelfs Rousseau (of Maria Theresia) gebruikten niet die precieze woorden, maar Qu'ils mangent de la brioche, "Laat ze brioche (een rijk soort brood) eten". Marie Antoinette was een impopulaire leider; daarom wordt deze zin met haar geassocieerd, omdat ze zo los stond van haar onderdanen.
• George Washington had geen houten tanden. Zijn kunstgebit was gemaakt van goud, nijlpaardenivoor, lood, dierentanden (waaronder paarden- en ezeltanden) en waarschijnlijk mensentanden die hij kocht van slaven.
• De Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring is niet op 4 juli 1776 ondertekend. Desondanks wordt de Amerikaanse onafhankelijkheid gevierd op 4 juli. Nadat er op 2 juli was gestemd over de onafhankelijkheid, werd het document uiteindelijk volledig goedgekeurd op 4 juli en werd het op 4 en 5 juli geprint en verspreid. De daadwerkelijke ondertekening vond pas plaats op 2 augustus 1776.
• Benjamin Franklin heeft nooit voorgesteld om de kalkoen uit te roepen tot nationaal dier van de Verenigde Staten in plaats van de Amerikaanse zeearend. Hij maakte deel uit van een committee dat een stempel trachtte te ontwerpen voor de Onafhankelijkheidsverklaring, maar zijn voorstel hierin was een afbeelding van Mozes. Zijn bezwaar tegen de zeearend en voorkeur voor de kalkoen worden genoemd in een brief aan zijn dochter uit 1784 in reactie op het gebruik van de zeearend door het Gezelschap der Cincinnati; hij heeft dit bezwaar echter nooit publiek kenbaar gemaakt.
• Er is in Amerika nooit een wetsvoorstel geweest om van Duits de officiële taal van de Verenigde Staten te maken die door één stem is tegengehouden in het Huis van Afgevaardigden; noch is er een dergelijk wetsvoorstel gedaan op staatsniveau. In 1794 werd een petitie van Duitse immigranten om bepaalde wetten in het Duits uit te geven  afgewezen in een stemming van 42 tegen 41.

Moderne geschiedenis

Napoleon op de Bellerophon, een schilderij van Napoleon I van Charles Lock Eastlake. Napoleon was langer dan zijn bijnaam, De Kleine Corporaal, doet lijken.

