Wikijunior:Populaire wetenschap/Vuur
Uit Wikibooks
 |
Inhoud |
[bewerken] Inleidend feit
- De Aarde is 149,6 miljoen kilometer van de zon vandaan!
- Zure regen zou je eigenlijk beter zure depositie kunnen noemen!
[bewerken] Zonne-energie
De zon is de absolute bron van alle leven op aarde. Het is niet zomaar een lampje. Honderd lampjes van 60 watt geven evenveel licht als 1 vierkante centimeter zonoppervlak. Behoorlijk veel. Veel meer dan wij met z'n allen gebruiken. De energie van zonlicht is 15.000 keer de energiebehoefte van de hele wereld. Iedereen mag dus de energie benutten door zonnepanelen te gebruiken. Dan ben je minder afhankelijk van het elektriciteitsbedrijf. Als je heel zuinig bent met energie, krijg je eigenlijk gewoon geld van het elektriciteitsbedrijf omdat je energie levert. Binnen 15 jaar hebben de panelen zich terugverdiend. En met de stijgende energieprijzen zelfs nog eerder. Steeds vaker worden bij nieuwe huizen gelijk zonnepanelen ingebouwd. Dat scheelt dakbedekking en de zonnepanelen doen het het hele jaar door. Ook als er wolken voor de zon staan, werken de zonnepanelen. Dus ook in de winter wekken ze elektriciteit op.
Bovendien: olie en gas zijn er nu nog wel, maar worden steeds moeilijker om op te pompen. De zon is dan wel een ster van middelbare leeftijd, maar gelukkig is een 'zonneleven' behoorlijk lang. De komende 5 miljard jaar, zal hij het nog wel doen.
[bewerken] Naar de zon
De zon kun je ook gebruiken om de korste route te vinden naar de zon. Er wordt een reistijd-informatiesysteem getest in Den Haag. Stel je voor: de zon schijnt en je wil naar het strand van Scheveningen. Dan moet je dwars door de stad rijden door het drukke Den Haag. Daarom vertelt een groot informatiebord, hoe lang je erover doet als je een bepaalde route neemt. De sensoren die op een route staan, sturen hun informatie door naar de gemeente. En die zet het op een informatiebord aan het begin van de route. De automobilist kan dan kiezen of hij route A of B neemt.
Over een tijdje wordt deze informatie ook beschikbaar voor navigatiesystemen in auto's. Is handig, niet alleen voor jou, maar ook voor degene die de stad in goede banen moet leiden. Voor bijvoorbeeld de wethouder van verkeer is het heel nuttig om te beslissen welke verkeersmaatregelen hij moet nemen.
En wat helemaal leuk is, is dat de sensoren die alles in de gaten houden, op zonne-energie werken! De zon brengt je dus naar de zon, ook als het bewolkt is, stuurt het systeem je op de snelste manier door de stad.
[bewerken] Warmte uit de koude zee
In Scheveningen is er iets bijzonders aan de hand. De woningen worden verwarmd door water uit de Noordzee. Jawel! En een koelkast speelt hierbij een belangrijke rol. Een koelkast geeft namelijk ook warmte af. Dat merk je als je met je hand aan de achterkant voelt. Daar lopen buizen met verwarmde koelvloeistof. De warmte aan de binnenkant van de koelkast wordt namelijk als het ware weggezogen. Als je dit idee omdraait, dus dat je gebruik maakt van de warmte die je uit de koelkast wegtrekt, dan kun je een verwarming maken. Dat noemen we een warmtepomp. En die maakt gebruik van een oude natuurwet: warmte verplaatst zich vanzelf naar koudere plekken. Door koud zeewater in contact te brengen met koelvloeistof die nog kouder is, ontstaat warmte. Die koelvloeistof is van nature koud en zal al bij lage temperaturen verdampen. Ons zeewater is daar met ongeveer 10 graden al warm genoeg voor. Vervolgens wordt de damp samengeperst en daar komt dan warmte bij vrij. En die warmte wordt gebruikt om huizen te verwarmen.
[bewerken] Schone diesels
Scheepsmotoren zijn eigenlijk net zo vervuilend als dieselmotoren van auto's. Dieselauto's stoten wel 7 tot 10 keer zoveel roet uit als een benzineauto. En roet is slecht voor je longen. Gelukkig zijn er tegenwoordig roetfilters die de roetuitstoot behoorlijk beperken. Helaas is dit nog niet genoeg. Naast koolstofdioxide en roet stoten dieselauto's ook veel stikstofoxide uit. Ook stikstofoxide is schadelijk voor de gezondheid en vooral dieselmotoren stoten veel stikstofoxide uit. Ook daar is er hoop met een nieuwe techniek waarin de dieselmotor wordt gecombineerd met een filter en een speciale katalysator. Zo'n katalysator helpt de stikstofdioxide af te breken. Met een roetfilter en zo'n katalysator in je dieselauto, rij je veel schoner dan benzineautomobilisten. Helaas is autorijden ondanks dit alles nog altijd ongunstig voor het milieu. Maar er wordt nog altijd gezocht naar milieuvriendelijke oplossingen. En dat gaat tegenwoordig een stuk makkelijker dan vroeger.
[bewerken] Scantechnologie
Luchtvervuiling is anno 2009 een van de grootste milieuproblemen. Dat komt niet alleen door verkeer, maar ook door de industrie (bij. fabrieken). Om te weten hoe erg de lucht op verschillende plaatsen vervuild is, wordt gebruikgemaakt van scantechnologie, zoals een speciaal apparaatje wat de samenstelling van de buitenlucht scant. Deze techniek zul je op steeds meer plaatsen tegenkomen. Denk aan voetbalwedstrijden, met een pasje kun je parkeren en heel makkelijk doorlopen naar de tribune. Of is er op vliegvelden geen gedoe meer met paspoorten, maar is er alleen nog maar scantechnologie, die bijvoorbeeld je ogen, je stem en je gezicht herkent. Ook je bagage wordt sneller in het vliegtuig geladen. Deze technieken worden steeds preciezer. Dat zie je ook aan de kastjes die de luchtvervuiling meten. Vroeger waren ze gigantisch, tegenwoordig zijn ze heel klein.
[bewerken] Micro warmtekracht
Er wordt van alles aan gedaan om het milieu te verbeteren. Maar je kent de slogan misschien wel: een beter milieu begint bij jezelf. Met de microwarmtekrachtcentrale kun je dit doen. Behalve warmte maakt deze ketel ook elektriciteit. Bij warmtekracht gebruik je de warmte dus dubbel. Het principe stamt uit 1860. In de industrie wordt dit principe ook gebruikt. Sinds 1996 zijn ze in Petten bezig met een goed huishoudexemplaar. Net als bij een gewone cv-ketel, kun je de microwarmtekrachtcentrale gebruiken om je huis te verwarmen en warm te douchen. Je wordt zo wat milieuvriendelijker, want je verbruikt minder energie en je helpt mee het broeikaseffect te bestrijden.
[bewerken] Om uit te zoeken
- Heb jij ook zonnepanelen op je dak en zo nee, waarom niet?
- Hoe lang doet zonlicht erover om de aarde te bereiken?
- Hoeveel warmte geeft de koelkast bij jou thuis af?
- Wat was in 1769 de hoogste snelheid van de eerste stoomautomobiel?
- Zijn er nog meer toepassingen voor scantechnologie?
- Denk je, dat als de microwarmtekrachtcentrales op de markt komen, dat jij er ook één gaat gebruiken?
