Leer jezelf ecologisch tuinieren/Wortel
Uit Wikibooks
Klik op een foto voor een vergroting. Ander gewas? Zoek in het Register
Wilde peen onderscheidt zich van de eetbare wortel doordat de penwortel wit, vertakt en minder vlezig is. Hij heeft kou nodig voordat deze kan gaan bloeien. In het tweede jaar, na de winter, gebruikt de plant de opgeslagen voedingsstoffen uit de wortel voor de verdere groei en bloei. Bij aanraking verspreidt de plant een specifieke geur. Wanneer Wilde peen in de buurt groeit van gekweekte Wortel zal deze het zaad van de wilde soort produceren. Om die reden wordt hij op sommige plaatsen bestreden.
| Familie: Schermbloem (Apiaceae) Soort: Daucus carota |
|||||||||||||||
| Geschikt als: | |||||||||||||||
Info |
Wortel: | ||||||||||||||
Info |
Stengel: Stijf behaard. | ||||||||||||||
Info |
Blad: Twee- tot drievoudig geveerd. | ||||||||||||||
Info |
|||||||||||||||
Info |
Bloei: Juni tot de herfst. Bloem: Het scherm bestaat uit vele stralen, waarvan de buitenste bij rijping vogelnestjesachtig naar binnen zijn gebogen. De bloemetjes zijn wit of roze en de middelste van het scherm vaak zwart-purperachtig. |
||||||||||||||
Info |
Vrucht: De elliptische vrucht is 2-3 mm lang, die met vier rijen lange aan de top hakige stekels bezet is. | ||||||||||||||
| Hoogte: ± 30-90 cm. | |||||||||||||||
Info |
|
||||||||||||||
Info |
Goede buren voor deze plant zijn: Aardbei, afrikaantje, bieslook, boon, dille, erwt, knoflook, kool, pluksla, prei, raap, radijs, rammenas, rozemarijn, salie, schorseneer, selderie, snijbiet, tomaat, ui en witlof. |
||||||||||||||
Info |
Slechte buren voor deze plant zijn: Kruisbes en dille. |
||||||||||||||
Info |
Deze plant weert: Uienvlieg. |
||||||||||||||
Info |
Deze plant lokt en/of is vatbaar voor: Koninginnepage en Wortelvlieg. |
||||||||||||||
| Gebruik: | |||||||||||||||
| Recepten vind je in het Kookboek. | |||||||||||||||
| Wordt als geneeskrachtig gezien bij ?. De plant is rijk aan caroteen en vitamine B. | |||||||||||||||
| Let op! | |||||||||||||||
| Vragen en/of antwoorden over Wortel? |
Een verklaring van de gebruikte afkortingen en de symbolen bij zon en water vind je hier.
| Maan(d) | Werk | KK | KT | LT | VW | ZD | PA | RA |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2-8 AM | Zaaien: Zomerwortel voorkiemen en zaaien. Het is onzeker of de zomerwortel het haalt als je in februari zaait, maar probeer het gewoon met een deel van je voorraad. Je kan het minuscule zaad beter vermengen met vochtig scherp zand en het zo voorkiemen. Heel goed is het ook te mengen met radijszaad wat snel opkomt en het rijtje aangeeft (wel voorzichtig oogsten anders trek je de wortelplantjes mee) en de wortels krijgen wat meer ruimte. Toch staan ze vaak dicht op elkaar. Kleine zwakke plantjes verwijder je. In mei winterwortel voorkiemen en zaaien op dezelfde manier. Deze moeten uiteindelijk wat meer ruimte krijgen. |
3 | 18 | 2 | 1 | |||
| 4 | 15 | |||||||
| 4 | Verzorgen: Vanaf het begin van de diktegroei een paar keer licht aanaarden om de wortelhals bedekt te houden anders gaat die groen verkleuren. |
|||||||
| 5-11 | Oogsten en bewaren: Zomerwortel regelmatig oogsten. De beste laten staan en in de winter afdekken. Winterwortel in october/november oogsten. Bewaren door het loof er met de hand af te draaien en in te kuilen. Je kan ze dan eten tot april van het jaar erop. Voor zaadwinning zie zomerwortel. |
|||||||
| 4 | Vermeerderen: Selecteer op een gelijkmatige overgang van de kleur van de bast. Ze mogen niet gevoelig zijn voor groene kragen en groenverkleuring van binnen. Een glad oppervlak zonder (haar)worteltjes en niet te vlug barsten of in zaad schieten is ook een pre. Let ook op een goed bewaarvermogen. Kies de exemplaren voor zaadwinning en laat die overwinteren. Vorstvrij, maar koel in vochtig zand. Verwijder het loof zo dat het hart niet wordt beschadigd. Laat de wortel in het voorjaar weer uitlopen door ze op een onderlinge afstand van 60 cm. uit te planten en steun de bloemstengels. Als die zich volledig ontwikkeld hebben haal je de bovenste en kleinste zijschermen weg. De zaden rijpen niet tegelijk. Oogst de schermen naar het rijp worden. Als het loof en de zaden bruin kleuren oogsten en laten drogen. In december de schermen tussen de handen wrijven en het kaf verwijderen. Het zaad droog en donker bewaren. |
Z |
| Meer afbeeldingen over dit onderwerp vindt u bij Daucus carota op Wikimedia Commons |
| Wikipedia heeft een encyclopedisch artikel over Wortel |