Jane Austen/Biografie van Jane Austen

Jane Austen (1775-1817) was een Engelse romanschrijfster. Haar romantische fictie, die zich afspeelde onder de landadel, bezorgde haar een plaats als een van de meest gelezen schrijvers in de Engelse literatuur. Haar inzichtelijke sociale commentaren en scherpe karakterobservaties spreken lezers nog steeds aan.
Vroege leven en gezin
[bewerken]Jane Austen werd geboren op 16 december 1775 in Steventon, Hampshire, in Engeland. Haar vader, dominee George Austen, was daar geestelijke en leraar, en haar moeder, Cassandra Leigh Austen, kwam uit een voornaam milieu. Jane was het zevende van acht kinderen, met zes broers en een oudere zus, Cassandra, die haar hele leven haar beste vriendin bleef. Noch Jane, noch Cassandra trouwde ooit. De Austens vormden een hecht en intellectueel stimulerend gezin, waarbij beide ouders leergierigheid en creativiteit aanmoedigden. Haar vader had een uitgebreide bibliotheek, wat sterk bijdroeg aan haar zelfstudie, en ook familietheater speelde een rol bij de vorming van haar vroege schrijfstijl.
Opleiding
[bewerken]Hoewel Jane voornamelijk thuis onderwijs kreeg, bezocht ze samen met haar zus Cassandra korte tijd kostscholen in Oxford, Southampton en Reading. Deze formele schoolperiodes waren kort vanwege financiële beperkingen en een ziekte die de meisjes opliepen. Desondanks vormden haar uitgebreide leeservaring en de intellectuele omgeving van haar thuis een rijke basis voor haar literaire ontwikkeling.
Literaire carrière
[bewerken]Austens literaire leertijd begon in haar tienerjaren. Haar vroegst bekende geschriften, gezamenlijk de "Juvenilia" genoemd, dateren van rond 1787 en bestaan uit komische verhalen, gedichten en toneelstukken. Begin twintig begon ze met het schrijven van romans die later tot haar beroemdste werken zouden behoren.
Haar eerste volwassen werk, Lady Susan, een novelle in briefvorm, werd rond 1794 geschreven. Tussen 1795 en 1799 voltooide ze de eerste versies van Sense and Sensibility (oorspronkelijk "Elinor and Marianne"), Pride and Prejudice (oorspronkelijk "First Impressions") en Northanger Abbey (oorspronkelijk "Susan"). Hoewel haar vader in 1797 probeerde "First Impressions" te publiceren, werd het afgewezen.
Na een periode van familieverhuizingen, onder andere naar Bath en Southampton, en de dood van haar vader in 1805, vestigden Austen, haar moeder en Cassandra zich in 1809 in Chawton, Hampshire. Deze periode markeerde een hernieuwde focus op haar schrijven.
Latere leven en dood
[bewerken]Jane Austens gezondheid begon rond 1816 te verslechteren. Ze bleef schrijven en begon aan Sanditon, maar kon het niet afmaken. In mei 1817 verhuisde ze met Cassandra naar Winchester om dichter bij medische zorg te wonen. Ze stierf op 18 juli 1817 op 41-jarige leeftijd. De precieze oorzaak van haar dood is onderwerp van discussie, met theorieën als de ziekte van Addison of lymfoom. Ze werd begraven in de kathedraal van Winchester.
Nalatenschap
[bewerken]Jane Austen wordt nu beschouwd als een van de grootste romanschrijvers in de Engelse literatuur. Haar werk is nooit uit druk geweest en wordt nog steeds veelvuldig gelezen, bestudeerd en verfilmd. Haar humor, karakterontwikkeling en maatschappijkritiek oefenden sterke invloed uit op latere romanschrijvers.
Belangrijkste gepubliceerde romans
[bewerken]- Sense and Sensibility (1811)
- Pride and Prejudice (1813)
- Mansfield Park (1814)
- Emma (1815)
- Northanger Abbey (postuum gepubliceerd in 1817)
- Persuasion (postuum gepubliceerd in 1817)
Al haar romans werden aanvankelijk anoniem gepubliceerd, alleen met toeschrijving aan "A Lady" of met verwijzing naar haar eerder gepubliceerde werken. Haar broer Henry trad vaak op als bemiddelaar tussen haar en haar uitgevers.