Franse literatuurgeschiedenis/Hedendaagse Franse poëzie

Onder hedendaagse (Franse) poëzie wordt alle recente poëzie verstaan, vanaf ongeveer de jaren 1950 tot heden. Het gaat dus niet om een literaire stroming, maar een literatuur die wordt gedefinieerd door de periode: hedendaags, dat wil zeggen behorend tot de huidige tijd. Hedendaagse poëzie wordt gekenmerkt door het veelvuldig gebruik van vrije verzen en vormen. "Moderne poëzie" is ouder: ze vormt een breuk met de zogenaamde "klassieke poëzie", maar is, net als alles wat in algemenere zin modern is, moeilijker te definiëren.

De hedendaagse Franse poëzie biedt een rijk en gevarieerd panorama, waarin nieuwe vormen, thema's en taalkundige experimenten worden verkend. Sinds de 20e eeuw heeft zij zich ontwikkeld onder invloed van verschillende stromingen, zoals het surrealisme, het klankdicht en meer recentelijk digitale of podium (performance)-poëzie.

Kenmerken

Formeel experimenteren: Veel dichters spelen met lay-out, ritme en klank, beïnvloed door klank- en visuele poëzie (Christian Prigent, Anne-Marie Albiach, Valère Novarino, Jean Daive).
Vermenging van genres: de grens tussen poëzie en proza vervaagt steeds meer. Sommige teksten zijn gebaseerd op essays, verhalen of zelfs de geesteswetenschappen.
Engagement en politiek: veel dichters snijden maatschappelijke thema's aan, zoals ecologie, feminisme, migratie en ongelijkheid.
Invloed van het digitale: sinds de opkomst van internet publiceren sommige dichters online. Ze onderzoeken door de computer gegenereerde poëzie en interactie met de lezer.

Stromingen

Hedendaagse poëzie kan worden samengevat in drie stromingen:

De poëzie van het alledaagse leven, waarbij de nadruk ligt op alledaagse elementen om hun buitengewone karakter naar voren te brengen. Jacques Prévert belichaamt in zijn bundel Paroles deze poëzie van het alledaagse leven.
Avant-gardepoëzie is vrij hermetisch. De auteurs werken aan de betekenis en de verhulling daarvan, wat het lezen complex maakt. Een groep kunstenaars werkte aan deze avant-gardistische poëzie in het tijdschrift Tel Quel. Een van de bekendste is de dichter en filosoof Philippe Beck.
La poésie à contrainte ('Beperkte poëzie') uitgevonden door OuLiPo (Ouvroir de littérature potentielle; Werkplaats van Potentiële Literatuur), een artistieke beweging gecreëerd door schrijvers en wiskundigen. Oulipo richt haar aandacht op het tegenovergestelde door wiskundige nauwkeurigheid te mengen met poëzie. De groepsleden dagen elkaar regelmatig uit. Tot deze groep behoren onder meer Jacques Roubaud en Raymond Queneau. Jacques Roubaud schreef onder andere Quelque chose noir, een dichtbundel waarin hij speelt met vaste vormen. Queneau componeert sonnetten met een beperkt aantal verzen. Door zijn verzen te combineren ontstaat een veelheid aan verschillende sonnetten. Deze poëzie heeft dus een speelse dimensie.

Andere dichters die niet exact tot deze stromingen kunnen worden gerekend zijn onder meer Yves Bonnefoy, Claude Roy, Victor Segalen, Jacques Réda.

Tot besluit

Hedendaagse poëzie is in Frankrijk nog steeds grotendeels onbekend en er zijn maar weinig mensen die een auteur uit de 21e eeuw kunnen noemen. Dat komt vooral door de media, die er nauwelijks aandacht aan besteden, en door het feit dat het onderwijs zich nog steeds beperkt tot de grote klassiekers. Toch is de hedendaagse Franse poëzie springlevend, aangestuurd door honderden kleine uitgeverijen en een veelheid aan evenementen. Ook al ligt ze niet in de boekhandels, gebruikt ze hedendaagse wegen om gehoord en gelezen te worden zoals blogs, websites, markten, enz.

Binnen de hedendaagse Franse poëzie nemen vrouwen een prominente plaats in. Valérie Rouzeaus "Pas revoir", dat zij schreef na de dood van haar vader in 1999, werd in verschillende talen vertaald. Rim Battal wordt beschouwd als de dichter van intimiteit en vrouwelijkheid. Ook Sophie Martins eerste boek “Classés sans suite”, een verhaal in versvorm over haar romantische teleurstellingen, werd zeer goed ontvangen.

Ondanks de verscheidenheid aan stijlen hebben al deze dichters twee punten gemeen: de terugkeer naar de lyriek en naar de realiteit van de wereld in een taal waarin onderzoek en experiment centraal staan.