TP-bekabeling/Bekabeling

Uit Wikibooks
(Doorverwezen vanaf UTP-bekabeling/Bekabeling)
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Opbouw[bewerken]

USB Twisted Pair.svg

Een twisted pair kabel bestaat, zoals de naam het al zegt, uit "getwiste" (om elkaar gedraaide) draadparen. Deze draadjes kunnen bestaan uit een koper-, ijzer- of aluminiumkern. Een combinatie kan ook. Als koper van een UTP-kabel heb je het liefst koper, omdat deze de beste resultaten geeft. Let dus op welke kabel je koopt, want goedkoop kan duurkoop blijken.[1]

Op zo'n kabel moet een connector geplaatst worden. Als er niet veel kabel vereist is, is het beter om kant-en-klare kabels te kopen. Dan hoef je niet te investeren in een tang, ben je zeker dat de kabels werken en ben je weinig tijd verloren. Wil je toch de kabel zelf afmonteren, dan leer je hoe dit te doen in het Wikibook "Connectoren plaatsen".

Waarom getwist?[bewerken]

Waarom bestaat een UTP-kabel uit getwiste draadparen? Het komt omdat de signalen op een netwerkkabel verstoord kunnen worden:

  • Bij een FM-radio heb je een antenne die de FM-signalen opvangt, zodat je naar de radio kan luisteren. Een TP-kabel is in feite ook een antenne die deze FM-signalen opvangt. Deze FM-signalen zijn ongewenst en kunnen de signalen op de TP-kabel verstoren. Zo zijn er nog andere draadloze signalen die voor de TP-kabel storingen zijn. Mogelijks heb je het ontvangen van een SMS al "gehoord" in jouw luidsprekers.
  • Iedere geleider waar een stroom doorheen loopt, wekt een elektromagnetisch veld op, die het signaal op de TP-kabel kan verstoren. Zo ligt een TP-kabel vaak in dezelfde kabelgoot als de elektriciteitskabel, of kan het ene kabeltje van de TP-kabel een storing geven op een ander kabeltje.

Er moet dus iets op gevonden worden om de kabel zo ongevoelig mogelijk te maken voor zulke storingen. Een netwerk werkt namelijk met kleine spanningen en is dus extra gevoelig voor storingen. Men maakt hiervoor gebruik van een "gebalanceerd circuit". Als je een signaalspanning wil detecteren, moet je altijd een referentie hebben. Als men zegt "op een stopcontact staat 230 V", dan bedoelt men eigenlijk: "het spanningsverschil tussen de beide draden van het stopcontact bedraagt 230 V". Dit is te vergelijken met de werking van een hevel: als het ene waterniveau op 50 cm staat en het andere op 20 cm is er waterdruk. Als het waterniveau allebei op 35 cm staat, is er geen waterdruk meer.

Stel dat de storing komt van een kabel op 230 V, dan zal deze een elektromagnetische storing geven, voorgesteld door de pijl op onderstaande tekening. Als de draden niet getwist zijn, dan zal de storing het grootst zijn op de kabel het dichtst bij de stoorzender. Bijgevolg wordt aan de ene kant van de kabel een ander spanningsverschil gemeten, dan is verstuurd (voor het gemak zijn ronde getallen gebruikt).

UTP-noTwists.png

Om deze invloeden te vermijden wordt er bij iedere draad een referentiedraad gevoegd. Deze vormen dus de draadparen. Omdat deze draden getwist zijn, zijn ze gemiddeld genomen evenveel blootgesteld aan een eventuele storingsbron. Omdat de inwerking op beide draden gebeurt, zal de spanning in beide draden dus evenveel dalen/stijgen. Het verschil in spanning tussen beide draden nog steeds even groot!

UTP-twisted.png

Bij kabels die niet getwist zijn zullen storingen (de overspraak) een veel groter effect op hebben op slechts één draad. Hierdoor wordt het spanningsverschil beïnvloed en dit kan tot gevolg hebben dat het originele signaal onbruikbaar is geworden. Als je de aanbevelingen bij UTP volgt, dan kan deze zonder problemen zijn signaal 100 meter ver vervoeren.

Soorten kabel[bewerken]

Wikimedia Commons Meer afbeeldingen over dit onderwerp vindt u in Categorie Twisted-pair cables op Wikimedia Commons

UTP versus STP of FTP[bewerken]

Bij een twisted pair-netwerk kan je een combinatie hebben van onderstaande twisted pairs[2], bestaande uit 4 draadparen (8 draden dus). Ieder draadpaar bestaat uit een "kleur" en een bijhorende "witte" draad.

