Pools/Alfabet
Uit Wikibooks
Pools/Alfabet - Beschrijving |
| Het Pools maakt gebruik van het Romeinse alfabet, net als het Nederlands. Pools heeft echter wel een uitgebreider Romeins alfabet dan het Nederlands. Het Poolse alfabet bestaat uit 32 letters:
a, ą, b, c, ć, d, e, ę, f, g, h, i, j, k, l, ł, m, n, ń, o, ó, p, r, s, ś, t, u, w, y, z, ź, ż A, Ą, B, C, Ć, D, E, Ę, F, G, H, I, J, K, L, Ł, M, N, Ń, O, Ó, P, R, S, Ś, T, U, W, Y, Z, Ź, Ż Elke letter komt overeen met één enkele klank. Er zijn ook 2-letterige kombinaties, die één klank representeren, zoals ch, cz, dz, dź, dż, rz, sz De letters q, v en x worden niet tot het Poolse alfabet gerekend, hoewel de letters wel voorkomen in sommige leenwoorden en eigennamen. Het diakritisch teken ´ heet kreska ('streepje'), de ˛ wordt ogonek ('staartje') genoemd, en het puntje op de ż kropka ('puntje'). |
Pools/Alfabet - Uitspraak |
| Alle Poolse woorden zijn in principe paroxytona, dit betekent dat de klemtoon ligt op de op een na laatste lettergreep. Een uitzondering hierop zijn sommige werkwoordsvormen en enkele leenwoorden, zoals matematyka ('wiskunde') en fizyka ('natuurkunde').
Het Pools kent, net als andere Slavische talen, veel palatale medeklinkers; je hoort er dan een soort j-klank achteraan. De Poolse uitspraak is voor Nederlanders aan de hand van het schrift soms moeilijk in te schatten. De taal heeft ook enkele eigenschappen die moeilijk in letters zijn weer te geven. Toch is het alfabet een goed startpunt.
Hieronder is het Poolse alfabet weergegeven. Waar de Poolse uitspraak afwijkend van het Nederlands is, is dit expliciet aangegeven. |
| Letter | Uitspraak |
|---|---|
| a A | Als de a in as of lat |
| ą Ą | Als on in bon |
| b B | - |
| c C | Als de ts in tsaar |
| ć Ć | Ongeveer als tsj in Tsjechië |
| d D | - |
| e E | Als de e in lek |
| ę Ę | - |
| f F | - |
| g G | Als de g in goal (aan het eind van een woord als k) |
| h H | Als ch in lachen |
| i I | Als ie in niet |
| j J | - |
| k K | - |
| l L | - |
| ł Ł | - |
| m M | - |
| n N | - |
| ń Ń | Als in het Franse champagne of het Spaanse España |
| o O | Als de o in bom of pot |
| ó Ó | Als de oe in moe |
| p P | - |
| r R | Als een rollende tongpunt-r |
| s S | - |
| ś Ś | Als sj in meesje |
| t T | - |
| u U | Als de oe in moe |
| w W | Als de v in vader (stemhebbend) |
| y Y | Als de Nederlandse ie in zie, maar met teruggetrokken tong (IPA: ɨ) |
| z Z | - |
| ź Ź | Als de Engelse w (bilabiaal). Bijvoorbeeld het Engelse Well |
| ż Ż | Als de j in journalist, maar palataler (gelijk aan rz) |
| ch | Als een stemloze zachte g (een stemloze palatale fricatief) |
| cz | Als de tsj in Tsjechisch, maar palataler (met de tong verder naar achteren, tegen het harde gehemelte) |
| dz | Stemhebbende tegenhanger van c |
| dź | Stemhebbende tegenhanger van ć |
| dż | Stemhebbende tegenhanger van cz |
| rz | Als de j in journalist, maar palataler (gelijk aan ż) |
| sz | Als de sj in sjabloon, maar palataler |
 Overzicht Wikibook Pools |
Lessen: Les 1 - Les 2 - Les 3 - Les 4 - Les 5 - Les 6 - Les 7 - Les 8 - Les 9 - Les 10 Grammatica: Alfabet - Naamvallen - Vragende voornaamwoorden - Onregelmatige meervoudsvormen - Onregelmatige werkwoordsvormen Woordenlijsten: Getallen - Tijdsbepalingen - Jaargetijden- Feestdagen - Maanden- Dagen - Kleuren- Sport |
 |
Deze pagina is vrijgegeven onder de GNU Free Documentation License (GFDL) en nog niet onder CC-BY-SA. Klik hier voor meer informatie.
Wilt u deze tekst gebruiken onder de Creative Commons CC-BY-SA licentie? |
