Maatschappijleer/Referentiekader maatschappijleer/Pluriforme samenleving

In een pluriforme samenleving wonen mensen met verschillende culturen en leefstijlen naast elkaar.

In Nederland is op veel plaatsen sprake van culturele diversiteit. Mensen met verschillende denkbeelden, overtuigingen en gedragingen werken samen en leven samen.

Groepen met een sterk wij-gevoel kunnen zich afzetten tegen de dominante cultuur of andere groepen. Dit kan polarisatie tot gevolg hebben. Maar ook individualisering kan een oorzaak zijn van verminderde sociale cohesie. En radicalisering kan leiden tot extremisme: een vijandige houding richting andersdenkenden.

Emancipatie kan plaatsvinden in groepen die ongelijk behandeld worden. Als de emancipatie slaagt, verandert dit ook de waarden en normen van de samenleving als geheel.

In ons land proberen we te zorgen voor een goede integratie en we streven naar een inclusieve samenleving. Het verzorgen van principes als tolerantie en respect is hierbij van groot belang.

Begrippen

71. culturele diversiteit: er bestaan veel verschillende subculturen en levensstijlen in de samenleving

72. wij-gevoel: het gevoel dat je bij elkaar hoort

73. polarisatie: grote tegenstellingen maken dat mensen en groepen tegenover elkaar komen te staan

74. individualisering: er is een ontwikkeling waarbij mensen steeds meer hun eigen keuzes maken

75. radicalisering: als denkbeelden en gedrag ingaan tegen de waarden van de democratische rechtsstaat

76. emancipatie: de strijd voor gelijke rechten en gelijke behandeling

77. integratie: als nieuwkomers deel uit gaan maken van de samenleving door wederzijdse aanpassing

78. inclusieve samenleving: een samenleving waarin iedereen kan en mag meedoen

79. tolerantie: accepteren dat mensen anders zijn dan jij

80. respect: anderen in hun waarde laten

Doelen

☐ Leg uit wat sociale cohesie en wij-gevoel met elkaar te maken hebben

☐ Leg uit wat we bedoelen met polarisatie, geef ook een voorbeeld
☐ Leg uit wat we bedoelen met complottheorieën en geef voorbeelden

☐ Leg uit wat we bedoelen met individualisering en wat dit te maken heeft met keuzestress
☐ Geef voorbeelden van culturen waarin individualisering minder belangrijk is

☐ Leg uit wat we bedoelen met emancipatie

☐ Leg aan de hand van voorbeelden uit wat we bedoelen met tolerantie
☐ Leg aan de hand van voorbeelden uit wat we bedoelen met respect
☐ Leg uit wat het verschil is tussen tolerantie en respect

☐ Leg uit waarom we Nederland een pluriforme samenleving noemen
☐ Geef voorbeelden van kenmerken van een pluriforme samenleving in Nederland
☐ Benoem en beschrijf het verschil tussen de dominante cultuur en subculturen
☐ Leg uit wat we bedoelen met integratie en geef hiervan een concreet voorbeeld
☐ Geef voorbeelden van manieren waarop mensen integreren in de Nederlandse samenleving
☐ Benoem en beschrijf wat assimilatie inhoudt en hoe dit zich verhoudt tot integratie
☐ Leg uit wat segregatie betekent en welke gevolgen dit kan hebben voor de samenleving
☐ Leg uit wat een etnische subcultuur is en hoe deze zich uit in gewoonten of taal
☐ Geef voorbeelden van culturele verschillen die kunnen leiden tot misverstanden
☐ Benoem en beschrijf wat cultuurrelativisme inhoudt en waarom het belangrijk is in een diverse samenleving
☐ Leg uit wat cultuuruniversalisme betekent en geef een voorbeeld van een universele waarde
☐ Geef voorbeelden van hoe culturele diversiteit zichtbaar is in het dagelijks leven
☐ Leg uit wat discriminatie inhoudt en hoe het voorkomt in een pluriforme samenleving
☐ Geef voorbeelden van institutioneel racisme en leg uit waarom dit moeilijk aan te pakken is
☐ Benoem en beschrijf het verschil tussen directe en indirecte discriminatie
☐ Leg uit wat etnocentrisme is en hoe dit tot conflicten kan leiden
☐ Geef voorbeelden van tolerantie en leg uit waarom dit belangrijk is in een diverse samenleving
☐ Leg uit wat respect inhoudt en hoe dit verschilt van tolerantie
☐ Benoem en beschrijf het verschil tussen wij-gevoel en sociale cohesie
☐ Geef voorbeelden van situaties waarin polarisatie optreedt in de samenleving
☐ Leg uit wat we bedoelen met een inclusieve samenleving en waarom dit wordt nagestreefd
☐ Geef voorbeelden van hoe media invloed hebben op beeldvorming in een pluriforme samenleving
☐ Benoem en beschrijf wat een stereotype is en hoe dit tot vooroordelen kan leiden
☐ Leg uit wat een complottheorie is en geef voorbeelden die in de samenleving circuleren
☐ Geef voorbeelden van de gevolgen van complotdenken voor vertrouwen in de samenleving
☐ Leg aan de hand van een voorbeeld uit wat we bedoelen met individualisering
☐ Benoem en beschrijf hoe individualisering kan leiden tot meer keuzestress
☐ Geef voorbeelden van culturen waarin het collectief belangrijker is dan het individu
☐ Benoem en beschrijf wat emancipatie betekent en geef voorbeelden uit de geschiedenis
☐ Leg uit hoe emancipatiebewegingen bijdragen aan een rechtvaardigere pluriforme samenleving

Zie ook