Autisme/Werkbladen/Samenvatting 3

Uit Wikibooks

[bewerken] Wat is autisme?

Autisten hebben de neiging om andere delen van hun hersenen (zijn geel aangegeven) te gebruiken dan niet-autisten (zij gebruiken de blauwe delen).

[bewerken] Autisme is een manier van zijn!

Autisme is een ontwikkelingsstoornis. Dat wil zeggen dat mensen met autisme een 'andere' ontwikkeling hebben op een aantal gebieden:

Ter vergelijking:

• Iemand met een mentale handicap ontwikkelt zich op dezelfde manier als iemand anders, maar trager op alle gebieden, waardoor de verstandelijke leeftijd lager blijft.
• Iemand met een leerstoornis (zoals dyslexie, moeite met lezen en schrijven of dyscalculie, moeite met getallen) heeft een gewone intelligentie. Alhoewel dit zijn weerslag op andere onderdelen van het leven, verandert het niets aan de persoonlijkheid. Op andere gebieden functioneert iemand met een leerstoornis 'normaal'.
• Iemand met autisme ontwikkelt zich op verschillende gebieden anders dan anderen. Daardoor grijpt de stoornis rechtstreeks in op het hele leven van de personen met autisme. Omwille van het kwalitatieve anders zijn van de ontwikkeling, is het voor personen zonder autisme ook moeilijk om zich een precies beeld te vormen van de impact zonder autisme.

[bewerken] Met autisme sta je niet alleen!

Volgens recente cijfers heeft één op de 200 mensen een 'autismespectrumstoornis' (ASS). Naargelang iemand dichter tegen het kernautisme aanleunt, denkt en voelt iemand met ASS als iemand met autisme. Als het gaat om mensen met het zuivere autisme -kernautisme- spreken de cijfers van één op 1000. Jongens hebben 3 tot 4 keer meer kans op autisme dan meisjes.

Soms gaat autisme samen met een mentale handicap. Dit is het geval in ongeveer de helft van de gevallen. Dat wil dus zeggen dat ongeveer de helft van de mensen met autisme een gemiddelde tot hoge intelligentie heeft. De andere helft van de mensen met autisme heeft dan dus een dubbele handicap: autisme én een mentale handicap.

[bewerken] Met autisme heb je een heel andere kijk op de wereld!

Mensen met autisme nemen de werkelijkheid op een andere manier waar. De informatie die ze van hun zintuigen krijgen, is soms anders dan bij de meeste mensen.

Zo zijn sommige mensen met autisme heel gevoelig voor bepaalde geluiden. Sommige toonhoogtes kunnen ze niet verdragen. Ook kan het gebeuren dat elk geluid, ook alle achtergrondgeluiden, op dezelfde sterkte ontvangen worden. Er kunnen zich problemen voordoen met dieptezicht of inschatten van de snelheid van een voorwerp of voertuig. Ook de pijngrens van sommige mensen met autisme ligt anders. Zo zeggen sommige mensen dat ze echte pijn voelen bij het knippen van nagels of haren. Anderen voelen juist veel minder pijn.

Autistisch kind stapelt blikjes op.

Slapend autistisch jongetje dat speelgoed en een paar schoentjes in een strakke rij heeft opgesteld.

[bewerken] Intelligentie

De hersenen zorgen ervoor dat we klanken en beelden niet alleen kunnen zien, maar ook begrijpen. Met onze hersenen kunnen we ook rekenen, problemen oplossen, woorden leren en dingen onthouden. Dat noemen we intelligentie. Er zijn verschillende soorten intelligentie.

