Onderwijstechnologie/Voorbeelden onderwijstechnologische realisaties
Uit Wikibooks
Inhoud
|
[bewerken] Voorbeelden uit de groepswerken van de Lerarenopleiding Vrije Universiteit Brussel
In de Lerarenopleiding van de Vrije Universiteit Brussel wordt elke student gevraagd in groep een nieuwe onderwijstechnologische creatie te realiseren voor het eigen vakgebied. Deze realisaties en hun beschrijvingen dienen niet alleen inspirerend, maar ook van direct nut te zijn voor medestudenten, studenten op stage en leerkrachten in het werkveld.
[bewerken] 2008-2009
[bewerken] Gedrags-en Educatiewetenschappen
[bewerken] inhoud
Onze elektronische leeromgeving met als doelgroep ‘jongeren zonder een vaste woonplaats’, begeleidt, ontwikkelt en evalueert die jongeren in hun leerprocessen. Hierdoor zij krijgen de kans op een vorm van regulier onderwijs. Ons doel is deze jongeren het gevoel te geven dat ze op een school zitten, net zoals elke andere doorsnee- jongere. Het initiatief kadert zich in de flexibilisering van het onderwijs, en haakt in op de officiële onderwijsnetten. Zij zijn (in ons model) verantwoordelijk om per regio een beleid te voeren rond onderwijs voor jongeren zonder vaste woonplaats. De website is de portaalsite voor alle verantwoordelijken, leerkrachten en leerlingen.
[bewerken] basis
Het concept is gebaseerd op een aantal verschillende zaken. Enerzijds is er de algemene trend om op scholen digitale leeromgevingen op te zetten (dokeos, Smartschool). Daarnaast zijn er een aantal voorbeelden, zoals bednet, die een leeromgeving creëerden voor een bepaalde doelgroep. Verder hebben we ook het Begeleid Individueel Studeren als voorbeeld genomen, en baseerde we ons op de regelgeving rond de leerplicht en het recht op onderwijs, de regelgeving voor onderwijs voor kinderen en jongeren zonder vaste verblijfplaats en de mogelijkheden die de Examencomissie biedt.
[bewerken] gebruikte onderwijstechnologische concepten en technieken
[bewerken] Website
De website werd gemaakt met het programma ‘Iweb’. Dit is geen OSS, maar is een standaardprogramma voor websites van Apple. We kozen hiervoor omdat je op een relatief simpele manier een overzichtelijke website kan maken. Ook dit programma gebruikt het ‘wysiwyg’ principe: what you see is what you get.
[bewerken] Presentatie
De presentatie werd gemaakt in Open Office.
[bewerken] Groepsleden
Jinli De Bruyn, Gerry Braes , Sylvie De Clerck, Ester Drabs, Salina Thijs, Ken Van Roose, Joke Driesen
[bewerken] Cultuur- en Maatschappijwetenschappen (vnl Wijsbegeerte + Moraal)
[bewerken] Didactische werkvorm ivm berichtgeving in de kranten.
Groepsleden: Sarah Cortvriendt, Benjamin Crollen, Mart Peers, Johan Puttemans, Aster Stein, Bart Stein, Cleo Van den Borre, Nicolas Vereecke
Alhoewel de naam de groep anders doet vermoeden, zijn 5 leden communicatiewetenschappers. We hebben dan ook een didactische werkvorm uitgewerkt in die sfeer, namelijk rond krantenredacties van Socialistische, Katholieke en Liberale strekking. In het onderwijs wordt er vooral gebruik gemaakt van digitale leerplatformen, zoals smartschool en dokeos. Er zijn ook al talloze websites die over het onderwijs gaan (vb. klasse), maar in de les zelf wordt er zeer traditioneel, ofwel zelfs helemaal niet, gebruik gemaakt van ICT. Er worden wel eens youtube filmpjes als aanvulling getoond in de les, of er wordt een ppt–presentatie getoond, maar echt een didactische werkvorm, waarin een digitale applicatie de plak slaat, kom je zelden of niet tegen.
