Spinoza Ethica/Deel 4: verschil tussen versies

Naar navigatie springen Naar zoeken springen
215 bytes toegevoegd ,  2 jaar geleden
→‎Voorwoord: indeling
(→‎Voorwoord: indeling)
 
==Voorwoord==
(Commentaar: dit is een samenvatting met een indeling die niet van Spinoza, maar van de samensteller van dit wikiboek afkomstig is.)
De menselijke machteloosheid om de emoties de baas te worden noem ik slavernij (Latijn:''Servitus''). De mens die ten proii valt aan zijn emoties leeft niet naar eigen wil en ook niet naar zijn lot. De oorzaak en het goede en kwade in emoties, wil ik hier uitleggen. Men noemt iets volmaakt, bijvoorbeeld een huis, als het is uitgevoerd zoals het bedoeld was. Van alles noemt men volmaakt of onvolmaakt, ook in de Natuur, als het niet overeenstemt met de voorstelling, alleen de Natuur kan niet falen. "God" of de Natuur heeft geen doel of bedoeling ([[Spinoza Ethica/Deel 1#Aanhangsel: Vooroordeel over de noodzakelijkheid|Aanhangsel Deel 1]]), maar handelt uit noodzakelijkheid. Wat men een doeloorzaak noemt, is de menselijke Begeerte als begin(punt), bijvoorbeeld "bewoning" als doeloorzaak (Latijn: ''finalis causa'') van huizenbouw. Mensen zijn zich wel bewust van hun verlangens, maar niet van de oorzaken van die verlangens. (On)volmaaktheid is een idee (vorm van Denken). Als we eigenschappen als "begrensdheid", "eindigheid", "onvermogen" toeschrijven, lijkt het of de Natuur een gebrek heeft.
===(De mens is door onbegrip een slaaf van zijn emoties)===
De menselijke machteloosheid om de emoties de baas te worden noem ik slavernij (Latijn:''Servitus''). De mens die ten proiiprooi valt aan zijn emoties leeft niet naar eigen wil en ook niet naar zijn lot. De oorzaak en het goede en kwade in emoties, wil ik hier uitleggen. Men noemt iets volmaakt, bijvoorbeeld een huis, als het is uitgevoerd zoals het bedoeld was. Van alles noemt men volmaakt of onvolmaakt, ook in de Natuur, als het niet overeenstemt met de voorstelling, alleen de Natuur kan niet falen. "God" of de Natuur heeft geen doel of bedoeling ([[Spinoza Ethica/Deel 1#Aanhangsel: Vooroordeel over de noodzakelijkheid|Aanhangsel Deel 1]]), maar handelt uit noodzakelijkheid. Wat men een doeloorzaak noemt, is de menselijke Begeerte als begin(punt), bijvoorbeeld "bewoning" als doeloorzaak (Latijn: ''finalis causa'') van huizenbouw. Mensen zijn zich wel bewust van hun verlangens, maar niet van de oorzaken van die verlangens. (On)volmaaktheid is een idee (vorm van Denken). Als we eigenschappen als "begrensdheid", "eindigheid", "onvermogen" toeschrijven, lijkt het of de Natuur een gebrek heeft.
 
===(Goed en kwaad)===
Goed en kwaad zijn denkwijzen (begrippen, Latijn: ''cogitandi modi'') die we bedenken om dingen te vergelijken, maar ze zeggen niets van de dingen zelf. Zo kan muziek goed zijn voor iemand die weemoedig (Latijn: ''Melancholicus'') is, en slecht voor een treurende en neutraal voor een dove. Toch hebben we de woorden "goed" en "kwaad" nodig en ik zal onder "goed" iets verstaan, dat een middel is om een ideaal van de menselijke aard (Latijn: ''naturae humanae exemplar'') te benaderen, en "slecht (kwaad)" wat ons belemmert naar dit ideaal te werken. Mensen zijn (on)volmaakter naar mate ze (minder of) meer dit ideaal benaderen. Als iemand volmaakter wordt, verandert zijn wezen of bestaansvorm niet (een paard sterft als het een mens of insect wordt), maar zijn vermogen tot handelen uit eigen aard neemt wel toe. Volmaaktheid is in het algemeen het wezen van ieder ding, ongeacht zijn duur. De duur van dingen kan niet uit hun wezen worden afgeleid. Elk ding blijft volharden door de kracht die het liet ontstaan, ongeacht de (on)volmaaktheid ervan.
 
2.767

bewerkingen

Informatie afkomstig van https://nl.wikibooks.org Wikibooks NL.
Wikibooks NL is onderdeel van de wikimediafoundation.

Navigatiemenu