Amélie Nothomb/Autobiografische romans van Amélie Nothomb

Amélie Nothomb in 2015

Een aanzienlijk en zeer bekend gedeelte van het oeuvre van Amélie Nothomb is te beschouwen als autofictie of sterk autobiografisch geïnspireerde fictie. Ze gebruikt haar eigen levenservaringen – met name haar jeugd in Azië, haar werkervaringen in Japan en haar relatie met haar familie – als basis, maar vervormt deze vaak door overdrijving, humor en theatraal drama. Nothomb noemt haar werk soms "100% autobiografisch", maar tegelijkertijd zijn de verhalen gestileerd en theatraal. De grens tussen feit en fictie vervaagt. Ze gebruikt de naam 'Amélie' vaak voor haar hoofdpersonage, maar de gebeurtenissen worden vaak uitvergroot. Zelfs in boeken die niet direct over haar leven gaan (zoals Hygiène de l'assassin), zijn er vaak autobiografische elementen terug te vinden in de thematiek.

De autobiografische kern van haar werk is grofweg in te delen in twee categorieën:

1) De "Japanse" cyclus (autofictie)

Deze boeken richten zich op haar fascinatie voor Japan en haar traumatische of absurde ervaringen in het land:

• Stupeur et tremblements (Met angst en beven, 1999): Misschien wel haar beroemdste werk, waarin ze haar tijd als tolk bij een Japans bedrijf beschrijft.
• Ni d'Ève ni d'Adam (2007, verfilmd als Tokyo Fiancée in 2014): Beschrijft haar relatie met een Japanner en haar ervaringen in Japan na de gebeurtenissen uit Met angst en beven.
• Métaphysique des tubes (Metafysica der buizen, 2000): Beschrijft haar vroege jeugd in Japan en haar ontwikkeling van "levenloos object" tot mens.
• Le Sabotage amoureux (Vuurwerk en Ventilators, 1993): Vertelt over haar kinderjaren in het Chinese Peking.

2) De familie- en "honger"cyclus

Hierin onderzoekt ze haar identiteit, haar familiegeschiedenis en haar innerlijke belevingswereld:

• Biographie de la faim (Biografie van de honger, 2004): Een meer directe autobiografie over haar jeugd als dochter van een diplomaat, haar reizen en haar "honger" naar ervaringen en kennis.
• Premier sang (Bloedlijn, 2021): Een fictieve autobiografie geschreven vanuit het perspectief van haar overleden vader, Patrick Nothomb.
• Le Livre des soeurs (Het zusterboek, 2022): Over de relatie met haar zussen.
• Psychopompe (2023): Een recenter autobiografisch werk.
• Pétronille (2014): Over haar vriendschap met een andere schrijfster.

Naast deze autofictie schrijft ze ook puur fictieve, vaak fantastische of groteske romans, zoals Les Catilinaires (1995) of Journal d'Hirondelle (2006).