Leer jezelf ecologisch tuinieren/Dieren

Uit Wikibooks

Weet je dat...

De rups van de dagpauwoog voornamelijk leeft van het eten van brandnetelblad? In mindere mate wordt ook de hop verkozen. De vlinder komt vooral af op de vlinderstruik.

Dagpauwoog op bloemen van de laurierkers. →

Er wordt veel gesproken over nuttige beestjes (een bij die het stuifmeel verspreidt, een vogel die insecten en slakken eet) en 'schadelijke' insecten. Maar ook die hebben een functie in het geheel van de kringloop. Daarom is hier geen onderscheid gemaakt, maar staat bij de beschrijvingen hoe je vogels lokt om de slakken en rupsen binnen de perken te houden en soms ook weert omdat je toch zelf ook wel een paar aardbeien wilt eten. Kijk bij de remedie tegen bijvoorbeeld insecten wel of het vermelde niet op de lijst 'slechte buren' bij het gewas staat waardoor de groei geremd wordt en dergelijke.

Het (on)nut van insecten.

Insecten zijn er in alle vormen en maten, rond of langwerpig, kruipend of vliegend, en van goed gecamoufleerd tot felgekleurd. Er zijn ongeveer 5000 libellen, 20 000 sprinkhanen, 170 000 vlinders, 82 000 wantsen, 120 000 vliegen en 110 000 bijen en wespen. De kevers zijn de grootste groep met minstens 350 000 soorten. Met name van de vliegen, de vliesvleugeligen en de vlinders zouden de werkelijke soortenaantallen nog wel eens enorm veel hoger kunnen liggen.

Sommige insecten leven grotendeels onder water en kunnen goed zwemmen of over het water lopen. Insecten komen overal ter wereld voor, behalve op open zee, en bewonen alle mogelijke niches in de natuur. De meeste soorten insecten leven van planten, maar een groot aantal leeft van andere dieren, vaak andere insecten. De combinatie van hun enorme soortenaantal en grote vormenrijkdom zorgen ervoor dat de insecten een belangrijke schakel zijn in ieder ecosysteem, op mariene ecosystemen na.

De insecteneters waartoe de spitsmuizen en vleermuizen behoren zou bijvoorbeeld niet bestaan zonder insecten. Ook andere groepen dieren zoals reptielen, amfibieën en insectenetende vogels zijn afhankelijk van insecten. Ook zijn veel soorten planten van insecten afhankelijk voor de bestuiving, niet alleen bijen maar ook sommige kevers en vliegen. Ook mensen hebben gemak van insecten. Dankzij insecten zijn producten als honing, zijde en bijenwas beschikbaar en ook spelen insecten een rol in de bestuiving in de natuur. Zelfs voor de bestrijding van insecten worden andere soorten gebruikt, zoals sluipwespen die rupsen doden en een aantal lieveheersbeestjes die bekend staan om hun dieet van bladluizen. Sommige insecten worden als schadelijk beschouwd omdat ze pijnlijk kunnen bijten of steken. De meeste schade ondervindt de mens echter van plantenetende insecten als luizen, rupsen, thripsen en andere zuigende en knagende insecten die hele oogsten kunnen ruïneren. Vaak zijn de larven of nimfen van insecten veel schadelijker omdat ze snel moeten groeien en daardoor zeer vraatzuchtig zijn, bovendien vinden ze in gecultiveerde tuinbouw hun ideale leefomgeving. Boktorren zijn een familie van kevers en meestal onschuldige insecten die leven van kleine hoeveelheden nectar of stuifmeel, ze zijn voornamelijk bezig met de voortplanting. De larven daarentegen kunnen grote schade toebrengen aan dode of levende bomen maar ook aan allerlei houten objecten als kunstwerken en met name steunbalken in oude gebouwen. Er zijn bepaalde insecten die soms een onvoorstelbare schade aan kunnen richten door te zwermen, een voorbeeld is de woestijnsprinkhaan.

