Autisme/Werkbladen/De waarheid vervormd
Uit Wikibooks
[bewerken] Leesblok
Als we praten, verdraaien we soms de waarheid. Een voorbeeld is als iemand keihard boert en je reageert met "Heel welgemanierd!". Dit heet sarcasme. Soms moet je je tegen sarcasme verdedigen.
We verdraaien de waarheid heel vaak. In heel veel gesprekken wordt de waarheid wel vervormd, dat is totaal niet zeldzaam. Een heel gebruikelijke reden om de waarheid te verdraaien, is omdat je de waarheid niet kent.
Eén van de gemeenste voorbeelden van het verdraaien van de waarheid, is iemand expres vals beschuldigen. Soms doen mensen opzettelijk iets verkeerd, omdat ze jou de schuld in de schoenen willen schuiven en zo in de problemen willen brengen. Je moet dan uitzoeken of het als grap is bedoeld of serieus. Als het ernstig is, moet je hoe dan ook bewijzen dat jij het niet gedaan hebt. Dan moet je bij de juiste mensen laten weten dat je onschuldig bent en daarbij blijven.
Soms roepen mensen een nep-waarheid in het leven door te fantaseren. Ze doen bijvoorbeeld alsof ze striphelden zijn. Of volwassenen verkleden zich als Sinterklaas en doen alsof ze Sinterklaas zijn,
Als je niet wil liegen, kun je de waarheid achter je houden. Bijvoorbeeld omdat iemand je heeft gevraagd iets geheim te houden of wil je jezelf of anderen niet in moeilijkheden brengen. Probeer dan bepaalde gespreksonderwerpen te vermijden, omdat je anders in een situatie kunt komen waarin je gedwongen wordt om net te doen alsof je iets niet weet. Je moet proberen om van onderwerp te veranderen (bijvoorbeeld met een grap), of je moet liegen. Let op: sommigen verwachten dat je uit jezelf verwacht dat je uit jezelf begrijpt wanneer iets geheim moet blijven.
Als iemand jou iets duidelijk wil maken zonder je te kwetsen, kan die je hints geven. Bijvoorbeeld als een man een vrouw wil versieren die niet wil. Ze kan boos zeggen dat hij weg moet gaan, maar ze zou ook voorzichtig in een gesprek kunnen proberen de woorden 'mijn vriend' laten vallen.
Soms word je misleid door beeldspraak. Een voorbeeld is de uitspraak 'in de zevende hemel zijn'. Dat betekent dat je heel blij bent. Uitdrukkingen kun je in woordenboeken opzoeken of vragen aan vrienden of ouders wat het betekent.
Soms liegen mensen omdat ze iets van je willen. Bijvoorbeeld een verkoper die een tv aan je verkoopt, maar achteraf pas merk je dat deze het niet doet. Hij heeft je dan opgelicht.
Soms overdrijven mensen. Bijvoorbeeld als iemand zegt dat het windkracht 80 is (kan trouwens niet eens), maar in werkelijkheid is het windkracht 6. Als iemand te veel overdrijft, kan het gebeuren dat je hem of haar uiteindelijk niet goed meer begrijpt.
Soms zeggen mensen iets beledigends, maar let op: dat is soms maar een grap. Als iemand dat met een lachend gezicht zegt, is dat bijna altijd het geval.
Een moeilijke soort leugen is de plagerige leugens waarin ze voor de grap onzin vertellen, omdat ze willen weten of je het gelooft. Als het niet waarschijnlijk is of de omstanders (bijna) lachen, is het waarschijnlijk niet echt. Dan word je geplaagd. Een goede reactie hierop is lachend te zeggen “Ga toch weg!”. Als je laat zien dat je niet zeker weet of je in de maling wordt genomen, kunnen ze dat als een zwak punt van jou beschouwen. Dan zullen ze meestal niet meer toegeven dat je wordt geplaagd, hoe serieus je ook dit kunt vragen.
Soms proberen mensen je in het openbaar voor gek te zetten. Bijvoorbeeld door je in de bus te laten dansen (bijvoorbeeld in de harmonica). Het is verstandig om dit niet te doen, hoe erg ze je ook proberen over te halen. Je mag best laten merken dat je een beetje boos bent. Ga er niet zomaar op in, dan kun je daar kun je ermee gepest worden! Als je dit in het verleden wel eens gedaan hebt en je schaamt je daarvoor of je wordt er nog steeds mee gepest, bespreek het dan met iemand die je vertrouwt. Hou het niet geheim!
Bij spelletjes als strippoker moet je soms iets raars doen. Vaak is zoiets niet zo erg, maar soms gaat iets te ver. Vaak is het dan het beste om weg te gaan. Als je vrienden het je de volgende dag nog steeds kwalijk nemen, zijn het waarschijnlijk geen echte!
Let op dat sommige mensen de waarheid niet belangrijk vinden. Ze gebruiken maar een gedeelte van de waarheid en verzwijgen de rest om er beter van te worden (bijvoorbeeld in rechtszaken). Als je wil weten of iemand ligt en je daar een goede reden voor hebt, stel diegene dan vragen om mogelijke fouten in hun denken te weten te krijgen.
[bewerken] Opdrachten
1. Omschrijf wat sarcasme is!
2. Geef een voorbeeld van sarcasme (anders dan in de tekst)!
3. Omschrijf een situatie waarin het aardiger is een leugentje om bestwil te vertellen.
4. Wat is het verschil tussen pesten en plagen?
5. De volgende uitdrukkingen sluiten aan bij het leesblok. Weet jij wat ze betekenen?
- Als het kalf verdronken is, dempt men de put.
- Spreken is zilver, zwijgen is goud.
- Wie een kuil graaft voor een ander, valt er zelf in.
