Maatschappijleer/Referentiekader maatschappijleer/Burgerschap

Burgerschap gaat over hoe mensen deel uit maken van een samenleving en hoe ze deze vormgeven.

In onze samenleving zijn er veel verschillen tussen mensen. Toch zijn de meeste inwoners het eens over de basiswaarden in Nederland. Deze waarden zijn: vrijheid, gelijkwaardigheid en solidariteit.

Wereldwijd hebben landen de UVRM ondertekend waarin de basisrechten voor ieder mens staat omschreven.

Doordat we in een mediasamenleving leven, is er op school en vanuit de overheid veel aandacht voor digitaal burgerschap.

Bij maatschappelijke vraagstukken probeert de overheid oplossingen te vinden. Dit is nooit eenvoudig en meestal lukt dit alleen als burgers betrokken zijn en besluiten steunen.

Je kunt op allerlei manieren zelf invloed uitoefenen op de samenleving. Bijvoorbeeld door lid te worden van een actie- of belangengroep maar ook door zelf politiek actief te worden.

Begrippen

91. basiswaarden: in Nederland mag je zijn wie je wilt zijn, je hebt dezelfde rechten en plichten als iedereen en je houdt rekening met anderen

92. vrijheid: je bent vrij om te doen en zeggen wat je wilt binnen de grenzen van de wet

93. gelijkwaardigheid: iedereen heeft recht op een gelijke behandeling en discriminatie is verboden

94. solidariteit: mensen houden houden rekening met elkaar en helpen een ander als dit nodig is

95. UVRM: Universele Verklaring voor de Rechten van de Mens

96. mediasamenleving: voor bijna alles wat we doen, hebben we media nodig

97. digitaal burgerschap: het bewust en verstandig omgaan met internet en sociale media

98. maatschappelijk vraagstuk: een ongewenste situatie in de samenleving waarbij de overheid betrokken is

99. betrokkenheid: de mate van tijd, aandacht, werk en moeite die iemand over heeft voor een onderwerp of zaak

100. invloed: het veroorzaken van een verandering in een situatie

Doelen

☐ Leg uit waar burgerschap over gaat
☐ Leg uit wat een basiswaarde is
☐ Noem de drie basiswaarden in Nederland
☐ Benoem en beschrijf wat we bedoelen met de basiswaarde vrijheid
☐ Benoem en beschrijf wat we bedoelen met de basiswaarde gelijkwaardigheid
☐ Benoem en beschrijf wat we bedoelen met de basiswaarde solidariteit
☐ Geef voorbeelden van basiswaarden in de Grondwet
☐ Geef voorbeelden van basiswaarden in internationale verdragen
☐ Vertel wat de UVRM is
☐ Geef voorbeelden van basiswaarden in de UVRM

☐ Leg uit hoe de grenzen van vrijheid bepaald worden
☐ Leg uit waarom het soms nodig is om uitzonderingen te maken op het principe van gelijke behandeling
☐ Leg uit hoe rondom het principe van solidariteit spanningen kunnen ontstaan

☐ Benoem en beschrijf wat we bedoelen met het begrip mediasamenleving
☐ Geef voorbeelden van positieve effecten van sociale media
☐ Geef voorbeelden van negatieve effecten van sociale media

☐ Benoem en beschrijf welke belangen opvoeders hebben bij het gebruik van sociale media
☐ Benoem en beschrijf welke belangen bedrijven hebben bij het gebruik van sociale media
☐ Benoem en beschrijf welke belangen de overheid heeft bij het gebruik van sociale media
☐ Benoem en beschrijf welke belangen scholen hebben bij het gebruik van sociale media

☐ Leg uit wat we bedoelen met digitaal burgerschap

☐ Noem kenmerken van een maatschappelijk vraagstuk

☐ Leg het verschil uit tussen betrokkenheid en invloed

☐ Geef voorbeelden van hoe mensen deelnemen aan de samenleving
☐ Geef voorbeelden van hoe mensen invloed hebben op de samenleving
☐ Geef voorbeelden van hoe men met verschillen tussen mensen omgaat in de samenleving

Zie ook