Concreet maken we gebruik van KRANTENMAKER.BE. Zo’n applicatie kan perfect passen binnen het studieprofiel Humane Wetenschappen en meer specifiek in de 3e graad cultuurwetenschappen, waar leerlingen de betekenis van massamedia leren kennen, waaronder de krant en de verborgen agenda’s en vroegere verzuiling. Daarom dachten we: waarom niet krantenmaker.be gebruiken om leerplandoelstellingen te bereiken rond massamedia en communicatie én om in te pikken op de vakoverschrijdende eindtermen (vb. kritisch denken, aanzetten tot burgerzin, etc...). Ook de link naar de les Nederlands en het correct taalgebruik in globo en in redactiestijl specifiek wordt onder de loep genomen door deze applicatie.
De leerlingen worden in drie ideologische groepen en 3 bijhorende krantenredacties onderverdeeld. Dat worden de liberalen met Het Eerste Nieuws, de socialisten met De Ochtend en de katholieken met De Norm. Elke maand (of tijdstip door de leraar zelf te kiezen), krijgen de leerlingen een controversieel thema waarover ze een standpunt moeten innemen, in lijn met de ideologie van de krant, en waar ze artikels over moeten schrijven. Na het inzamelen van de kranten, leest de eindredacteur, de leraar, de kranten na, en voegt hij enkele kritische bemerkingen of vragen toe aan de inhoud door een zogenaamd editoriaal. Achteraf wordt er klassikaal een groepsdiscussie/gesprek op poten gezet, waarbij de leerlingen hun krant aan elkaar presenteren en er primo dieper kan ingegaan worden op de thematiek (wat vinden de andere partijen hiervan en wat vinden ze er zelf van?) en secundo op de politieke opinievorming hieromtrent (wat is de invloed van politieke partijen op de berichtgeving en op de media-aandacht van bepaalde thema’s)?
[bewerken] Taal- en letterkunde - Groep 1 (Videosynthese van lesmateriaal)
1. Inhoud
Het idee van deze opdracht was een videosynthese te maken van een gegeven les, zodat de leerlingen achteraf de essentie van de leerstof zouden kunnen herhalen. Het dient niet ter vervanging van een les, maar eerder als ondersteunend materiaal tijdens de voorbereiding van examens of voor leerlingen die een les hebben gemist. Hiervoor werd er een volledige les gefilmd die dan vervolgens in vijf minuten samengevat werd. De bedoeling is om de video op het digitale leerplatform van de school te plaatsen, zodat enkel de leerlingen van de betreffende klas toegang hebben tot het lesmateriaal.
Voordelen
- voor de leerlingen:
-
- - herbekijken van behandelde leerstof
- - zelfstudie bij afwezigheid
- - naslagwerk tijdens examenperiode
- - combinatie woorden en beelden (Cognitive Theory of Multimedia Learning)
- voor de leerkracht:
-
- - minder bijlessen
- - zelfreflectie
- - vakoverschrijdende samenwerking
- voor de inspectie
- voor het taalonderwijs:
-
- - hulp bij bepaalde vaardigheden (bvb. herhaling van luisterteksten)
Nadelen
- niet geschikt voor alle lessen
- kwaliteit beeldmateriaal
- minder geschikt bij visuele/auditieve handicap
- eventueel minder aandacht in de les zelf
2. Gebruikte onderwijstechnologische concepten en technieken
Voor de uitvoering van deze taak werden volgende concepten gebruikt:
1. platformonafhankelijke open-source software:
- HandBrake: het gefilmde bestand converteren in een bewerkbaar formaat.
- VLC MediaPlayer: afspelen van het filmpje
- OpenOffice 3.0: presentatie
2. gesloten software:
WindowsMovieMaker: bewerking van het filmpje (een open-source variant vb. VirtualDub voldeed niet aan de eisen)
Om aan privacywetten te voldoen, is het de bedoeling dat dit op een gesloten leerplatform geplaatst wordt. Dit kan evenwel ook door gebruik te maken van open-source software. (bv. OLAT)
Link: videosynthese van lesmateriaal
Link presentatie: http://rapidshare.com/files/175469951/groepswerk_onderwijstechnologie.odp.html
3. Groepsleden
Carl Coudron, Sonja Haenen, Davy Mulkens, Laurent Neyens, Lesley Penné, Brecht Persoons, Joany Van Der Veken, Valentine Verrijken
[bewerken] Wetenschappen en Ingenieurswetenschappen
Inhoud
"Wetenschap In Zicht" (=WIZ) is een database voor filmpjes over wetenschappelijke experimenten. Leerlingen van het secundair onderwijs die graag nog eens opnieuw dat ene leuke proefje van tijdens de les bekijken, leerkrachten die op zoek zijn naar beeldmateriaal van experimenten die de leerkracht door materiaal- of tijdsgebrek niet in de klas kan uitvoeren of mensen die gewoon nieuwsgierig zijn en graag iets bijleren kunnen allen bij Wetenschap In Zicht terecht! Iedereen kan een steentje bijdragen tot deze databank, de WIZ-voorwaarden voor de filmpjes zijn: beeld, geluid en ondertiteling.