• Cijfer-intelligentie. Dat wil zeggen dat je goed kunt rekenen. Je kunt bijvoorbeeld snel en juist optellen, aftrekken delen en vermenigvuldigen, goed telefoonnummers onthouden of snel bedragen omzetten van de ene munteenheid in de andere.
• Ruimtelijke intelligentie. Dat wil zeggen dat je goed inzicht hebt in vormen en patronen. Je kunt bijvoorbeeld makkelijk je weg vinden in een gebouw of stad, goed puzzelen of snel iets kunnen bouwen aan de hand van een plan.
• Verbale intelligentie. Dat wil zeggen dat je goed bent in talen en spreken. Je kunt bijvoorbeeld makkelijk een andere taal begrijpen, de betekenis van veel woorden kennen of goed iets uitleggen aan anderen.
• Feiten-intelligentie. Dat wil zeggen dat je goed kennis over feiten kunt opslaan en onthouden. Je hebt bijvoorbeeld een goed geheugen voor namen, data en feiten of je weet veel van één onderwerp.
• Sociale intelligentie. Dat wil zeggen dat je goed inzicht hebt in mensen. Je kunt bijvoorbeeld makkelijk omgaan met mensen die je niet zo goed kent, weten hoe je iemand een plezier kunt doen en goed inschatten wat het gevolg is van je gedrag voor andere mensen.
• Technische intelligentie. Dat wil zeggen dat je goed inzicht hebt in techniek. Je weet bijvoorbeeld veel over hoe een auto in elkaar zit of je kunt snel en goed iets repareren, bijvoorbeeld een radio.

Intelligentie wordt uitgedrukt met een IQ-getal (staat voor intelligentiequotiënt). Gemiddeld heeft men een IQ van tussen de 85 en de 115, meestal wordt uitgegaan van 100. Als je IQ lager is dan ongeveer 70, heb je een verstandelijke handicap en als deze hoger is dan 135, ben je hoogbegaafd. Autisten hebben niet altijd ook een verstandelijke handicap, er zitten ook hoogbegaafden tussen. Maar ongeveer 80% van alle autisten heeft ook een verstandelijke handicap. Als dit bij jou het geval is, realiseer dan: het is niet erg! Je kunt nog steeds heel goed in iets zijn. Misschien ben je wel een goede voetballer of ben je heel muzikaal! En als je voor iemand moet zorgen, is intelligentie eigenlijk totaal niet belangrijk. Wat belangrijker is, is dat je een gezond verstand hebt. Dus dat je goed en helder kunt denken en juiste beslissingen neemt.

[bewerken] Communicatie

Lees op deze pagina de kopjes Wat verstaan we onder communi­catie?, Digitaal en analoog en Taal! Lees ook de tweede paragraaf van Wederkerigheid.

De uitwisseling van informatie tijdens het communicatieproces.

[bewerken] De waarheid vervormd

Als we praten, verdraaien we soms de waarheid. Een voorbeeld is als iemand keihard boert en je reageert met "Heel welgemanierd!". Dit heet sarcasme. Soms moet je je tegen sarcasme verdedigen.

We verdraaien de waarheid heel vaak. In heel veel gesprekken wordt de waarheid wel vervormd, dat is totaal niet zeldzaam. Een heel gebruikelijke reden om de waarheid te verdraaien, is omdat je de waarheid niet kent.

Eén van de gemeenste voorbeelden van het verdraaien van de waarheid, is iemand expres vals beschuldigen. Soms doen mensen opzettelijk iets verkeerd, omdat ze jou de schuld in de schoenen willen schuiven en zo in de problemen willen brengen. Je moet dan uitzoeken of het als grap is bedoeld of serieus. Als het ernstig is, moet je hoe dan ook bewijzen dat jij het niet gedaan hebt. Dan moet je bij de juiste mensen laten weten dat je onschuldig bent en daarbij blijven.