• Napoleon Bonaparte was niet bijzonder klein. Hij was zelfs iets langer dan de gemiddelde Fransman in zijn tijd. Na zijn dood in 1821 werd vastgesteld dat hij 5 voet 2 duim was in Franse voet (niet te verwarren met de Engelse 5 voet 7 duim, oftewel 1 meter 69. Sommige geleerden denken dat hij liefkozend le Petit Caporal (De Kleine Corporaal) werd genoemd. Napoleon werd daarnaast vaak begeleid door zijn keizerlijke garde, die werden geselecteerd op lengte—dit heeft mogelijk ook bijgedragen aan het beeld dat hij relatief klein was.
• Cinco de Mayo is niet de Mexicaanse Onafhankelijkheidsdag, maar de viering van de overwinning van het Mexicaanse leger op de Fransen in de Slag bij Puebla op 5 mei 1862. Mexico's Declaration of Independence from Spain in 1810 is celebrated on September 16.
• De grote brand van Chicago van 1871 werd niet veroorzaakt door een koe die een lantaarn omver schopte. Een verslaggever voor een krant verzon het verhaal om een mooi stuk te kunnen schrijven.
• De uitspraak dat Frederick Remington, terwijl hij op opdracht was in Cuba, een telegram stuurde naar William Randolph Hearst dat "...Er komt geen oorlog. Ik wil terug" en dat Hearst hierop antwoordde, "Blijf alsjeblieft. Zorg jij voor de foto's, dan zorg ik voor de oorlog" is ongegrond. De uitspraak wordt genoemd in een boek van James Creelman, maar er is geen bewijs voor dat de uitwisseling ooit heeft plaatsgevonden. Sterker nog, er is substantieel bewijs voor dat het nooit heeft plaatsgevonden.
• De achternamen van immigranten zijn nooit systematisch geamerikaniseerd (opzettelijk, per ongeluk, of op welke manier dan ook) op Ellis Island. Medewerkers hielden geen archief bij, behalve de manifesten die werden gemaakt op de plek van vertrek van de immigranten. Er was geen papierwerk dat een dergelijk effect zou hebben kunnen veroorzaakt. In die tijd kon iedereen in New York zijn naam aanpassen door simpelweg de nieuwe spelling te gebruiken.
• Het populaire beeld van de kerstman als een goede oude man in rode kleren is niet ontwikkeld door The Coca-Cola Company als advertentietruc. Hoewel hij over de loop van de geschiedenis op verschillende manieren werd afgebeeld, had de kerstman al zijn moderne vorm voordat Coca Cola zijn beeld begon te gebruiken in de jaren 1930.
• De Italiaanse dictator Benito Mussolini heeft de treinen nooit op tijd laten rijden. Een groot deel van het reparatiewerk was al voltooid voordat Mussolini en de Fascisten aan de macht kwamen in 1922. Verslagen uit dat tijdperk suggereren verder dat de legendarische stiptheid van de Italiaanse treinen meer propaganda dan realiteit was.
• Er was geen wijdverspreide paniekuitbraak ten gevolge van de radiobewerking door Orson Welles van het boek The War of the Worlds van H.G. Wells in 1938. Slechts een zeer klein deel van het radiopubliek luisterde naar het verhaal en afgezonderde verslagen van kleine incidenten en een toename aan oproepen bij de alarmcentrale werden de volgende dag in de kranten opgeblazen, in de hoop zo te zorgen dat adverteerders de radio minder aantrekkelijk zouden vinden als alternatief om reclames te plaatsen. Zowel Welles en CBS, die eerder nog verontschuldigingen aanboden, omarmden de mythe later toen ze zich realiseerden dat het hen positief beïnvloedde.
• Er is geen bewijs dat de Poolse cavalerie een dappere doch tevergeefse aanval deden op Duitse tanks met lansen en sabels tijdens de Duitse invasie van Polen in 1939. Dit verhaal is mogelijk ontstaan na Duitse propaganda in reactie op een aanval door de Poolse cavalerie tegen de Duitse infanterie, waarbij de Polen uiteindelijk werden verjaagd door gepantserde voertuigen. Hoewel de Poolse cavalerie nog wel sabels bij zich had, werden ze getraind als zeer mobiele, afgestegen cavalerie (dragonders) en waren ze uitgerust met lichte anti-tank-wapens.
• Tijdens de bezetting van Denemarken door de Nazis tijdens de Tweede Wereldoorlog, heeft koning Christiaan X van Denemarken nooit zelf de pogingen van de nazi's om joden te voorzien van een Jodenstar te dwarsbomen. Joden in Denemarken zijn nooit verplicht geweest de Davidsster te dragen. Het Deense verzet heeft de meeste Joden helpen vluchten voor het einde van de oorlog.

Einstein, hier op 14-jarige leeftijd, is nooit gezakt voor wiskunde op de middelbare school.

• Albert Einstein is nooit gezakt voor wiskunde op de middelbare school. Toen hij een column las waarin dit werd beweerd, reageerde Einstein "Ik ben nooit gezakt voor wiskunde.. Voor ik vijftien was, beheerste ik differentiaal- en integraalwiskunde al volledig." Einstein zakte wel voor zijn eerste ingangsexamen voor de Zwitserse Federale Polytechnische School (ETH) in 1895, toen hij twee jaar jonger was dan zijn medestundenten. Hij scoorde echter buitengewoon goed in de onderdelen van wiskunde en wetenschap en sloeg uiteindelijk bij de tweede poging.
• Acteur Ronald Reagan is nooit serieus overwogen voor de rol van Rick Blaine in de klassieke film Casablanca uit 1942, een rol die uiteindelijk werd vertolkt door Humphrey Bogart. Deze misvatting is ontstaan doordat een productiemaatschappij zijn naam gebruikte in de vroege stadia van productie om de interesse voor de film aan te wakkeren. Tegen de tijd dat het uitkwam wist Warner Bros. dat Reagan binnen afzienbare tijd niet beschikbaar zou zijn voor rollen aangezien hij zijn dienstplicht niet langer kon uitstellen. Uit studioarchief blijkt dat producent Hal B. Wallis altijd al Bogart wilde casten in de rol.
  
