Wikijunior:Zonnestelsel/Uranus

Uit Wikibooks

Het zonnestelsel

Ons zonnestelsel (overzicht) Sterren - Zon Planeten en hun manen Mercurius - Venus Aarde - (Maan) Mars - Jupiter Saturnus - Uranus Neptunus Dwergplaneten en hun manen Pluto - Ceres - Eris Kometen - Planetoïdengordel Meteoroïde

Onder de laatste grote planetaire ontdekkingen is het beeld van de fijne atmosfeer van Uranus, samengesteld uit nevelachtige lagen, die afkomstig zijn van gasmengsels. Dankzij infraroodfilters kon men in valse kleuren in detail drie dergelijke lagen waarnemen. De infrarode beelden liggen aan de basis van informatie over de structuur van deze atmosfeer, die voornamelijk uit waterstof bestaat en daarnaast uit helium en methaan. De roodachtige kromme aan de rand van de planeet verraadt het bestaan van een fijne nevelachtige laag op grote hoogte. Deze laag is zo dun dat ze slechts zichtbaar is waar ze het "dichtst" is, namelijk aan de rand van de schijf. De geelachtige gebieden naar beneden toe vormen een tweede atmosferische laag. De blauwe laag is het diepste. Ze is vooral aan de bovenkant van de planeet te zien en wijst op een derde laag in de atmosfeer van Uranus…Volgens onderzoekers is ze zuiverder dan de twee andere.

De planeet werd in 1781 toevallig ontdekt door William Herschel. Achteraf bleek dat Uranus reeds enkele malen opgemerkt was, maar steeds als ster werd aanzien.
Vreemd is de grote helling van de rotatieas (98°), zodat deze haast samenvalt met het baanvlak. Hierdoor liggen de polen tientallen jaren in permanent zonlicht wat wel zeer eigenaardige seizoenen met zich brengt.

[bewerken] Atmosfeer

Toen Voyager 2 in 1986 Uranus passeerde, zag de planeet eruit als een egaal lichtblauwe schijf. Beeldverwerking bracht wolken van methaandruppeltjes aan het licht, die zeer diep in de dampkring liggen. Nadien is op het noordelijk halfrond de lente begonnen, na 20 jaar ijskoude winter, wat enorme stormen voor gevolg had. Het ontstaan en de evolutie van die stormen waren met de Hubbletelescoop goed te volgen. De winden waaien er met snelheden tot 200 m/s (720 km/h).

[bewerken] Inwendige

Het inwendige bestaat uit een centrale rotskern, omgeven door een enorme laag ijs met daarrond een dunne laag moleculaire waterstof. Uranus zendt, in tegenstelling tot Jupiter en Saturnus, geen extra energie uit.
De oriëntatie van het magnetisch veld is hoogst eigenaardig. De magnetische as maakt een hoek van 59° met de rotatieas en tevens vallen de middelpunten van beide assen niet samen.

De ringen en de manen van Uranus

[bewerken] Ringen

Het ringensysteem werd van op Aarde ontdekt via een sterbedekking. Het bestaat uit een tiental smalle ringen waarvan verschillende uit meerdere componenten bestaan en de meeste excentrisch zijn.

Een aantal manen van Uranus

[bewerken] Manen

Qua aantal gekende manen is Uranus ook een kampioen: 27 waaronder 5 grote (2006). De maantjes wentelen in het evenaarsvlak waardoor we ze, denk aan de helling van de rotatieas van de planeet, onder alle mogelijke hoeken waarnemen gedurende één omloop van Uranus rond de Zon. In 1985 waren het cirkels die we ze zagen beschrijven, in 2007 zullen het rechtlijnige op- en neergaande bewegingen zijn. Uranus bezit vijf onregelmatige manen.
Het maantje Miranda is wel zeer bizar. Het bestaat uit een uniek terrein met kraters, diepe valleien en ovaal- of trapezoïdaalvormige gebieden (coronae), gekenmerkt door reeksen donkere en lichte banden, kammen en steile hellingen. Zijn ze een gevolg van een onvoltooide differentiatie? Werden stijgende ijsmassa’s tijdens dit proces ingevroren? Of is na verbrijzeling door een grote inslag alles terug samengekit?

Miranda is een van de manen van Uranus

Oberon

Deze pagina is vrijgegeven onder de GNU Free Documentation License (GFDL) en nog niet onder CC-BY-SA. Klik hier voor meer informatie. Wilt u deze tekst gebruiken onder de Creative Commons CC-BY-SA licentie? Klik dan hier om te kijken van welke gebruikers u nog toestemming nodig heeft.