Italiaans/Les01
Uit Wikibooks
Inhoud |
[bewerken] Onderwerp
In les 1 (Lezione Uno of La prima lezione) van de cursus Italiaans worden alfabet, uitspraak en klemtoon behandeld. Er komt geen toets over les 1, maar dit is wel zeer belangrijke stof.
[bewerken] Alfabet met uitspraak
A ('a'), B ('bi'), C ('tsji'), D ('di'), E ('ee'), F ('effe'), G ('dzji'), H ('acca'), I ('i'), J ('ie loenga'), K ('kappa'), L ('elle'), M ('emme'), N ('enne'), O ('oo'), P ('pi'), Q ('qoe'), R ('erre'), S ('esse'), T ('ti'), U ('oe'), V ('woe'), W ('doppia woe'), X ('ieks'), Y ('iepsilon' of 'i greca'), Z ('zeta')
→ Wat valt er op?
- Enkele benamingen van letters zijn afgeleid uit het Grieks, zoals 'kappa'(K) en 'zeta'(Z).
- De 'y' heeft twee benamingen, 'iepsilon', vergelijkbaar met het Nederlandse 'ipsilon' en 'i greca' of 'Griekse ij'.
- De 'w' heet 'doppia woe', vergelijkbaar met het Engelse 'double u' voor de 'w'.
Van oorsprong Italiaanse woorden worden geschreven met maar 21 letters. De k, w, x, y in vreemde woorden worden zoveel mogelijk vervangen door respectievelijk c, v, s en i. Bijvoorbeeld capoc, vodca, senofobia maar yogurt. De j wordt niet meer gebruikt in de moderne spelling van Italiaanse woorden.
[bewerken] Uitspraak
De uitspraak van het Italiaans is erg simpel en consequent, maar niet alle gesproken verschillen tussen woorden komen tot uiting in de schrijfwijze.
Het alfabet verraadt al een beetje de uitspraak van de meeste letters, de moeilijkste zet ik toch nog even op een rijtje.
- ce = tsje, vb. cerco (ik zoek, uitspraak tsjerko)
- ci = tsjie, vb. cioccolata (chocolade), città (stad), ciao (hoi tegen vrienden, uitspraak tsjao)
- ge = dsje, vb. Gerardo (Gerard, uitspraak Dsjerardo, met korte o)
- gi = dzjie, vb. mangiare (eten), girare (afslaan, draaien)
→ Wanneer er tussen de 'c' en de 'i' of de 'g' en de 'i' een 'h' wordt geplaatst, ontstaat een keelklank: chi, cha, cho,... = ki, ka, ko,... ghi, gha, gho,... = gi, ga, go,... (zoals de franse 'g' in 'garçon')
vb. ghiaccio (ijs = bevroren water), chiacchierare (babbelen, uitspraak 'kijakjerare') Uit de regels voor ce en ci volgen:
- sce = sje, vb. conoscere (weten, kennen, leren kennen)
- sci = sji, vb. lo sciopero (de staking)
- gli = lji, vb. tagliatelle (de tagliatelle)
→ Opgepast:
- ie = ie-e, vb. grazie (dank je/u, uitspraak graa-tsie-e)
- ui = oe-ie, vb. gratuito (gratis, uitspraak graa-toe-ieto met korte o)
Het Nederlands kent meer klanken dan het Italiaans, bijvoorbeeld onze "ui". Voor Italianen zijn dit twee losse klinkers achter elkaar, net als 'ie'.
→ Om de uitspraak van de letter C makkelijk te onthouden is er een ezelsbruggetje: Kaa, Koo, Kuu, TSJee, TSJie, TSJei. Dus als er na de C een A staat spreek je de C uit als K. Als er na de C een E komt, spreek je de C uit als TSJ.
[bewerken] Klemtoon
Meestal moet men uit het hoofd leren waar de klemtoon (vet aangegeven) in het woord ligt, voor sommige zaken zijn er regels, bijvoorbeeld bij de werkwoorden.
Voorbeeld: 'parlare' in de onvoltooid tegenwoordige tijd
parlo, parli, parla & parlano
→ In het enkelvoud en de 3de persoon meervoud ligt de klemtoon altijd op de eerste lettergreep bij de regelmatige werkwoorden op -are, -ire en -ere.
parliamo, parlate
→In de 1ste en 2de persoon meervoud ligt de klemtoon altijd op de tweede lettergreep van achteren.
Soms wordt het leggen van een klemtoon door een accent aangegeven. Er zijn twee soorten accent: '´'waarbij de toonhoogte een beetje omhoog gaat en '`', waarbij de toonhoogte een beetje omlaag gaat.
Voorbeelden:
- la città (de stad), l'università (de universiteit), c'è (er is),...
- perché (waarom) ↔ perchè (daarom)
 |
Deze pagina is vrijgegeven onder de GNU Free Documentation License (GFDL) en nog niet onder CC-BY-SA. Klik hier voor meer informatie.
Wilt u deze tekst gebruiken onder de Creative Commons CC-BY-SA licentie? |