Gebruikte onderwijstechnologische concepten en technieken
- Open Office: rapport en presentatie
- Open-Source Software: Wordpress (blog), KompoZer (site), YouTube (kanaal)
- Multimedia principe: leerlingen leren beter van woorden en beelden dan van woorden alleen
- Auteursrechten: foto`s van header zijn copyright free, filmpjes enkel bestemd voor educatieve doeleinden, dus niet voor commercieel gebruik
Links
- http://wetenschapinzicht.wordpress.com
- http://www.wetenschapinzicht.be (nog niet actief)
- http://www.youtube.com/user/wetenschapinzicht
Groepsleden
- Andary Annette Denise, Berkvens Thomas, Bigare Emilie, Blondeel Marjon, Casteels Dominique, Tuymans Roos, Van Campenhout Toon, Vantomme Lore, Vervloet Tina
[bewerken] Taal- en Letterkunde 2
Een van de grootste problemen waarmee een taalleerkracht wordt geconfronteerd is de dt-fout. Uit een rondvraag door Klasse voor leraren bleek dat maar liefst 72% van de leerkrachten én 40% van de leerlingen het maken van dt-fouten erg storend vinden. Toch zijn dt-fouten vaak onvermijdelijk omdat de oorzaak te vinden is in de werking van het menselijke brein. Onder invloed van ons woordgeheugen zijn we geneigd om bij vormen met eenzelfde uitspraak, de meest voorkomende vorm neer te pennen. Daarom is het voeren van een gedegen taalbeleid één van de kerntaken van het onderwijs. Vaak wordt echter vastgesteld dat de invloed van het onderwijs alleen, niet groot genoeg is. Daarom leek het ons een goed idee om deze problematiek door middel van vernieuwende onderwijstechnologie op een lichte en speelse manier aan te pakken.
We ontwierpen een website waarop de leerling geconfronteerd wordt met informatieve authentieke teksten waardoor het voor hen mogelijk wordt om de ernst van het probleem in te zien. Daarnaast kunnen de leerlingen bij moeilijkheden een uitgewerkte heuristiek op deze website raadplegen waardoor alle onduidelijkheden betreffende de dt-vorming worden uitgeklaard. De ingevoegde oefeningen, tot slot, maken het voor de bezoeker mogelijk hun kennis te testen en zichzelf te evalueren.
De site zelf werd opgebouwd aan de hand van het freeware programma KompoZer. Dit heeft ervoor gezorgd dat we op een efficiënte manier een website konden opbouwen, gebruik makend van het WYSIWYG-principe. Daarnaast moet vermeld worden dat het programma erg gebruiksvriendelijk én platformonafhankelijk is. Om Opensourcesoftware te creëren moesten we dan ook aan een aantal voorwaarden voldoen. Na het consulteren van http://creativecommons.org/ opteerden we voor de Attribution Share Alike, kortweg by-sa license. De gemaakte website voldoet dus aan de Creative Commons voorwaarden waardoor de site steeds kan worden herwerkt, verbeterd en uitgebreid.
Gebruikte onderwijstechnologische concepten en technieken:
-Presentatie: Open Office Impress
-Taak: Open Office Writer
-Opbouw van de website: KompoZer
-De website voldoet aan de Creative commons voorwaarde: Attribution Share Alike
Website: http://homepages.vub.ac.be/~nvtendel/DTsite.html
Groepsleden:
Ineke De Vleminck, Sarah Scholliers, Dorien Verherstraeten-Vanvaerenbergh, Annelies Vande Weyer, Stéphanie André, Karen Rochtus, Johanna De Coux, Nikki Van Tendeloo, Marc Deconinck, Berger Grazia
[bewerken] Welzijns- en Bewegingswetenschappen I en Rechten
[bewerken] Inhoud van het groepswerk
Er werd besloten om een didactische website te creëren waarop leermaterialen te vinden zijn die kaderen in de vakoverschrijdende eindtermen (VOET).