Inhoud

1 Aaltje
2 Aardvlo
3 Appelbloesemkever
4 Appelzaagwesp
5 Aspergevlieg
6 Bastaardrups
7 Bastaardsatijnvlinder
8 Bessenglasvlinder
9 Bladluis
10 Bloedluis
11 Bonenkever
12 Bonte bessenvlinder
13 Bij
- 13.1 Bijenkast
14 Coloradokever
15 Engerling
16 Erwtenpeulboorder
17 Frambozenkever
18 Fruitmot
19 Fruitvlieg
20 Fruitspintmijt
21 Gans
22 Geit
23 Kersenvlieg
24 Kikker
25 Kip
26 Koolvlieg
27 Koolwitje
28 Libel
29 Lieveheersbeestje
30 Loopkever
31 Meikever
32 Mier
33 Miljoenpoot
34 Mol
35 Muis
36 Pad
- 36.1 Paddenpoel
37 Perzikbladwesp
38 Pissebed
39 Preimot
40 Preivlieg
41 Pruimenmot
42 Regenworm
43 Ritnaald
44 Rups
45 Schaap
46 Schildluis
47 Slak
48 Spint (mijt)
49 Thrips
50 Uienvlieg
51 Valse meeldauw
52 Veenmol
53 Vleermuis
54 Vlieg
55 Vlinder
56 Vruchtbladroller
57 Vogel
58 Wittevlieg
59 Woelrat
60 Wolluis
61 Wortelvlieg
62 Zwarte luis

[bewerken] Aaltje

Een aaltje die soja-bonen aantast (met ei).

Omschrijving	Aaltjes zitten onder de grond en tasten de wortels aan. Er zijn ongeveer 2000 plantensoorten die aangetast kunnen worden. In Nederland vaak aardappel en tomaat. Na infectie worden er gallen op de wortels gevormd, waarin de aaltjes leven en voedingsstoffen uit de plantencellen zuigen.
Schade	Afgestorven wortels en misvorming van de stengels, wortels en blad.
Nut
Gevoelige planten	Aardappel (aardappelmoeheid), aardbei, bladrammenas, sierplanten (roos), tomaat.
Natuurlijke vijanden
Preventief	Pas combinatieteelt toe en laat geen onkruid woekeren.
Bestrijding	Afrikaantjes en goudsbloem als randbeplanting bij de kwetsbare planten zetten.
Lokkende planten	Je kan ook bladrammenas zaaien om de aaltjes weg te lokken. Door de wortels van de bladrammenas worden de larven uit de cysten gelokt, maar ze kunnen zich hierop niet vermeerderen. Hiervoor moet voor een goed resultaat wel in het voorjaar gezaaid worden, omdat in het najaar de bodemtemperatuur te laag is voor een goede lokking.
Meer info	Wikipedia: Wortelknobbelaaltje

[bewerken] Aardvlo

Foto gevraagd

Omschrijving
Schade	Gaten in het blad.
Nut
Gevoelige planten	Kruisbloemen zoals kool, koolrabi, radijs en rammenas.
Natuurlijke vijanden
Preventief	Houdt de grond vochtig. Aardvlooien vermeerderen zich bij droogte. Plant alsem, pepermunt, sla en spinazie.
Bestrijding	Bij aantasting twee maal per week een aftreksel van alsem- of boerenwormkruid spuiten. Gesteentemeel strooien. In geval van nood spuiten met Spruzit.
Lokkende planten
Meer info	Wikipedia: Aardvlooien

Omschrijving	{{{omschrijving}}}
Schade
Nut
Gevoelige planten
Natuurlijke vijanden
Preventief
Bestrijding
Lokkende planten
Meer info

