Oudgrieks/Werkwoorden/Aorist
Uit Wikibooks
|
|
|
--Inleiding--
|
De aorist is een tijd die enkel in het Grieks voorkomst en vergelijkbaar duidt op iets dat éénmalig gebeurd is in het verleden. We kunnen binnen de aorist twee soorten onderscheiden: de sigmatische en de asigmatische aorist.
Voor zaken die vaker gebeurd zijn in het verleden, gebruikt men het perfectum.
Inhoud |
[bewerken] Sigmatische Aorist
De sigmatische aorist is een tijd die enkel in het Grieks voorkomst en vergelijkbaar duidt op iets dat éénmalig gebeurd is in het verleden.
[bewerken] Indicatief
De indicatief sigmatische aorist wordt als volgt gemaakt. ε + stam + σ + uitgang.
De vervoeging van het werkwoord λύειν (losmaken)
[bewerken] Actief
| indicatief aorist actief | ||
|---|---|---|
| 1ste enk. | ἔλυσα | Ik heb losgemaakt. |
| 2de enk. | ἔλυσας | Jij hebt losgemaakt. |
| 3de enk. | ἔλυσε(ν)1 | Hij/Zij/Het heeft losgemaakt. |
| 1ste mv. | ἔλυσαμεν | Wij hebben losgemaakt. |
| 2de mv. | ἔλυσατε | Jullie hebben losgemaakt. |
| 3de mv. | ἔλυσαν | Zij hebben losgemaakt. |
[bewerken] Conjunctief
[bewerken] Actief
| conjunctief aorist actief | ||
|---|---|---|
| 1ste enk. | λύσω | Ik zou het losgemaakt hebben. |
| 2de enk. | λύσῃς | Jij zou het losgemaakt hebben |
| 3de enk. | λύσῃ | Hij/Zij/Het zou het losgemaakt hebben |
| 1ste mv. | λύσωμεν | Wij zouden het losgemaakt hebben. |
| 2de mv. | λύσητε | Jullie zouden het losgemaakt hebben. |
| 3de mv. | λύσωσι(ν)1 | Zij zouden het losgemaakt hebben. |
[bewerken] Imperatief
[bewerken] Actief
| imperatief aorist actief | ||
|---|---|---|
| 3de enk. | λυσoν | Maak los! |
| 3de mv. | λυσατε | Maakt los! |
[bewerken] Infinitief
De infinitief sigmatische aorist wordt als volgt gemaakt. stam + σ + uitgang.
[bewerken] Actief
De infinitief aorist actief: λῦσαι
[bewerken] Mediaal
De infinitief aorist mediaal: λύσασθαι
[bewerken] Passief
De infinitief aorist passief: λυθῆναι
1 Als het volgende woord in de zin met een klinker begint komt er een ν achter. Dit noemt men de welluidendheids-ν.
[bewerken] Asigmatische aorist
De asigmatische infinitief aorist wordt als volgt gemaakt. stam + σ + uitgang van de 1ste klasse.
De asigmatische indicatief aorist wordt als volgt gemaakt. ε + stam + σ + uitgang van de 1ste klasse.
(De sigmatische aorist komt dus qua uitgang, bindklinker en in de indicatief het augment overeen met het presens enkel de stam verschilt.)
[bewerken] Indicatief
| tabel met asigmatische aoristindicatieven | |||
|---|---|---|---|
| Inf Pres | (vertaling) | Ind Aor | |
| ἀγειν | (voeren) | ἠγαγον | |
| ἀποθνῃσκειν | (sterven) | ἀπεθανον | |
| βαλλειν | (werpen) | ἠγαγον | |
| εὑρισκειν | (vinden) | ηὑρον | |
| ἐχειν | (hebben) | ἐσχον | |
| λαμβανειν | (nemen) | ἐλαβον | |
| λανθάνειν | (verborgen zijn) | ἐλαθον | |
| λειπειν | (verlaten) | λιπον | |
| μανθανειν | (leren) | ἐμαθον | |
| πασχειν | (verdragen) | παθον | |
| πιπτειν | (vallen) | ἐπεσον | |
| τυγχανειν | (toevallig zijn) | ἐτυχον | |
| φευγειν | (vluchten) | ἐφυγον | |
| αἰσθανεσθαι | (bemerken) | ῃστομην | |
| γιγνεσθαι | (worden) | ἐγενομην | |
| (ἐρεσθαι) | (vragen) | ἠρομην | |
| ἀφικνεισθαι | (aankomen) | ἀφικομην | |
| πυνθανεσθαι | (navragen) | ἐπυθομην | |
| τρεπεσθαι | (zich wenden) | ἐτραπομην | |
| ὑπισχνεισθαι | (beloven) | ὑπεσχνομην | |
[bewerken] Infinitief
De asigmatische infinitief aorist wordt als volgt gemaakt. stam + σ + uitgang van de 1ste klasse.
| tabel met asigmatische aoristinfinitieven | |||
|---|---|---|---|
| Inf Pres | (vertaling) | Inf Aor | |
| ἀγειν | (voeren) | αγαγειν | |
| ἀποθνῃσκειν | (sterven) | ἀποθανειν | |
| βαλλειν | (werpen) | βαλειν | |
| εὑρισκειν | (vinden) | ἐυρειν | |
| ἐχειν | (hebben) | σχειν | |
| λαμβανειν | (nemen) | λαβειν | |
| λνθανειν | (verborgen zijn) | λαθειν | |
| λειπειν | (verlaten) | λιπειν | |
| μανθανειν | (leren) | μαθειν | |
| πασχειν | (verdragen) | παθειν | |
| πιπτειν | (vallen) | πεσειν | |
| τυγχανειν | (toevallig zijn) | τυχειν | |
| φευγειν | (vluchten) | φυγειν | |
| αἰσθανεσθαι | (bemerken) | αἰσθεσθαι | |
| γιγνεσθαι | (worden) | γενεσθαι | |
| (ἐρεσθαι) | (vragen) | ἐρεσθαι | |
| ἀφικνεισθαι | (aankomen) | ἀφικεσθαι | |
| πυνθανεσθαι | (navragen) | πυθεσθαι | |
| τρεπεσθαι | (zich wenden) | τραπεσθαι | |
| ὑπισχνεισθαι | (beloven) | ὑποσχεσθαι | |
 |
Deze pagina is vrijgegeven onder de GNU Free Documentation License (GFDL) en nog niet onder CC-BY-SA. Klik hier voor meer informatie.
Wilt u deze tekst gebruiken onder de Creative Commons CC-BY-SA licentie? |