De bedoeling van de website is alle leerkrachten in staat te stellen om vakoverschrijdende materies te kunnen integreren in hun lessen, ook wanneer zij eigenlijk niet voldoende kennis hebben over deze onderwerpen.
De website zal dan ook proberen om een volledige en correcte lesinhoud aan te bieden aan de leerkrachten, waardoor de drempel om vakoverschrijdende onderwerpen te integreren hopelijk lager zal worden. Het aangeboden kader is niet al te strikt. De leerkracht kan zelf kiezen hoe hij zijn les invult, het materiaal op de website biedt hen hiervoor verschillende mogelijkheden aan. Zo worden er naast theoretische ook meer praktische werkvormen aangeboden, zoals rollenspelen, quizjes, ... Ook worden nuttige links weergegeven waar leerkrachten, die nog op zoek zijn naar correcte en relevante bijkomende informatie, kunnen gaan kijken.
Er werd ook geopteerd om maar enkele onderwerpen uit te werken. De onderwerpen die verder uitgewerkt zijn, zijn : "gezondheidseducatie" en "opvoeden tot burgerzin". Deze onderwerpen leunen het dichtste aan bij de vakgebieden van de groepsleden. Het is de bedoeling dat deze site uitgewerkt wordt door leerkrachten zelf of door experts uit een vakgebied. Dit kan door een tekst door te sturen naar de webmaster, hierdoor is er nog altijd controle over de inhoud die er op de website komt.
[bewerken] Gebruikte concepten en technieken
- Creatie van website : Dreamweaver
- Uploaden Files : Filezilla
- Teksten: Adobe Acrobat Reader
- Presentatie en Verslag: OpenOffice
[bewerken] Links
[bewerken] Groepsleden
Broekaert Lina, Dewaele Wannes, D’Hanis Bert, Hollemans Mariet, Irbik Kadriye, Ooms Isabel, Weis Karen
[bewerken] Geschiedenis, communicatiewetenschappen en sociologie
[bewerken] Website: Vuur voor Cultuur
Vanaf september 2001 werd de studierichting Menswetenschappen omgevormd tot Humane Wetenschappen. Deze omvorming ging gepaard met de aanmaak van een nieuw studieprofiel. Het werd vertaald in twee nieuwe, overkoepelende vakken: Gedragswetenschappen en Cultuurwetenschappen. Ze vervangen een hele reeks afzonderlijke vakken in Menswetenschappen (esthetica, plastische en muzikale opvoeding, socio-economische initiatie, media, psychologie, sociologie, wijsgerige stromingen). Voor elk van de twee vakken heeft de decreetgever specifieke eindtermen geformuleerd. Deze zijn geordend op basis van zeven profielcomponenten. Deze zijn: Organisatie; Interactie en Communicatie; Identiteit, Continuïteit en Verandering; Samenhang en Wisselwerking; Expressie; Waarden en Normen; Wetenschappelijke onderzoekscompetenties. Alle leden van dit groepswerk hebben het vereiste basisdiploma om cultuurwetenschappen te geven. Niet enkel bestaan er voor dit vak geen leerboeken, het krijgt vaak ook weinig aandacht op educatieve sites. Zo bevinden er zich op klascement momenteel wel acht pagina’s bij de vakken cultuur- en gedragswetenschappen, maar heel weinig van dit gepubliceerde materiaal is echt nuttig voor beginnende leerkrachten. Wanneer je begint als leerkracht besteedt je immers het grootste deel van je tijd aan het voorbereiden van je lessen. Het plannen van uitstappen, meedoen aan wedstrijden, grotere projecten uitdokteren komt pas wanneer de lesvoorbereidingen niet meer zoveel tijd in beslag nemen. Bovendien hebben wij via gesprekken met leerkrachten cultuurwetenschappen vastgesteld dat zij vaak moeilijkheden hebben om te weten welke leerinhouden