Omschrijving	De aspergevlieg legt in het voorjaar eitjes op de jonge net zichtbare kopjes van de asperge. De larven die uit de eitjes tevoorschijn komen eten verticale gangen en verpoppen in het stengeldeel onder de grond. Er kunnen bij een zware aantasting wel 3- 4 larven in een aspergestengel actief zijn. karakteristiek voor de aspergevlieg zijn de zigzag gestreepte vleugels, de vlieg is ongeveer 6 mm groot en is vooral waarneembaar op windstille avonden. Van deze vlieg komt maar een generatie per jaar voor, na eind juli is de aspergevlieg nauwelijks nog actief.
Schade	De stengel van de asperge kan aangetast worden door de aspergevlieg (Platyparea poeciloptera), waardoor de stengels wat vergroeiïngen vertonen, geel kunnen verkleuren en zelfs af kunnen sterven. Controle of aspergevlieg de boosdoener is kan eenvoudig door afstervende stengels op verschillende plaatsen dwars door te snijden en te kijken of de typische vreetgangetjes van de larven te vinden zijn.
Nut
Gevoelige planten	Asperge.
Natuurlijke vijanden	?
Preventief	?
Bestrijding	?
Lokkende planten
Meer info

Omschrijving
Schade	Sommige jaren komen bastaardrupsen opzetten die de struiken volkomen kaalvreten. Meestal kiezen ze voor de kruisbes. In april leggen de bessenbladwespen witte eitjes op de nerven aan de onderzijde. De larven (3 mm) eten kleine gaatjes in het blad in het hart van de struik, je ziet ze dus vaak te laat. de snel groeiende larven verspreiden zich over de hele plant.
Nut
Gevoelige planten	Bessenstruiken, maar ook het blad van bomen.
Natuurlijke vijanden
Preventief	Er valt vooraf niet veel aan te doen.
Bestrijding	Zodra je iets opmerkt spuiten met een krachtige waterstraal of leg papier onder de struik en schudt ze eruit. Helpt het niet dan bestrijden met basalt- of lavameel.
Lokkende planten
Meer info	Wikipedia: Bastaardrups

Omschrijving
Schade	Deze vlinder komt gelukkig niet zo vaak voor. Meer in het binnenland dan in de kuststreken. De metaalblauwe vlinder heeft een ivoorkleurige rups die gangen vreet in het merg van twijgen. De takken verwelken en soms gaat de hele struik eraan.
Nut
Gevoelige planten	Vooral bessenstruiken.
Natuurlijke vijanden
Preventief	Laat geen snoeistompjes staan. Daarin leggen de vlinders hun eitjes.
Bestrijding	De struik terug snoeien tot op het niet aangetaste hout. Verbrand het aangetaste snoeihout.
Lokkende planten
Meer info	Wikipedia: Bessenglasvlinder

Omschrijving
Schade	Verspreid een schimmel die zorgt voor vruchtboomkanker.
Nut
Gevoelige planten	Appelboom. Soms boon, broccoli, iep, meidoorn, peer, roos.
Natuurlijke vijanden	Sluipwespen.
Preventief	Kies resistente soorten. Zaai oostindische kers onder vruchtbomen en naast broccoli. Naast de rozen lavendel en bij de bonen bonenkruid.
Bestrijding	Borstel de schors af en snoei zieke takken. Spuit met een extract van varens of een zeep-spiritus oplossing.
Lokkende planten
Meer info	Wikipedia: Bloedluis

Omschrijving
Schade	Vroeg in het voorjaar (april) vreten de rupsen van deze vlinder aan knoppen, blad en jonge vruchtjes. Bij een plaag vreten ze de hele takken kaal. De rupsen hebben een witte bovenkant met zwarte vierkanten en een gele buik, ze zien er opvallend hetzelfde uit als de vlinder. De jonge rups overwintert op de struik. Er is elk jaar maar een generatie.
Nut
Gevoelige planten	Bessenstruik.
Natuurlijke vijanden
Preventief
Bestrijding	De rups kan alleen (bij ernstige aantasting) met een biologisch bestrijdingsmiddel worden bestreden.
Lokkende planten
Meer info	Wikipedia: Bonte bessenvlinder