• De beroemde door John F. Kennedy gesproken woorden "Ich bin ein Berliner" zijn Standaardduits voor "Ik ben een Berlijner." Volgens een broodjeaapverhaal betekende de zin dankzij het gebruik van het onbepaald lidwoord ein, dat hij zei dat hij een Berlinerbol was en dat de Berlijnse bevolking dit een grappige fout zou hebben gevonden. Echter, in het Duits wordt het woord Berliner niet vaak gebruikt om te verwijzen naar de Berliner Pfannkuchen; die worden normaal gesproken ein Pfannkuchen genoemd.
• De Afro-Amerikaanse geleerde en activist W.E.B. Du Bois heeft nooit zijn Amerikaans burgerschap herroepen toen hij in Ghana woonde, vlak voordat hij stierf, zoals vaak wordt gesteld. In begin 1963, dankzij zijn lidmaatschap van de Communistische Partij en steun aan de Sovjet-Unie, weigerde het State Department zijn paspoort te vernieuwen toen hij in Ghana was om de ontwikkeling van de Encyclopedia Africana te overzien. Na het verlaten van de ambassade, zei hij zijn burgerschap te willen opzeggen uit protest. Hij nam wel het Ghanese burgerschap aan, maar begon nooit de officiële procedure om zijn Amerikaans burgerschap te herroepen en mogelijk had hij daar nooit daadwerkelijk de intentie toe.
• Toen barvrouw Kitty Genovese werd vermoord vlak voor haar appartement in Queens, New York in 1964, stonden er niet 37 buren naar te kijken zonder iets te doen en pas na haar dood de politie te bellen, zoals oorspronkelijk werd gemeld door The New York Times, waar door mensen boos op werd gereageerd. Later werd duidelijk dat het politieverslag waar de Times zich op had gebaseerd onjuist was, dat Genovese op twee verschillende locaties werd aangevallen en dat, hoewel veel getuigen de aanval hoorden, zij daar slechts korte stukken van meekregen en daardoor niet doorhadden wat er gebeurde. Slechts zes of zeven mensen bevestigden dat ze wat hadden zien gebeuren. Sommigen belden de politie; één iemand die niet had gebeld zei "Ik wilde er niet bij betrokken raken", een houding die later werd toegeschreven aan alle bewoners in de buurt die de aanval hadden gehoord of gezien.
• De Rolling Stones waren niet Sympathy for the Devil aan het spelen tijdens het Altamont Free Concert in 1969 toen Meredith Hunter dood werd gestoken door een lid van de lokale Hells Angels, die zich voordeed als beveiliger. Het incident dat uiteindelijk leidde tot de dood van Hunter begon weliswaar tijdens het nummer, waardoor het concert even stilgelegd werd, maar het eindigde pas toen de band Under My Thumb speelde. De misvatting ontstond door onjuiste berichtgeving door Rolling Stone.
• Hoewel een architectuurmagazine het complex voor de constructie omschreef als "het beste appartementencomplex van het jaar", heeft het Pruitt-Igoe-complex in St. Louis, Missouri, in de Verenigde Staten, nooit prijzen gewonnen voor het ontwerp. Het complex wordt gezien als belichaming van de mislukking van stadsvernieuwing in de vroege jaren 1970. Hetzelfde architectenbureau had wel een prijs gewonnen voor een ander gebouw in St. Louis, dat mogelijk is verward met Pruitt–Igoe.
• Hoewel de Hotline Wahington-Moskou vaak de "rode telefoon" wordt genoemd, was dit nooit een telefoon en werden er ook nooit rode telefoons gebruikt. De eerste versie van de hotline maakte gebruik van teleprinters en werd in 1988 vervangen door faxmachines. Sinds 2008 is de hotline een beveiligde computerverbinding, waarmee de twee landen e-mails kunnen uitwisselen. Verder verbindt de hotline het Kremlin met het Pentagon, niet het Witte Huis.
• Benjamin Franklin heeft nooit voorgesteld om de zomertijd in te voeren. In Europa werden in de 18de eeuw niet eens precieze schema's bijgehouden.