nu thuishoren bij cultuurwetenschappen, en welke bij gedragswetenschappen. Om de beginnende leraar cultuurwetenschappen een duwtje in de rug te geven, wensten wij een site te ontwikkelen die niet alleen lesvoorbereidingen aanbiedt, maar ook links geeft naar nuttige sites. Dit bestond immers nog niet. Hoewel we beseften dat deze lesvoorbereidingen ook op sites als klascement zouden kunnen worden geplaatst, hebben we toch geopteerd om een eigen website te creëren. Daar elke leerkracht die meent iets interessants te hebben voor de lessen cultuurwetenschappen, dit op klascement kan plaatsen, geeft dit soms de indruk van onoverzichtelijkheid. Door de structuur op de site zo eenvoudig mogelijk te houden, wensten we het zo toegankelijk mogelijk te maken. Iedereen kan ook een bijdrage leveren, maar om de kwaliteit te garanderen, dient dit eerst naar ons toegestuurd te worden. Dit is trouwens nog een motivatie om een eigen site te ontwikkelen: we kunnen de kwaliteit van de website zelf bewaken. Bovendien werd van elke van de medewerkers aan de site de specialisatie vermeld zodat bezoekers niet alleen weten bij wie ze terecht kunnen voor vragen over lesvoorbereidingen, maar ook voor inhoudelijke vragen.
[bewerken] Gebruikte onderwijstechnologische concepten en technieken
Voor de ontwikkeling van de website, hebben we gewerkt met het programma Dreamweaver, een programma van Adobe voor webbouw. De keuze hiervoor is gekomen omdat het programma veel mogelijkheden biedt.
We hebben ervoor gekozen een website te maken die zodanig is dat het op alle schermen in zijn geheel opraakt, ook op de oude pc s (800 x 600 pixels).
De opmaak werd gemaakt op basis van twee menu’s: bovenaan en links, waarvoor gewerkt werd met kolommen met rijen. Zo staat op de eerste rij een afbeelding en de titel van de website, op de tweede rij vier links, en op de derde rij staan in de linkerkolom de links met de zeven pijlers, en rechts tekstinfo.
Om de website op het web te zetten, werd gebruik gemaakt van het programma FileZilla, een FTP (File Transfer Protocol) programma, en dit omdat het gratis software is.
[bewerken] Link naar de website
http://users.telenet.be/josrolies/Onderwijstechnologie/index.html
[bewerken] Groepsleden
Ann Adriaenssen, Bram Agten, Dara De Bruyn, Joyce Dehasque, Isabel Heylen, Femke Rolies, Inge Van Gysel, Eva Vervecken
[bewerken] Welzijns- en Bewegingswetenschappen III
[bewerken] Inhoud
Na intensief brainstormen werd beslist dat wij, als studenten Lichamelijke Opvoeding, die allen later in het onderwijs wensen terecht te komen, of als actief leerkracht Lichamelijke opvoeding (Marc), het meeste uit een digitaal leerplatform konden halen wat betreft ICT gebruik binnen ons vakgebied! Na deze belangrijke keuze was de volgende stap het vinden van een geschikt leerplatform. Daar er leerplatformen in overvloed zijn, bleek de keuze voor de meest geschikte ELO voor deze opdracht niet de eenvoudigste. Uiteindelijk kwamen we bij een proefversie van Dokeos terecht. We kenden het programma door en door (via pointcarré), dachten we. Deze proefversie leek ons de beste keuze aangezien we heel snel een vak konden aanmaken, en dus ook heel snel van start konden gaan om dit vak ook helemaal vol te stouwen met interessante informatie en andere nuttigheden voor de leerlingen. Door het gebruik van deze gratis proefversie konden we onszelf ook vrijwaren van mogelijke juridische rompslomp.