Omschrijving
Schade
Nut	Bijen produceren honing en was, dat is echter niet hun belangrijkste taak. De bijen bestuiven de bloemen van alle planten die zij bezoeken. Daarom zien we vaak bij fruittelers bijenkasten. Doordat de bloemen bestoven worden, zullen er meer en betere vruchten aan de bomen groeien. Het bijzondere van de honingbij is dat zij plantvast is. Dat wil zeggen een bij vliegt altijd maar op één soort plant, pas als de bloemen van die plant geen honing meer geven zoekt zij een andere plant. Op deze wijze ontstaat altijd een bestuiving met het stuifmeel van dezelfde soort plant.
Gevoelige planten
Natuurlijke vijanden
Preventief
Bestrijding
Lokkende planten	Phacelia, Boerenwormkruid, Bosandoorn.
Meer info	Wikipedia: Honingbij Wikibooks: Huisdierengids bij Wikijunior: Kriebelbeestjes/Bij

Omschrijving
Schade	Eet bloemknoppen, blaadjes en stuifmeel.
Nut
Gevoelige planten	Braam, framboos, loganbes.
Natuurlijke vijanden
Preventief	Leg kleine stukjes (10cm) van het eigen snoeihout binnen het wortelbereik van de planten. Geef ook goede compost.
Bestrijding
Lokkende planten
Meer info

Omschrijving
Schade
Nut	Kikkers eten veel plaaginsecten als vliegen en muggen, krekels, slakken en kakkerlakken en ruimen grote hoeveelheden insecten op.
Gevoelige planten
Natuurlijke vijanden	Milieuvervuiling
Preventief
Bestrijding
Lokkende planten
Meer info	Wikipedia: Kikkers

Omschrijving
Schade	Het menu bestaat voornamelijk uit jonge, groene planten of scheuten, wat schade veroorzaakt aan planten.
Nut	Veel soorten zijn belangrijke opruimers die ten onrechte als schadelijk worden gezien.
Gevoelige planten	Alle jonge planten.
Natuurlijke vijanden	Vogels
Preventief	Slakken houden niet van dennennaalden en houtskool, rottend eikenblad en eikenschors. Strooi die tussen je dierbare plantjes. Afwerende planten zijn verder hysop, knoflook, mosterd, oostindische-kers, salie, tijm, ui.
Bestrijding	Graaf een conservenblikje met een bodem bier in de grond, de slak wordt daardoor aangetrokken, valt erin en verdrinkt. Dierenvrienden kunnen merels en andere slakkenetende vogels (vooral Franse ;-) lokken door veel slakken te laten leven.
Lokkende planten
Meer info	Wikipedia: Slak

Omschrijving	{{{omschrijving}}}
Schade	Vreetschade van de maden aan wortels en stengelhals. Het blad wordt slap en sterft af. De koolvlieg overleeft de winter als pop in de grond. De pop is vier tot acht mm lang, glad, ellipsvormig en geel tot kastanjebruin van kleur. Als de bodemtemperatuur in het voorjaar op 5 tot 8 cm diepte een temperatuur van ongeveer 15°C heeft bereikt kruipen de vliegen uit de pop. Meestal is dit omstreeks half april. Drie tot zeven dagen later begint de eiafzetting en kan drie tot vijf weken (tot eind mei) doorgaan. Een eitje is 1 mm groot en worden per stuk of in groepjes van 2 tot 30 eitjes afgezet. De made ontwikkelt zich in 15 tot 37 dagen, waarna deze zich gaat verpoppen. Bij de tweede en derde vlucht is de periode van eiafzetting langer (eind juni – begin oktober) en worden er minder eitjes afgezet. De tweede vlucht is van eind juni tot begin juli en de derde vanaf augustus.
Nut
Gevoelige planten	Kool en rammanas.
Natuurlijke vijanden
Preventief	Plant kool buiten de vluchttijd van de koolvlieg (eind april tot begin mei. Zet jonge planten diep in de aarde en plant tomaat in de buurt. De koolvlieg kan bestreden worden door koolkragen of insectengaas te gebruiken. Koolkragen zijn te maken door ronde stukken uit oude autobinnenbanden te knippen en op de grond rond de stengel vast te maken. Leg stukjes rabarbersteel bij de kwetsbare planten. Ook kan je de stengel insmeren met kruidengier, bestrooien met gesteentenmeel of as. Verbrand de aangetaste planten.
Bestrijding	Spuit met een zeep-spiritus oplossing en strooi Maërl.
Lokkende planten
Meer info

