Esperanto/Spelling 1
Uit Wikibooks
Het Esperanto-alfabet heeft 28 letters. Het mist de letters q, w, x en y en heeft zes letters die ons alfabet niet heeft, die echter zeer gemakkelijk te vormen zijn: ĉ, ĝ, ĥ, ĵ, ŝ en ǔ. De eerste vijf worden gevormd door een accent circonflexe ('hoedje') boven de letter te plaatsen, en de laatste door een breve ('omgekeerd boogje') boven de letter te plaatsen. Elke letter duidt altijd (ongeveer) dezelfde klank aan. In het Esperanto moet elke letter die geschreven staat duidelijk uitgesproken worden, en omgekeerd: elke letter die uitgesproken wordt, moet ook opgeschreven worden. Hierdoor kan elk Esperanto-woord zonder problemen gelezen worden.
Geluidsopname van het alfabet hier: 
Beluister
Inhoud |
[bewerk] Het alfabet
| Letter | Naam van de letter | Klank (IPA) | Geluid (vergeleken met het Nederlands) | Voorbeeld | |
| A | a | a | Zoals de Nederlandse a in laten | abelo | bij (het dier) |
| B | bo | b | b zoals in bij | bano | bad |
| C | co | ʦ | ts zoals in tsaar | necesa | noodzakelijk |
| Ĉ | ĉo | ʧ | tsj zoals tsjoek, tsjoek | ĉar | omdat, want |
| D | do | d | d zoals in dozen | donaco | donatie |
| E | e | e | e zoals in met | eble | misschien |
| F | fo | f | f zoals in fontein | fremda | vreemd |
| G | go | g | k zoals in zakdoek, franse g in guerre | gloro | glorie |
| Ĝ | ĝo | g | j zoals in het Engelse John | ĝardeno | tuin |
| H | ho | h | h zoals in hallo | honoro | eer |
| Ĥ | ĥo | x | ch zoals in het Nederlandse chloor | ĥoro | koor |
| I | i | i | ie zoals in Piet | iri | gaan |
| J | jo | j | j zoals in jaar | juna | jong |
| Ĵ | ĵo | ʒ | j zoals in Frans Jean, Jacques | ĵuro | eed |
| K | ko | k | k zoals in koor | kara | lief, dierbaar |
| L | lo | l | l zoals in lang | longa | lang |
| M | mo | m | m zoals in moeder | mano | hand |
| N | no | n | n zoals in nooit | nova | nieuw |
| O | o | o | o zoals in lopen | odo | ode |
| P | po | p | p zoals in prijs | pupo | pop |
| R | ro | ɾ | r zoals in radertjes | rado | wiel |
| S | so | s | s zoals in schijnen | suno | zon |
| Ŝ | ŝo | ʃ | sj zoals in sjaal | ŝi | zij |
| T | to | t | t zoals in teken | temo | thema |
| U | u | u | oe zoals in hoed | urbo | stad |
| Ŭ | ŭo | w | w zoals in water, komt meestal alleen in tweeklanken voor. | aŭdi | horen |
| V | vo | v | tussen v of w | veni | komen |
| Z | zo | z | z zoals in zaal | zorgi | zorgen |
[bewerk] Tweeklanken
Als in het Esperanto twee klinker op elkaar volgen, worden deze apart uitgesproken en gescheiden door een zachte w of j.
Het Esperanto heeft de volgende tweeklanken:
| Tweeklank | Geluid (IPA) | Geluid (vergeleken met het Nederlands) | Voorbeeld | |
| AJ | aɪ̯ | ai | kaj | en |
| AŬ | aʊ̯ | au, ou | aŭ | of |
| EJ | eɪ̯ | ei, ij | plej | meest |
| EŬ | eʊ̯ | eu | Eŭropo | Europa |
| OJ | oɪ̯ | oi | ĝojo | vreugde |
| UJ | uɪ̯ | oei | ĉiuj | alle |
[bewerk] De klemtoon
Binnen een woord wordt 1 lettergreep met meer nadruk uitgesproken dan de andere: we zeggen dat op deze lettergreep de klemtoon ligt.
Klemtoonregel van het Esperanto:
-De klemtoon valt op de voorlaatste lettergreep.
[bewerk] Over de letters met accenten
 |
De wijzigingen aan deze pagina van voor 15 april 2007 vallen alléén onder de GFDL, en niet onder de CC-BY-SA-licentie. U kunt de inhoud van deze pagina dan ook alleen onder de voorwaarden van de GFDL (her)gebruiken. Niet alle bijdragers van voor 15 april 2007 hebben hun werk vrijgegeven onder de dubbellicentie GFDL&CC-BY-SA. Kijk hier voor meer informatie. |
