Wikijunior:Computerzaken/Hardware
Uit Wikibooks
Inhoud |
[bewerken] Hardware en software
In de computerwereld hoor je vaak de termen hardware en software, maar wat betekend het en wat zijn de verschillen?
Software zijn alle programma's, de bits en bytes, de gegevens die over het internet verstuurd worden. Software kun je niet aanraken, omdat het eigenlijk niet meer dan informatie is.
Hardware kun je echter wel aanraken. Onder hardware verstaan we o.a. de monitor, toetsenbord, muis. Maar ook de computer zelf is ook hardware en ook de onderdelen die erin zitten, zoals de processor, harde schijf en grafische kaart.
Dit hoofdstuk gaat over de verschillende stukken hardware.
[bewerken] De computerkast
Het belangrijkste gedeelte van de computer is de computerkast met de onderdelen die erin zitten. De computerkast zelf doet niet veel. Het zorgt ervoor dat alle onderdelen die erin zitten vast zitten en beschermd worden. De onderdelen die in de computerkast zitten kunnen snel kapot gaan en staan, als de computer aan is, onder stroom. Dus de kast beschermt niet alleen de onderdelen, maar ook de mensen die erbij in de buurt zitten. Tegenwoordig, met snelle computers, produceren computers ook veel warmte en zijn er computerkasten speciaal ontworpen zodat de luchtstromen binnenin de kast voor een opitmale koeling zorgen.
Een computerkast bevat o.a. de volgende onderdelen:
- Een moederbord
- Een of meerdere processoren
- Een of meerdere reepjes werkgeheugen
- Een of meerdere harde schijven
- Een cd-rom of dvd-station
- Een grafische kaart
- Een voeding
- Diverse kabels die alle onderdelen aan elkaar aansluiten
[bewerken] De voeding
Een computer heeft stroom nodig, maar niet dezelfde stroom als de stroom die uit de stekkerdoos of stopcontact komt. Deze heeft 230 Volt spanning, wat veel te veel voor een computer is. Een computer gebruikt spanningen van 3.3, 5 en 12 volt. Daarnaast is de stroom van het stopcontact wisselstroom en wil de computer gelijkstroom hebben. De voeding regelt al deze dingen met de stroom. Aan de ene kant gaat de 230 Volt wisselspanning erin en binnenin de computer komen er diverse kabeltjes met diverse spanningen gelijkstroom uit. Daarnaast hebben computers verschillend stroomgebruik en zal naarmate je een krachtigere computer hebt een krachtigere voeding nodig hebben. Deze kracht van de voeding, ookwel vermogen genoemd, wordt in watts uitgedrukt. Tegenwoordig zijn 500 watt voedingen gangbaar, maar dit is niet het vermogen wat ze continue leveren. Vrijwel altijd wil je lager zitten dan wat de voeding aan kan. Ook hoe de computer gebruikt wordt bepaalt hoeveel stroom er nodig is. Als je een grafisch zwaar computerspel speelt zal er meer stroom gebruikt worden, dan als je een brief schrijft op een tekstverwerker.
[bewerken] Het moederbord
Het tweede onderdeel dat we bespreken is het moederbord. Dit is een grote plaat met allemaal verbindingen en aansluitingen die achterin de kast gemonteerd wordt. Het moederbord zorgt voor de verbindingen tussen alle onderdelen in de kast. Het computergeheugen en de processor worden direct op het moederbord vastgezet. Daarnaast zitten er ook uitbreidingsslots op het moederbord. Hier kunnen uitbreidingskaarten, zoals een geluidskaart of videokaart, op gemonteerd worden.
[bewerken] De processor
De processor zit op het moederbord gemonteerd. Het moederbord bevat een plastic vorm met specifieke uitsparingen, waarin de processor die door het moederbord ondersteund wordt vastgeklemd. Daarbovenop zit dan vaak een koelblok die ervoor zorgt dat de warmte die de processor produceert weggeleid wordt. Om deze warmteoverdracht efficiënter te maken zit er ook vaak koelpasta tussen. Processors komen in vele soorten en maten. Zo zijn de Intel processoren bij de meeste mensen wel bekend, maar ook AMD maakt processoren van de x86 architectuur. Apple gebruikte in het verleden Power processoren, maar gebruiken tegenwoordig ook processoren van Intel.
[bewerken] Het werkgeheugen
Als een computerprogramma geladen wordt, worden de gegevens vanaf het, relatief langzame, opslagmedium gekopieerd naar het veel snellere werkgeheugen. In het werkgeheugen worden alle gegevens geschreven waar de computer direct toegang tot moet hebben. Dit is dus niet alleen het programma zelf, maar ook de bestanden waar het programma aan werkt (bijvoorbeeld een rekenblad in een spreadsheet programma).
[bewerken] De harde schijf
Als een computer uitgeschakeld word, dan zal het werkgeheugen gewist worden. Alle gegevens die erin stonden zijn bij opstarten van de computer weer verdwenen. Daarom is het belangrijk deze gegevens voor het afsluiten eerst op te slaan. De meestgebruikte methode om gegevens op te slaan is op een harde schijf. Omdat je niet wilt dat de gegevens beschadigd worden als je de computerkast opent, zijn de werkelijke schijven (vrijwel altijd zijn het meerdere schijven) in een metalen omhulsel ingebouwd. Dit rechthoekig geheel wordt daarom altijd harde schijf genoemd. De opslag in harde schijven is magnetisch, door de pool van de magneten aan te passen worden de bits weggeschreven op de schijf.
