Perzisch
Uit Wikibooks
Perzisch, Nieuw-Perzisch of Farsi (فارسی) is een taal die gesproken wordt in Iran. Perzisch wordt geschreven in het Arabisch schrift, maar de gesproken taal verschilt sterk van het Arabisch. Zie Nieuw-Perzisch op Wikipedia voor meer algemene informatie.
Inhoud |
[bewerk] Uitspraak
...
[bewerk] Grammatica (دستور زبان)
[bewerk] Werkwoordvervoegingen
Werkwoorden bestaan vaak uit twee delen die samen het werkwoord vormen, bijvoorbeeld کمک کردن. Het tweede deel van het werkwoord is het deel dat vervoegd wordt. Het "hele werkwoord" eindigt altijd op een (ن). De stam van het werkwoord vind je door deze letter weg te halen. In het Perzisch worden alle werkwoorden, in alle tijden, op de onderstaande manier vervoegd. Het toevoegen van de uitgang is hetzelfde. Daarmee is het mogelijk om geen persoonlijke voornaamwoorden in een zin te gebruiken.
- داشتن - Hebben
enkelvoud: Eerste persoon = werkwoord + am tweede persoon = werkwoord + i derde persoon = werkwoord eindigt op t of d afhankelijk van de stam meervoud eerste persoon = werkwoord + iem tweede persoon = werkwoord + ied derde persoon = werkwoord + and
- من دارم - ik heb, toevoegen م
- تو داري – jij hebt, toevoegen ی
- او دارد – hij heeft, toevoegen د
- ما داريم – wij hebben, toevoegen یم
- شما داريد – jullie hebben, toevoegen ید, u heeft, toevoegen ید
- آنان.آنها دارند – zij hebben, toevoegen ند
Om de tijd waarin een regelmatig werkwoord staat te veranderen zijn er een aantal vaste regels. De tijden worden vervoegd zoals in het Engels omdat het Perzisch dezelfde tijden kent. In het voorbeeld wordt het werkwoord helpen gebruikt en staat er zowel de Nederlands als de Engelse betekenis vermeld. Voor alle duidelijkheid wordt steeds de eerste persoon enkelvoud gebruikt. Het is wederom het tweede deel van het werkwoord dat vervoegd wordt.
hele werkwoord
- کمک کردن - helpen
Tegenwoordige continue tijd maak je door Mi + vervoegd ww + persoon
- کمک میکنم- ik help - I am helping
Verleden continue tijd maak je door Mi + stam + persoon
- کمک میکردم- ik help - I was helping
Onvoltooid verleden tijd maak je door Stam + persoon
- کمک کردم- ik hielp - I helped
Voltooide continue tijd maak je door Stam + eh + persoon
- کمک کردم- ik hielp - I have been helping
Voltooid verleden tijd maak je door Stam + eh + boed + persoon
- کمک کرده بودم- ik heb geholpen - I have helped
Gebiedende wijs maak je door B + stukje stam
- کمک بکن- help - help
Toekomende tijd maak je door Gah + persoon + stam
- کمک خاهم مرد- ik zal helpen - I'll help
[bewerk] Persoonlijke voornaamwoorden
Aan de uitgang van het werkwoord van de zin kan je zien over wie het gaat. Het gebruik van een persoonlijk voornaamwoord in een zin heeft als resultaat dat er veel nadruk op komt. Het is daarmee dus beide juist om met de volgende zin bijvoorbeeld te antwoorden dat je iets hebt;
[bewerk] Lidwoorden
Het Perzisch kent in het geheel geen lidwoorden.
[bewerk] Bezittelijke voornaamwoorden
In he wordt door middel van een achtervoegsel aan een zelfstandig naamwoord aangegeven van wie iets is. Deze achtervoegsels zijn altijd dezelfde. In het voorbeeld gebruiken we het zelfstandig naamwoord "vader".
- پدرم – mijn vader, toevoegen م
- پدرت – jouw vader, toevoegen ت
- پدرش – zijn vader, toevoegen ش
- پدرمان – onze vader, toevoegen مان
- پدرتان – jullie vader, toevoegen تان
- پدرشان – hun vader, toevoegen شان
→ Volg tientallen gratis lessen tot het Perzisch (via het Engels), op deze boeiende link: http://www.easypersian.com/persian/New/Farsi_Lessons.htm (met introductie tot het schrift)
 |
De wijzigingen aan deze pagina van voor 15 april 2007 vallen alléén onder de GFDL, en niet onder de CC-BY-SA-licentie. U kunt de inhoud van deze pagina dan ook alleen onder de voorwaarden van de GFDL (her)gebruiken. Niet alle bijdragers van voor 15 april 2007 hebben hun werk vrijgegeven onder de dubbellicentie GFDL&CC-BY-SA. Kijk hier voor meer informatie. |
