Autisme/Autistische kenmerken

Uit Wikibooks

[bewerken] Autistische kenmerken

[bewerken] Gedrag

• Mensen met autisme hebben afwijkend gedrag waarbij sommige mensen op sociaal vlak heel actief zijn, anderen vrij passief en nog andere contact weren, hoewel de contactname vaak stroef, bizar of vreemd overkomt voor buitenstaanders.

• Hun verbale en non-verbale beperkingen (letterlijk opvatten, afwijkende en/of beperkte lichaamstaal en mimiek) en afwijkingen in de prikkelverwerking leiden tot heel divers autistisch gedrag. Het stroef gedrag kan deels ook extremer worden door afwijkende motoriek (houterigheid).

• Sommige mensen met autisme praten niet, anderen zijn net vlotte praters en beschikken over een uitgebreide woordenschat. Toch is de communicatie vaak oppervlakkig, repetitief en weinig wederzijds. Soms is er sprake van overprikkeling (overgevoeligheid), soms ongevoeligheid, soms zijn reacties op prikkels uitgesteld in tijd & ruimte (later of vroeger dan verwacht).

• Dit afwijkend gedrag kan zich ook uiten in een beperkt repertoire van bezigheden (met mogelijks stereotype lichaamsbewegingen en vormen van dwangmatigheid). Bij mensen met een normale of hogere begaafdheid zal dit zich uiten in minder zichtbare mentale rituelen en moeilijker aanpassen aan nieuwe situaties (met bv. onlogisch gedrag of slecht humeur als gevolg). Minder begaafde mensen zullen sneller tot zelfverwonding of agressie overgaan.

[bewerken] Denken

• Mensen met autisme hebben een detaildenken.

Alle details komen binnen als 1 geheel waarin ze alle details zien. Als er 1 mist is het een hele nieuwe situatie.

• De prikkels die autistische personen via hun zintuigen binnenkrijgen zijn heviger, en komen in de hersenen niet samen tot één geheel, waardoor de hersenen geen samenhang zien in de situatie. Denken kan langer duren, er is dan een onafgebroken verwerking (een niet aflatende gedachtengang).

• Bovendien hebben mensen met autisme het moeilijker of onmogelijk om zich nieuwe situaties of voorwerpen, of abstracte begrippen of situaties (de 'stel dat dit gebeurt, wat dan ...'-vraag) in te beelden. Er is een tekort aan verbeelding, wat niet betekent dat ze geen fantasie hebben, maar wel dat ze zich niets kunnen voorstellen of leren voorstellen dat niet reeds in een beeld is opgeslagen in hun geheugen (zeker abstracte begrippen als tact, geheimhouding). Niet-autistische personen halen deze informatie uit de context, autistische personen kunnen dit niet door contextblindheid.

Bij "normaal" begaafde mensen is dit wel uit te leggen waardoor ze dit wel aanleren.

• Begrijpen en interpreteren van de communicatie van anderen loopt eveneens anders. Ze missen vaak de mogelijkheid om verder te kijken dan wat er letterlijk gebeurt of gezegd wordt, om 'tussen de lijnen te lezen', m.a.w. een betekenis te zoeken achter gelaatuitdrukkingen, cynisme, ironie, humor of eenvoudige woorden of voorwerpen die passen bij de context van dat moment of die plaats. Iemand die 's zomers in de tuin zit te schrijven en vraagt aan een persoon met autisme om naar binnen (in het huis) een blad (papier) te gaan halen, kan als antwoord krijgen: er liggen er geen in huis.

[bewerken] Voelen

Autistische personen voelen niet minder maar anders. Net als niet-autistische personen kunnen ze hun gevoelens niet onder controle houden, maar het gedrag dat daarop volgt is wel te regelen. In dat gedrag verschillen mensen met autisme van anderen. Hun beperkte intuïtie compenseren autistische personen door letterlijk overnemen andermans gedrag of woorden (soms uit boeken of films) en gebruik in andere context, waardoor het vaak ongepast overkomt.

Hun problemen met gevoelens zijn op te delen (volgens Donna Williams) in

• overfirings

Autistische personen worden overspoeld door gevoelens en overreageren door teveel gericht te zijn op details. Voor de omgeving lijkt het of ze overdrijven en kinderachtig gedrag gaan vertonen.

• underfirings

Autistische personen denken zodanig na over wat ze doen dat ze niet tegelijk kunnen voelen, wat doorgaat voor apathie. Voor de omgeving is het dan moeilijk te geloven dat deze personen niet ongevoelig zijn, terwijl het net het tegendeel is. Alleen komt de expressie later en anders (als een donderslag bij heldere hemel) dan algemeen verwacht wordt.

• misfirings

Opkomende gevoelens die door het brein misbegrepen worden. Zweten, duizeligheid, braakneigingen ... het brein weet er geen raad mee en plakt er het etiket 'bang' op, terwijl het voor iemand zonder autisme in dezelfde situatie 'verliefdheid' zou kunnen zijn. Het resultaat kan zijn dat mensen weglopen van iemand die ze eigenlijk graag zien, of hem/haar aanvallen, terwijl ze lichamelijk het juiste voelen.

Deze pagina is vrijgegeven onder de GNU Free Documentation License (GFDL) en nog niet onder CC-BY-SA. Klik hier voor meer informatie. Wilt u deze tekst gebruiken onder de Creative Commons CC-BY-SA licentie? Klik dan hier om te kijken van welke gebruikers u nog toestemming nodig heeft.