[bewerken] Evolutie
Op 12 oktober 2008 bliezen we ons leerplatform leven in. We gebruikten dus een gratis demoversie voor onze schepping en er werden mails verstuurd naar alle groepsleden zodat iedereen op de hoogte zou zijn. Het vak “Lichamelijke Opvoeding & Gezondheidsleer” werd gecreëerd. Na aanmaak van een login kon ieder groepslid zijn eigen bijdrage brengen aan dit platform. Op het pointcarré-forum maakten we een aparte topic aan waar we duchtig konden brainstormen. Vergaderingen werden gehouden over wat er nog te realiseren viel en wie welke taak op zich zou nemen. Onderling werden mails verstuurd zodat iedereen op de hoogte werd gehouden. 25 november komt er pas echt schot in de zaak wanneer Brecht de verschillende mappen aanmaakt en ieder groepslid zijn bijdrage kan leveren. Deze bijdragen werden zoveel mogelijk op het forum van onderwijstechnologie gepost zodat we een overzicht kregen van wie wat reeds gedaan had. Ook hebben we een youtube-kanaal gecreëerd waar filmpjes op gepost kunnen worden. Naast dit kanaal hebben we ook alle functies die beschikbaar waren (videoconferenties, digitaal klaslokaal, leerpad lukten niet) op het leerplatform nuttig proberen in vullen naar onze richting van bewegings- en gezondheidsopvoeding toe. Ons forum kreeg na verloop van tijd meer en meer inhoud, nu was het tijd om na te denken over hoe we dit zouden presenteren. Eerst was er het idee iedereen vooraan te laten spreken, maar hier zijn we van af gestapt wegens te onoverzichtelijk. Twee sprekers zouden de presentatie op zich nemen, een powerpoint werd gemaakt en aangezien we zoveel mogelijk multimedia wilden gebruiken werd er nog een filmpje opgenomen dat we tijdens onze presentatie zouden laten zien.
[bewerken] Gebruikte onderwijstechnologische concepten en technieken
Zoals hierboven vermeld hebben wij gebruik gemaakt van de gratis proefversie van Dokeos, Free Campus. Ook werden zowel commerciële (MS Office) als niet-commerciële tekstverwerkers (Open Office) gebruikt om onze documenten op te stellen. Hot Potatoes werd gebruikt om digitale oefeningen op te stellen.
[bewerken] Link naar ELO
http://campus.dokeos.com/index.php?language=dutch Na identificatie kan je je inschrijven op het vak “Lichamelijke Opvoeding & Gezondheidsleer”, met als code KAZLO001
Indien de curus niet meer aanwezig zou zijn, kan je Brecht contacteren (bvermeir@vub.ac.be) die de back-up van de cursus bezit. Deze back-up is nodig aangezien Dokeos op regelmatige basis zijn Free Campus leegt. De back-up is in een standaard formaat opgeslaan, waardoor hij naast in Dokeos ook in andere elo's kan worden geopend.
[bewerken] Groepsleden
Dielen Sten, De Knop Sam, Ramault Margot, Stevens Marc, Vermeir Brecht, Mortier Charlotte, Goetvinck Jonathan, Verpoest Maarten, Muyldermans Eric.
[bewerken] Welzijns- en Bewegingswetenschappen II
[bewerken] Inhoud
Wij hebben ervoor gekozen een betrekkelijk nieuw product op de markt te implementeren in het onderwijs. Het bewegings-, energie- en lifestyle monitoring systeem combineert een weergave van verbrande calorieën, voedselinname, de duur van lichamelijke activiteiten en slaap. Omdat er de laatste tijd steeds meer melding werd gemaakt van ongezonde leefgewoonten en een verslechterde fysieke conditie bij de jeugd, vonden wij het interessant hier rond te werken. Er werden daarvoor twee projecten uitgewerkt: enerzijds het gebruik van een dergelijk systeem om de efficiëntie van het veelbesproken gezondheidsbeleid weer te geven, anderzijds om leerlingen op te volgen en hun bewust te maken van de verschillende gezondheidsgerelateerde aspecten.
[bewerken] Gebruikte onderwijstechnologische concepten en technieken
Zoals reeds vermeld hebben wij van een louter technologisch concept een onderwijstechnologisch concept gemaakt. Daar de prijs van het besproken monitoring systeem vrij hoog lag en de beschreven projecten moeilijk konden worden uitgevoerd, hebben we beide projecten, alsook de werking ervan, beschreven in een korte verhandeling. Deze verhandeling werd reeds opgenomen in de cursus 'Onderwijstechnologie'.
[bewerken] Link naar product
[bewerken] Groepsleden
Van der Eecken Stephanie, Rolin Lien, Portaels Sven, Vandenberghe Thomas, Mombaerts Sarah, Van Breedam Melissa, D'Hooghe Joris