Soms roepen mensen een nep-waarheid in het leven door te fantaseren. Ze doen bijvoorbeeld alsof ze striphelden zijn. Of volwassenen verkleden zich als Sinterklaas en doen alsof ze Sinterklaas zijn,

Als je niet wil liegen, kun je de waarheid achter je houden. Bijvoorbeeld omdat iemand je heeft gevraagd iets geheim te houden of wil je jezelf of anderen niet in moeilijkheden brengen. Probeer dan bepaalde gespreksonderwerpen te vermijden, omdat je anders in een situatie kunt komen waarin je gedwongen wordt om net te doen alsof je iets niet weet. Je moet proberen om van onderwerp te veranderen (bijvoorbeeld met een grap), of je moet liegen. Let op: sommigen verwachten dat je uit jezelf verwacht dat je uit jezelf begrijpt wanneer iets geheim moet blijven.

Als iemand jou iets duidelijk wil maken zonder je te kwetsen, kan die je hints geven. Bijvoorbeeld als een man een vrouw wil versieren die niet wil. Ze kan boos zeggen dat hij weg moet gaan, maar ze zou ook voorzichtig in een gesprek kunnen proberen de woorden 'mijn vriend' laten vallen.

Soms word je misleid door beeldspraak. Een voorbeeld is de uitspraak 'in de zevende hemel zijn'. Dat betekent dat je heel blij bent. Uitdrukkingen kun je in woordenboeken opzoeken of vragen aan vrienden of ouders wat het betekent.

Soms liegen mensen omdat ze iets van je willen. Bijvoorbeeld een verkoper die een tv aan je verkoopt, maar achteraf pas merk je dat deze het niet doet. Hij heeft je dan opgelicht.

Soms overdrijven mensen. Bijvoorbeeld als iemand zegt dat het windkracht 80 is (kan trouwens niet eens), maar in werkelijkheid is het windkracht 6. Als iemand te veel overdrijft, kan het gebeuren dat je hem of haar uiteindelijk niet goed meer begrijpt.

Soms zeggen mensen iets beledigends, maar let op: dat is soms maar een grap. Als iemand dat met een lachend gezicht zegt, is dat bijna altijd het geval.

Een moeilijke soort leugen is de plagerige leugens waarin ze voor de grap onzin vertellen, omdat ze willen weten of je het gelooft. Als het niet waarschijnlijk is of de omstanders (bijna) lachen, is het waarschijnlijk niet echt. Dan word je geplaagd. Een goede reactie hierop is lachend te zeggen “Ga toch weg!”. Als je laat zien dat je niet zeker weet of je in de maling wordt genomen, kunnen ze dat als een zwak punt van jou beschouwen. Dan zullen ze meestal niet meer toegeven dat je wordt geplaagd, hoe serieus je ook dit kunt vragen.

Soms proberen mensen je in het openbaar voor gek te zetten. Bijvoorbeeld door je in de bus te laten dansen (bijvoorbeeld in de harmonica). Het is verstandig om dit niet te doen, hoe erg ze je ook proberen over te halen. Je mag best laten merken dat je een beetje boos bent. Ga er niet zomaar op in, dan kun je daar kun je ermee gepest worden! Als je dit in het verleden wel eens gedaan hebt en je schaamt je daarvoor of je wordt er nog steeds mee gepest, bespreek het dan met iemand die je vertrouwt. Hou het niet geheim!

Bij spelletjes als strippoker moet je soms iets raars doen. Vaak is zoiets niet zo erg, maar soms gaat iets te ver. Vaak is het dan het beste om weg te gaan. Als je vrienden het je de volgende dag nog steeds kwalijk nemen, zijn het waarschijnlijk geen echte!

Let op dat sommige mensen de waarheid niet belangrijk vinden. Ze gebruiken maar een gedeelte van de waarheid en verzwijgen de rest om er beter van te worden (bijvoorbeeld in rechtszaken). Als je wil weten of iemand ligt en je daar een goede reden voor hebt, stel diegene dan vragen om mogelijke fouten in hun denken te weten te krijgen.

[bewerken] Handelingsopdracht

Lees de samenvatting van de handelingsopdracht die je geschreven hebt goed door!