Omschrijving	{{{omschrijving}}}
Schade	Blad tot op de nerf opgevreten.
Nut
Gevoelige planten	Kool en mierikswortel.
Natuurlijke vijanden	Sluipwespen, lieveheersbeestjes en hooiwagens.
Preventief	Combinatieteelt van kool met bijvoet, brandnetel, dille, citroenkruid, pepermunt, rozemarijn, salie, selderie, spinazie, tomaat, tijm. Bodem bedekken met ligustertakken.
Bestrijding	Alsemthee en tomatenbladaftreksel spuiten. Rupsen vangen. Eventueel zeep-spiritusoplossing spuiten.
Lokkende planten
Meer info

Omschrijving	{{{omschrijving}}}
Schade
Nut	Bestrijding van luis. Alle lieveheersbeestjes zijn in België beschermd bij Koninklijk Besluit van 22-9-1980. Dit betekent dat het verboden is om ze te doden, te bejagen, te vangen of in gevangenschap te houden, ongeacht het ontwikkelingsstadium; hun woon- of schuilplaats te beschadigen of met opzet te verstoren of ze levend of dood, onder welke vorm ook, te vervoeren, te verhandelen of kosteloos of tegen betaling af te staan.
Gevoelige planten
Natuurlijke vijanden
Preventief
Bestrijding
Lokkende planten
Meer info

Leer jezelf ecologisch tuinieren/Dieren

Uit Wikibooks

Inhoud

[bewerken] Aaltje

[bewerken] Aardvlo

[bewerken] Appelbloesemkever

[bewerken] Appelzaagwesp

[bewerken] Aspergevlieg

[bewerken] Bastaardrups

[bewerken] Bastaardsatijnvlinder

[bewerken] Bessenglasvlinder

[bewerken] Bladluis

[bewerken] Bloedluis

[bewerken] Bonenkever

[bewerken] Bonte bessenvlinder

[bewerken] Bij

[bewerken] Bijenkast

[bewerken] Coloradokever

[bewerken] Engerling

[bewerken] Erwtenpeulboorder

[bewerken] Frambozenkever

[bewerken] Fruitmot

[bewerken] Fruitvlieg

[bewerken] Fruitspintmijt

[bewerken] Gans

[bewerken] Geit

[bewerken] Kersenvlieg

[bewerken] Kikker

[bewerken] Kip

[bewerken] Koolvlieg

[bewerken] Koolwitje

[bewerken] Libel

[bewerken] Lieveheersbeestje

[bewerken] Loopkever

[bewerken] Meikever

[bewerken] Mier

[bewerken] Miljoenpoot

[bewerken] Mol

[bewerken] Muis

[bewerken] Pad

[bewerken] Paddenpoel

[bewerken] Perzikbladwesp

[bewerken] Pissebed

[bewerken] Preimot

[bewerken] Preivlieg

[bewerken] Pruimenmot

[bewerken] Regenworm

[bewerken] Ritnaald

[bewerken] Rups

[bewerken] Schaap

[bewerken] Schildluis

[bewerken] Slak

[bewerken] Spint (mijt)

[bewerken] Thrips

[bewerken] Uienvlieg

[bewerken] Valse meeldauw

[bewerken] Veenmol

[bewerken] Vleermuis

[bewerken] Vlieg

[bewerken] Vlinder

[bewerken] Vruchtbladroller

[bewerken] Vogel

[bewerken] Wittevlieg

[bewerken] Woelrat

[bewerken] Wolluis

[bewerken] Wortelvlieg

[bewerken] Zwarte luis

Weergaven

Persoonlijke instellingen

Navigatie

Zoeken

zusterprojecten

Afdrukken/exporteren

Hulpmiddelen