Oudgrieks/Werkwoorden/Aorist
Uit Wikibooks
De aorist is een tijd die enkel in het Grieks voorkomst en vergelijkbaar duidt op iets dat éénmalig gebeurd is in het verleden. We kunnen binnen de aorist twee soorten onderscheiden: de sigmatische en de asigmatische aorist.
Voor zaken die vaker gebeurd zijn in het verleden, gebruikt men het perfectum.
Inhoud |
[bewerk] Sigmatische Aorist
De sigmatische aorist is een tijd die enkel in het Grieks voorkomst en vergelijkbaar duidt op iets dat éénmalig gebeurd is in het verleden.
[bewerk] Indicatief
De indicatief sigmatische aorist wordt als volgt gemaakt. ε + stam + σ + uitgang.
De vervoeging van het werkwoord λύειν (losmaken)
[bewerk] Actief
| indicatief aorist actief | ||
|---|---|---|
| 1ste enk. | ἔλυσα | Ik heb losgemaakt. |
| 2de enk. | ἔλυσας | Jij hebt losgemaakt. |
| 3de enk. | ἔλυσε(ν)1 | Hij/Zij/Het heeft losgemaakt. |
| 1ste mv. | ἔλυσαμεν | Wij hebben losgemaakt. |
| 2de mv. | ἔλυσατε | Jullie hebben losgemaakt. |
| 3de mv. | ἔλυσαν | Zij hebben losgemaakt. |
[bewerk] Conjunctief
[bewerk] Actief
| conjunctief aorist actief | ||
|---|---|---|
| 1ste enk. | λύσω | Ik zou het losgemaakt hebben. |
| 2de enk. | λύσῃς | Jij zou het losgemaakt hebben |
| 3de enk. | λύσῃ | Hij/Zij/Het zou het losgemaakt hebben |
| 1ste mv. | λύσωμεν | Wij zouden het losgemaakt hebben. |
| 2de mv. | λύσητε | Jullie zouden het losgemaakt hebben. |
| 3de mv. | λύσωσι(ν)1 | Zij zouden het losgemaakt hebben. |
[bewerk] Imperatief
[bewerk] Actief
| imperatief aorist actief | ||
|---|---|---|
| 3de enk. | λυσoν | Maak los! |
| 3de mv. | λυσατε | Maakt los! |
[bewerk] Infinitief
De infinitief sigmatische aorist wordt als volgt gemaakt. stam + σ + uitgang.
[bewerk] Actief
De infinitief aorist actief: λῦσαι
[bewerk] Mediaal
De infinitief aorist mediaal: λύσασθαι
[bewerk] Passief
De infinitief aorist passief: λυθῆναι
1 Als het volgende woord in de zin met een klinker begint komt er een ν achter. Dit noemt men de welluidendheids-ν.
[bewerk] Asigmatische aorist
De asigmatische infinitief aorist wordt als volgt gemaakt. stam + σ + uitgang van de 1ste klasse.
De asigmatische indicatief aorist wordt als volgt gemaakt. ε + stam + σ + uitgang van de 1ste klasse.
(De sigmatische aorist komt dus qua uitgang, bindklinker en in de indicatief het augment overeen met het presens enkel de stam verschilt.)
[bewerk] Indicatief
| tabel met asigmatische aoristindicatieven | |||
|---|---|---|---|
| Inf Pres | (vertaling) | Ind Aor | |
| ἀγειν | (voeren) | ἠγαγον | |
| ἀποθνῃσκειν | (sterven) | ἀπεθανον | |
| βαλλειν | (werpen) | ἠγαγον | |
| εὑρισκειν | (vinden) | ηὑρον | |
| ἐχειν | (hebben) | ἐσχον | |
| λαμβανειν | (nemen) | ἐλαβον | |
| λανθάνειν | (verborgen zijn) | ἐλαθον | |
| λειπειν | (verlaten) | λιπον | |
| μανθανειν | (leren) | ἐμαθον | |
| πασχειν | (verdragen) | παθον | |
| πιπτειν | (vallen) | ἐπεσον | |
| τυγχανειν | (toevallig zijn) | ἐτυχον | |
| φευγειν | (vluchten) | ἐφυγον | |
| αἰσθανεσθαι | (bemerken) | ῃστομην | |
| γιγνεσθαι | (worden) | ἐγενομην | |
| (ἐρεσθαι) | (vragen) | ἠρομην | |
| ἀφικνεισθαι | (aankomen) | ἀφικομην | |
| πυνθανεσθαι | (navragen) | ἐπυθομην | |
| τρεπεσθαι | (zich wenden) | ἐτραπομην | |
| ὑπισχνεισθαι | (beloven) | ὑπεσχνομην | |
[bewerk] Infinitief
De asigmatische infinitief aorist wordt als volgt gemaakt. stam + σ + uitgang van de 1ste klasse.
| tabel met asigmatische aoristinfinitieven | |||
|---|---|---|---|
| Inf Pres | (vertaling) | Inf Aor | |
| ἀγειν | (voeren) | αγαγειν | |
| ἀποθνῃσκειν | (sterven) | ἀποθανειν | |
| βαλλειν | (werpen) | βαλειν | |
| εὑρισκειν | (vinden) | ἐυρειν | |
| ἐχειν | (hebben) | σχειν | |
| λαμβανειν | (nemen) | λαβειν | |
| λνθανειν | (verborgen zijn) | λαθειν | |
| λειπειν | (verlaten) | λιπειν | |
| μανθανειν | (leren) | μαθειν | |
| πασχειν | (verdragen) | παθειν | |
| πιπτειν | (vallen) | πεσειν | |
| τυγχανειν | (toevallig zijn) | τυχειν | |
| φευγειν | (vluchten) | φυγειν | |
| αἰσθανεσθαι | (bemerken) | αἰσθεσθαι | |
| γιγνεσθαι | (worden) | γενεσθαι | |
| (ἐρεσθαι) | (vragen) | ἐρεσθαι | |
| ἀφικνεισθαι | (aankomen) | ἀφικεσθαι | |
| πυνθανεσθαι | (navragen) | πυθεσθαι | |
| τρεπεσθαι | (zich wenden) | τραπεσθαι | |
| ὑπισχνεισθαι | (beloven) | ὑποσχεσθαι | |
 |
De wijzigingen aan deze pagina van voor 15 april 2007 vallen alléén onder de GFDL, en niet onder de CC-BY-SA-licentie. U kunt de inhoud van deze pagina dan ook alleen onder de voorwaarden van de GFDL (her)gebruiken. Niet alle bijdragers van voor 15 april 2007 hebben hun werk vrijgegeven onder de dubbellicentie GFDL&CC-BY-SA. Kijk hier voor meer informatie. |
