Wikijunior:De geschiedenis van de Aarde/Vulkanen
Uit Wikibooks
|
||||
Vulkanen hebben ons veel geleerd van hoe de aarde er van binnen uitziet. Ongeveer tussen de 35 en 2900 km onder de grond ligt de aardmantel. Het is daar ongeveer 1500 graden warm. Verder is er veel druk door de massa van alles wat erop ligt en erop drukt. Maar er zijn streken waar wel gesmolten gesteente is. Dat gesteente heet magma. Soms komt magma naar ht aardoppervlak: een vulkaanuitbarsting. Onder een wolk van as stroomt het gesteende, wat dan lava heet, uit over het oppervlak.
Vulkanen hoeven niet alleen bergen te zijn. Maar het kan ook gewoon een gat in de grond zijn waardoor magma het oppervlak kan bereiken. Meer dan 60% van de vulkanen zie je niet, omdat ze op de bodem an de oceaan liggen. Er zijn op aarde ongeveer 1500 vulkanen, waarvan meer dan de helft geen activiteit meer heeft vertoond in de laatste 10.000 jaar. Wereldwijd barst er per jaar ongeveer 60 keer een vulkaan uit.
Niemand weet of een vulkaan echt is uitgedoofd. Hij kan duizenden jaren het niet doen en dan ineens uitbarsten. Bijvoorbeeld: in 1968 barstte de Arenal in Costa Rica plots uit. In 79 was het de Vesuvius die uitbarsste en Pompeii en Herculaneum werden volledig begraven onder het as. In 1802 was het de Tambora in Indonesië, in 1902 de Mont Pelée, die op een Caribisch eiland staat en de Mount St. Helens in het oosten van de Verenigde Staten barstte in 1980 na 123 jaar uit.
