Duits/Grammatica/Werkwoorden met klankwissel

Uit Wikibooks

We kunnen de werkwoorden met klankwissel onderverdelen in twee grote categoriën: klankwissel a -> ä en klankwissel e -> i(e).

[bewerken] a -> ä

Als voorbeeld nemen we het werkwoord fahren (rijden).

Dit heet een A-Umlaut. Andere sterke werkwoorden die een umlaut krijgen op de (eerste) klinker in de 2de en 3de enkelvoud zijn: laufen (er läuft), saufen (er säuft) en stoßen (er stößt)

[bewerken] e -> i(e)

Als voorbeelden nemen we het werkwoord helfen (helpen) en het werkwoord sehen (zien).

Bij deze werkwoorden krijg je dus ie als er een lange e in het werkwoord zit, en i als het om een korte e gaat. Maar er zijn uitzonderingen, bijvoorbeeld geben:

Ook de werkwoorden nehmen en treten kregen een korte i in de 2de en 3de persoon enkelvoud: er nimmt (geen h!); er tritt

Sterke werkwoorden zónder e/i(e)-Wechsel zijn: heben, gehen, stehen, genesen, bewegen en melken.

We kunnen dus algemeen stellen dat werkwoorden die in hun stam een a of e bevatten, een klankverandering ondergaan bij de tweede en derde persoon in het enkelvoud.

[bewerken] Voorbeelden

Andere werkwoorden zijn:

• a -> ä: halten, schlafen, fangen, fallen, ...
• e -> i(e): geben, sprechen, vergessen, lesen, sprechen, ...

Als voorbeeld wordt het werkwoord spreken (sprechen) hier vervoegd:

• Ich spreche
• Du sprichst
• Er/es/sie spricht
• Wir sprechen
• Ihr sprecht
• Sie sprechen/sie sprechen

• Ich habe gesprochen