Duits/Grammatica/Der Dativ
Uit Wikibooks
< Duits | Grammatica
De datief (3e naamval) wordt gebruikt als:
- het lidwoord in het meewerkend voorwerp staat
| Bepaald lidwoord | Onbepaald lidwoord |
|---|---|
| Er bringt dem Mann einen Löffel. (Hij brengt de man een lepel.) | Er bringt einem Mann einen Löffel. (Hij brengt een man een lepel.) |
| Er gibt der Dame die Jacke. (Ze geeft de jas aan de vrouw.) | Er gibt einer Dame die Jacke. (Ze geeft een jas aan de vrouw.) |
| Der Lehrer bringt dem Kind das Buch. (De leraar brengt het kind het boek.) | Der Lehrer bringt einem Kind das Buch. (De leraar brengt een kind het boek.) |
- het lidwoord bij een van de voorzetsels uit onderstaande tabel staat
| Voorzetsel | Voorbeeld |
|---|---|
| aus | Er kommt aus einer Kneipe. (Hij komt uit een café.) |
| bei | Bei dem Bäcker kann man Brot kaufen. (Bij de bakker kan men brood kopen.) |
| mit | Sie fährt mit dem Bus. (Ze gaat met de bus) |
| nach | Er ging nach dem Mittag weg. (Hij ging na de middag weg.) |
| von | Ich habe das von einem Mann bekommen . (Ik heb dat gekregen van een man.) |
| zu | Kommst du zu der Party? (Kom je naar het feest?) |
| seit | Seit diesem Morgen durfen wir gehen. (Sinds deze morgen mogen we gaan.) |
| gegenüber | Er steht der Frau gegenüber. () |
| außer | Außer den Bananen isst er nichts. () |
- het lidwoord volgt op een van de volgende werkwoorden
| Werkwoord | Voorbeeld |
|---|---|
| begegnen | Ich begegne dem Mann. (Ik ontmoet de man.) |
| danken | Er dankt der Frau. (Hij bedankt de vrouw.) |
| folgen | Wir folgen einem Kind. (Wij volgen een kind.) |
| gelingen | Es gelingt dem Junge nicht, es zu tun. (Het lukt de jongen niet om dat te doen.) |
| glauben | Ich glaube der Lehrerin nicht. (Ik geloof de lerares niet.) |
| gratulieren | Der Opa gratuliert einem Enkel. (De opa feliciteert een kleinkind.) |
| helfen | Der Mann hilft der Frau. (De man helpt de vrouw.) |
- uitgang bij een tijdsbepaling met een voorzetsel
Voorbeeld: An dem Mittwoch besuche ich ihn. (Woensdag bezoek ik hem.)
- bij een zin, met een veranderlijk voorzetsel, die een toestand uitdrukt
| Voorzetsel | Voorbeeld |
|---|---|
| an | Ich wohne an der Küste. (Ik woon aan de kust.) |
| auf | Das Kind steht auf dem Platz. (Het kind staat op het plein.) |
| hinter | Er liegt hinter einem Baum. (Hij ligt achter een boom.) |
| in | Ich bin in der Schule. (Ik ben in de school.) |
| neben | Wir standen neben dem Hund. (Wij stonden naast de hond.) |
| über | Ich fliege über den Wolken. () |
| unter | Ich sitze unter einer Brücke. (Ik zit onder een brug.) |
| vor | Sie steht vor der Tür. (Ze staat voor de deur.) |
| zwischen | Das liegt zwischen dem Buch und dem Bleistift. (Dat ligt tussen het boek en het potlood.) |
Als het in een zin, met een veranderlijk voorzetsel, over een beweging gaat, dan wordt de accusatief gebruikt!
[bewerken] Adjectief
We gaan telkens uit van het adjectief jung (jong):
| M | V | O | Mv | |
|---|---|---|---|---|
| Geen lidwoord | jungem Mann | junger Frau | jungem Kind | jungen Leuten |
| Onbepaald lidwoord | einem jungen Mann | einer jungen Frau | einem jungen Kind | keinen jungen Leuten |
| Bepaald lidwoord | dem jungen Mann | der jungen Frau | dem jungen Kind | den jungen Leuten |
In het meervoud krijgt het woord een -n erbij!
[bewerken] Algemeen
| Bepaald lidwoord | Onbepaald lidwoord | |
|---|---|---|
| M | dem | einem |
| V | der | einer |
| O | dem | einem |
- Gebruik zoals het bepaald lidwoord: dies- (deze), welch- (welk), jed- (ieder), ...
- Gebruik zoals het onbepaald lidwoord: kein- (geen), mein- (mijn), sein- (zijn), ...
 |
Deze pagina is vrijgegeven onder de GNU Free Documentation License (GFDL) en nog niet onder CC-BY-SA. Klik hier voor meer informatie.
Wilt u deze tekst gebruiken onder de Creative Commons CC-BY-SA licentie? |
