Leer jezelf ecologisch tuinieren/Plantkunde/Bloeiwijze

Uit Wikibooks

De basis; Grondsoort en bewerking Algemeen | Stekken Planten | Plantkunde Plantenziekte | Problemen Het dierenleven De moestuin De kruidentuin De boomgaard De siertuin De tuinkalender Register | Registrum Toetsen 1 | 2 | 3

Een bloeiwijze is een wijze waarop bloemen in een plant gegroepeerd worden. De term bloeiwijze of bloemgestel wordt ook gebruikt voor het samenstel van bloempjes die op zo'n manier gegroepeerd zijn.
Het is niet altijd eenvoudig om de juiste bloeiwijze te onderscheiden, soms is dit alleen te zien aan de inplanting van de schutbladen, bijvoorbeeld bij de tros en de waaier.
Bij één bloem per bloemsteel is het mogelijk dat het toch gaat om een bloeiwijze, maar dat die gereduceerd is tot één bloem (1-bloemig), zoals bij het vrouwelijke hoofdje van Alsemambrosia. Er zijn dan omwindselblaadjes aanwezig in plaats van kelkbladen.

Bij meer dan één bloem per bloemsteel (soms maar één bloem) worden de volgende bloeiwijzen, waarop het samenstel van bloempjes gegroepeerd zijn, onderscheiden:

• Middelpuntzoekende, centripetale of racemeuze bloemgestellen. Bij deze bloeiwijzen is de groei van de hoofdas onbeperkt, omdat de hoofdas niet eindigt in een bloem. De buitenste of onderste bloemen bloeien het eerst.

tros

• • Enkelvoudig bloemgestel
    • Tros
    • Aar
    • Bloeikolf of kolf
    • Scherm
    • Hoofdje (Samengesteld schermhoofdje)
  • Samengesteld bloemgestel
    • Tuil
    • Pluim
    • Samengesteld scherm
• Middelpuntvliedende, centrifugale of cymeuze bloemgestellen. Bij deze bloeiwijzen is de groei, doordat de hoofdas eindigt in een bloem (de eindstandige bloem), beperkt. Bij de twee- en meertakkige bijschermen zijn de zijassen langer dan de hoofdas en bloeien de bovenste of binnenste bloemen het eerst.

waaier

• • Ongevorkt bijscherm
    • Eentakkig bijscherm
      • Sikkel
      • Waaier
  • Gevorkt bijscherm
    • Gevorkt eentakkig bijscherm
      • Schroef
      • Schicht
    • Enkelvoudig gevorkt of tweetakkig gevorkt bijscherm (tweetakkig bijscherm)
    • Samengesteld gevorkt bijscherm
      • Schijnkrans
    • Meertakkig bijscherm
• Gemengd
  • Katje
  • Thyrsus: hoofdas trosvormig, zijassen meestal als bijscherm
  • Een pluim met hoofdjes, zoals bij groot hoefblad
  • Een tuil met hoofdjes, zoals bij duizendblad
  • Een aar met hoofdjes, zoals bij alsemambrosia

tros	aar	enkelvoudig scherm	samengesteld scherm
schotelvormig hoofdje	kegelvormig hoofdje	tuil	pluim
sikkel zij- en bovenaanzicht	waaier zij- en bovenaanzicht	schroef zij- en bovenaanzicht	schicht boven- en zijaanzicht
enkelvoudig gevorkt bijscherm	samengesteld gevorkt bijscherm	meertakkig bijscherm