  • Een UTP-kabel is unshielded en biedt dus geen extra bescherming tegen elektromagnetische storing (uitgezonderd de twists, zie eerder). In normale gevallen is standaard UTP goed genoeg. Het is het belangrijkste type kabel voor telefonie en wordt vaak gebruikt voor computernetwerken.
  • STP (Shielded Twisted Pair) of FTP (Foiled Twisted Pair), zorgen voor een betere afscherming en zijn dus minder storingsgevoelig, maar ook duurder. De bescherming kan toegepast worden op individuele paren of op een collectie van paren. Soms zal men een netwerk waar zowel UTP, als STP/FTP wordt gebruikt verkeerdelijk ook aangeven als een UTP-netwerk.

De categorieën[bewerken]

UTP CAT5.jpg

UTP-bekabeling is ingedeeld in verschillende categorieën. Deze categorieën zijn eigenlijk een maat voor de kwaliteit. Hoe hoger de categorie, hoe sneller je gegevens via deze kabel kan sturen. De categorie staat steeds op de kabel afgebeeld: voluit, CAT X, of een grote C met daarin een nummertje. Een hogere categorie van kabel kan men ook gebruiken voor een toepassing van een lagere categorie, maar niet omgekeerd. Men kan dus een Cat 6 kabel gebruiken voor 100BASE-TX, maar geen Cat 5 voor 10GBASE-T.

Ter info enkele verschillende categorieën:

Categorie Constructie Typisch gebruik
Cat 5; Cat 5e[3] UTP 100BASE-TX, 1000BASE-T
Cat 6 UTP 10GBASE-T (10-Gigabit Ethernet)
Cat 6A F/UTP, U/FTP 10GBASE-T
Cat 7 F/UTP, U/FTP 10GBASE-T Ethernet of POTS/CATV/1000BASE-T over enkele kabel
Cat 8.2 S/FTP, F/FTP 40GBASE-T Ethernet or POTS/CATV/1000BASE-T over enkele kabel
Cat5e- en cat6-netwerkkabels gaan snelheden tot 5Gbit/s ondersteunen
Om hogere snelheden te halen kan het te duur blijken om én kabels én netwerkapparatuur te moeten upgraden. Dus heeft men gezocht naar mogelijkheden om over de bestaande Cat 5e en Cat 6 kabels sneller data te versturen. Enkel een upgrade van de netwerkapparatuur zou dan nodig zijn.

(nl) Cat5e- en cat6-netwerkkabels gaan snelheden tot 5Gbit/s ondersteunen. tweakers.net (2016-09-29).


Soepel versus stug[bewerken]

Je hebt soepele kabels (en: stranded cable), bv. bij gebruik van een wandcontactdoos naar netwerkkaart. Deze is gemakkelijk in gebruik en kan vaak worden op- of afgerold, zonder snel te breken. Voor gebruik van wandcontactdoos naar wandcontactdoos wordt vaak een stugge kabel (en: solid cable) gebruikt.

Speciale bekabeling[bewerken]

Er is ook nog speciale bekabeling voor uitzonderlijke gevallen, bv.:

  • kabel die goed tegen ultra-violet licht kan (voor buiten)
  • kabel met een bescherming tegen knaagdieren
  • kabel met een stalen draad erin (aerial kabel, om over een weg o.i.d. te hangen)

Power over Ethernet[bewerken]

Wireless LAN access point, gevoed door een PoE splitter

Power over Ethernet of PoE/PoE+ is een technologie om spanning en data te leveren over een standaard twisted pair-kabel in een Ethernetnetwerk. De technologie wordt gebruikt om netwerkapparatuur zoals VoIP-telefoons, webcams, hubs, antennes voor draadloze netwerken en zeer kleine computers zoals ingebedde systemen van stroom te voorzien. Gelet op het beperkte vermogen dat een netwerkkabel kan overbrengen, is deze techniek niet haalbaar voor grotere verbruikers zoals servers of werkstations. Het gebruik van PoE maakt een extra voedingsadapter overbodig. Dit is vooral handig als het netwerktoestel ingezet moet worden op een plaats waar stroomvoorziening via het stopcontact moeilijk haalbaar is.

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Hoe herken je slechte UTP kabel
  2. Bij een USB-kabel is het paar om het datasignaal te versturen ook getwist.
  3. Cat 5e (extended) is eigenlijk goede Cat 5 kabel.
Informatie afkomstig van http://nl.wikibooks.org Wikibooks NL.
Wikibooks NL is onderdeel van de wikimediafoundation.