[bewerken] Cd-rom of dvd-station
Net zoals op een harde schijf kun je ook gegevens op een cd of dvd opslaan. Hoewel cd's en dvd's minder opslagcapaciteit hebben, hebben ze wel het voordeel dat ze makkelijker op te slaan zijn en uit te wisselen zijn met anderen. Cd's lezen doe je in een cd-rom station en dvd's lezen doe je in een dvd-station. Dvd-stations kunnen overigens ook cd's lezen. Daarnaast is het ook mogelijk dat het station uitgerust is met een mogelijkheid tot schrijven, zodat je zelf cd's of dvd's kan maken. Tegenwoordig worden er vrijwel alleen nog maar dvd-stations in nieuwe computers gezet, aangezien die ook met cd's overweg kunnen.
[bewerken] Grafische kaart
Grafische kaarten worden ook wel videokaarten of VGA-kaarten (VGA staat voor Video Graphics Adaptor) genoemd. Zoals de naam het zegt zorgen deze kaarten ervoor dat er een monitor op de computer aangesloten kan worden. Deze kaarten worden in een uitbreidingsslot op het moederbord geïnstalleerd. Grafische kaarten bevatten naast de mogelijk om een monitor aan te sluiten ook diverse technieken om 3D beelden, zoals je die misschien van computerspelletjes gewent bent, vloeiend weer te geven. De processor is namelijk vaak hier niet krachtig genoeg hiervoor. Het komt ook vaak voor dat de grafische kaart in het moederbord is ingebouwd. Dat is handig, zo hoef je geen grafische kaart te kopen. Nadeel is wel vaak dat de chips die ze op het moederbord zetten voor deze grafische kaart minder krachtig zijn en niet te vervangen zijn. Dit laatste is belangrijk voor mensen die veel computerspelletjes spelen, aangezien computerspelletjes steeds krachtigere grafische kaarten vereisen en deze dus regelmatig geüpgraded moet worden.
[bewerken] Netwerkkaart
[bewerken] Randapparatuur
Onder randapparatuur vallen alle apparaten die niet in de computerkast ingebouwd zijn. Meest voor de hand liggend zijn natuurlijk de monitor, toetsenbord en muis. Daarnaast zijn er vaak ook een printer en scanner aanwezig, die ook onder randapparatuur vallen.
[bewerken] Monitor
[bewerken] Toetsenbord
[bewerken] Muis
[bewerken] Printer
[bewerken] Scanner
[bewerken] Paragraaf: aanraakschermen
De beeldschermen worden steeds mooier.
Er zijn ook weer nieuwe bedacht.
Bijvoorbeeld het aanraakscherm.
Je hoeft niet meer met je muis te bewegen en daarna te klikken op een scherm.
Je raakt met je vingers het beeldscherm aan.
Het scherm voelt wat je aanwijst. Maar je kent het vast van de Nintendo DS die heeft ook een aanraakscherm. Zoiets noem je een Touchscreen(Aanraakscherm)
[bewerken] Paragraaf: beeldtelefoon
Beeldtelefoon is een telefoon met een beeldscherm en een camera.
Je ziet met wie je praat en aan de andere kant zien ze jou.
Je kan thuis vergaderen met beeld en geluid. Dit heet 'videoconfereren' (Engels: 'videoconferencing').
Je kunt zelfs mensen in het buitenland bellen!
Dan hoef je niet lang te reizen!
Net MSN/Windows Live Messenger voor mensen met een computer ;-)
Dat bespaart tijd en geld.
[bewerken] Opdracht
- Hoe noem je een telefoon waarbij je de ander ziet? Ook een beeldtelefoon.
- Bedenk twee nadelen van beeldtelefoon
- Wat is videoconfereren?
- Niet alle bedrijven willen videoconfereren. Bedenk welk soort bedrijven hier wel veel voordeel van hebben!
[bewerken] Paragraaf: bits en bytes
Bits en Bytes zijn net een soort liters net als mililiter enz. maar dan voor je computer daarmee sla je dingen op.
[bewerken] Opdracht
- 1.000 Bytes noem je een Kilobytes
- 1.000.000 Bytes noem je een Megabytes
- 1.000.000.000 Bytes noem je een Gigabytes
- 1.000.000.000.000 Bytes noem je een Terabytes
[bewerken] Ideeën leerstof
[bewerken] Basisstof
- Toetsenbord
- Systeemkast
- Beeldscherm
- Invoer- en uitvoerapparatuur
- Processoren
- Intern- en extern geheugen
- Bits en bytes
- Harddisks
- Diskettes
- Cd's
- Aanraakschermen
- Videoconfereren
- Eindtoets
[bewerken] Extra stof
- Computervirussen en hackers
Zoals je weet zijn er virussen die je computer kunnen aanvallen en zelfs kapot kunnen laten gaan maar er zijn verschillende soorten virussen zoals:
- spyware: virussen die persoonlijke bestanden van je computer halen.
- adware: virussen die snelkoppelingen toevoegen op je bureaublad en waar virussen inzitten
- en de bekende trojan horse (trojaanse paard) die worden het meest gebruikt.
Hackers: hackers zijn normale mensen zoals jij en ik, maar hun kunnen met hun computer virussen maken en jouw computer overnemen en kapotmaken en dat wil je voorkomen net als die virussen daarom zijn er een paar anti-virus programma's:
- Kasperky
- AVG
- Avira AntiVir
- Norton
- Windows Defender
en nog vele anderen,de meeste programma's zijn gratis maar sommige kosten geld.